Library·Mahābhārata (critical edition)·12·12.244
व्यास उवाच द्वंद्वानि मोक्षजिज्ञासुर् अर्थधर्माव् अनुष्ठितः वक्त्रा गुणवता शिष्यः श्राव्यः पूर्वम् इदं महत्
vyāsa uvāca dvaṃdvāni mokṣajijñāsur arthadharmāv anuṣṭhitaḥ vaktrā guṇavatā śiṣyaḥ śrāvyaḥ pūrvam idaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशं मारुतो ज्योतिर् आपः पृथ्वी च पञ्चमी भावाभावौ च कालश् च सर्वभूतेषु पञ्चसु
ākāśaṃ māruto jyotir āpaḥ pṛthvī ca pañcamī bhāvābhāvau ca kālaś ca sarvabhūteṣu pañcasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तरात्मकम् आकाशं तन्मयं श्रोत्रम् इन्द्रियम् तस्य शब्दं गुणं विद्यान् मूर्तिशास्त्रविधानवित्
antarātmakam ākāśaṃ tanmayaṃ śrotram indriyam tasya śabdaṃ guṇaṃ vidyān mūrtiśāstravidhānavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरणं मारुतात्मेति प्राणापानौ च तन्मयौ स्पर्शनं चेन्द्रियं विद्यात् तथा स्पर्शं च तन्मयम्
caraṇaṃ mārutātmeti prāṇāpānau ca tanmayau sparśanaṃ cendriyaṃ vidyāt tathā sparśaṃ ca tanmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पाकः प्रकाशश् च ज्योतिश् चक्षुश् च तन्मयम् तस्य रूपं गुणं विद्यात् तमो ऽन्ववसितात्मकम्
tataḥ pākaḥ prakāśaś ca jyotiś cakṣuś ca tanmayam tasya rūpaṃ guṇaṃ vidyāt tamo 'nvavasitātmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्लेदः क्षुद्रता स्नेह इत्य् आपो ह्य् उपदिश्यते रसनं चेन्द्रियं जिह्वा रसश् चापां गुणो मतः
prakledaḥ kṣudratā sneha ity āpo hy upadiśyate rasanaṃ cendriyaṃ jihvā rasaś cāpāṃ guṇo mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संघातः पार्थिवो धातुर् अस्थिदन्तनखानि च श्मश्रु लोम च केशाश् च सिराः स्नायु च चर्म च
saṃghātaḥ pārthivo dhātur asthidantanakhāni ca śmaśru loma ca keśāś ca sirāḥ snāyu ca carma ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियं घ्राणसंज्ञानं नासिकेत्य् अभिधीयते गन्धश् चैवेन्द्रियार्थो ऽयं विज्ञेयः पृथिवीमयः
indriyaṃ ghrāṇasaṃjñānaṃ nāsikety abhidhīyate gandhaś caivendriyārtho 'yaṃ vijñeyaḥ pṛthivīmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरेषु गुणाः सन्ति सर्वे सर्वेषु चोत्तराः पञ्चानां भूतसंघानां संततिं मुनयो विदुः
uttareṣu guṇāḥ santi sarve sarveṣu cottarāḥ pañcānāṃ bhūtasaṃghānāṃ saṃtatiṃ munayo viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनो नवमम् एषां तु बुद्धिस् तु दशमी स्मृता एकादशो ऽन्तरात्मा च सर्वतः पर उच्यते
mano navamam eṣāṃ tu buddhis tu daśamī smṛtā ekādaśo 'ntarātmā ca sarvataḥ para ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यवसायात्मिका बुद्धिर् मनो व्याकरणात्मकम् कर्मानुमानाद् विज्ञेयः स जीवः क्षेत्रसंज्ञकः
vyavasāyātmikā buddhir mano vyākaraṇātmakam karmānumānād vijñeyaḥ sa jīvaḥ kṣetrasaṃjñakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभिः कालाष्टमैर् भावैर् यः सर्वैः सर्वम् अन्वितम् पश्यत्य् अकलुषं प्राज्ञः स मोहं नानुवर्तते
ebhiḥ kālāṣṭamair bhāvair yaḥ sarvaiḥ sarvam anvitam paśyaty akaluṣaṃ prājñaḥ sa mohaṃ nānuvartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.