Library·Mahābhārata (critical edition)·12·12.241
व्यास उवाच सृजते तु गुणान् सत्त्वं क्षेत्रज्ञस् त्व् अनुतिष्ठति गुणान् विक्रियतः सर्वान् उदासीनवद् ईश्वरः
vyāsa uvāca sṛjate tu guṇān sattvaṃ kṣetrajñas tv anutiṣṭhati guṇān vikriyataḥ sarvān udāsīnavad īśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावयुक्तं तत् सर्वं यद् इमान् सृजते गुणान् ऊर्णनाभिर् यथा सूत्रं सृजते तन्तुवद् गुणान्
svabhāvayuktaṃ tat sarvaṃ yad imān sṛjate guṇān ūrṇanābhir yathā sūtraṃ sṛjate tantuvad guṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रध्वस्ता न निवर्तन्ते प्रवृत्तिर् नोपलभ्यते एवम् एके व्यवस्यन्ति निवृत्तिर् इति चापरे
pradhvastā na nivartante pravṛttir nopalabhyate evam eke vyavasyanti nivṛttir iti cāpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभयं संप्रधार्यैतद् अध्यवस्येद् यथामति अनेनैव विधानेन भवेद् गर्भशयो महान्
ubhayaṃ saṃpradhāryaitad adhyavasyed yathāmati anenaiva vidhānena bhaved garbhaśayo mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादिनिधनं नित्यम् आसाद्य विचरेन् नरः अक्रुध्यन्न् अप्रहृष्यंश् च नित्यं विगतमत्सरः
anādinidhanaṃ nityam āsādya vicaren naraḥ akrudhyann aprahṛṣyaṃś ca nityaṃ vigatamatsaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं हृदयग्रन्थिं बुद्धिचिन्तामयं दृढम् अतीत्य सुखम् आसीत अशोचंश् छिन्नसंशयः
ity evaṃ hṛdayagranthiṃ buddhicintāmayaṃ dṛḍham atītya sukham āsīta aśocaṃś chinnasaṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्येयुः प्रच्युताः पृथ्व्या यथा पूर्णां नदीं नराः अवगाढा ह्य् अविद्वांसो विद्धि लोकम् इमं तथा
tapyeyuḥ pracyutāḥ pṛthvyā yathā pūrṇāṃ nadīṃ narāḥ avagāḍhā hy avidvāṃso viddhi lokam imaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तु ताम्यति वै विद्वान् स्थले चरति तत्त्ववित् एवं यो विन्दते ऽऽत्मानं केवलं ज्ञानम् आत्मनः
na tu tāmyati vai vidvān sthale carati tattvavit evaṃ yo vindate ''tmānaṃ kevalaṃ jñānam ātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं बुद्ध्वा नरः सर्वां भूतानाम् आगतिं गतिम् समवेक्ष्य शनैः सम्यग् लभते शमम् उत्तमम्
evaṃ buddhvā naraḥ sarvāṃ bhūtānām āgatiṃ gatim samavekṣya śanaiḥ samyag labhate śamam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् वै जन्मसामर्थ्यं ब्राह्मणस्य विशेषतः आत्मज्ञानं शमश् चैव पर्याप्तं तत्परायणम्
etad vai janmasāmarthyaṃ brāhmaṇasya viśeṣataḥ ātmajñānaṃ śamaś caiva paryāptaṃ tatparāyaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् बुद्ध्वा भवेद् बुद्धः किम् अन्यद् बुद्धलक्षणम् विज्ञायैतद् विमुच्यन्ते कृतकृत्या मनीषिणः
etad buddhvā bhaved buddhaḥ kim anyad buddhalakṣaṇam vijñāyaitad vimucyante kṛtakṛtyā manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भवति विदुषां महद् भयं; यद् अविदुषां सुमहद् भयं भवेत् न हि गतिर् अधिकास्ति कस्य चिद्; भवति हि या विदुषः सनातनी
na bhavati viduṣāṃ mahad bhayaṃ; yad aviduṣāṃ sumahad bhayaṃ bhavet na hi gatir adhikāsti kasya cid; bhavati hi yā viduṣaḥ sanātanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकमातुरम् असूयते जनस्; तत् तद् एव च निरीक्ष्य शोचते तत्र पश्य कुशलान् अशोचतो; ये विदुस् तद् उभयं कृताकृतम्
lokamāturam asūyate janas; tat tad eva ca nirīkṣya śocate tatra paśya kuśalān aśocato; ye vidus tad ubhayaṃ kṛtākṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् करोत्य् अनभिसंधिपूर्वकं; तच् च निर्णुदति यत् पुरा कृतम् न प्रियं तद् उभयं न चाप्रियं; तस्य तज् जनयतीह कुर्वतः
yat karoty anabhisaṃdhipūrvakaṃ; tac ca nirṇudati yat purā kṛtam na priyaṃ tad ubhayaṃ na cāpriyaṃ; tasya taj janayatīha kurvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.