Mahābhārata (critical edition) 12.246

व्यास उवाच हृदि कामद्रुमश् चित्रो मोहसंचयसंभवः क्रोधमानमहास्कन्धो विवित्सापरिमोचनः

vyāsa uvāca hṛdi kāmadrumaś citro mohasaṃcayasaṃbhavaḥ krodhamānamahāskandho vivitsāparimocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य चाज्ञानम् आधारः प्रमादः परिषेचनम् सो ऽभ्यसूयापलाशो हि पुरादुष्कृतसारवान्

tasya cājñānam ādhāraḥ pramādaḥ pariṣecanam so 'bhyasūyāpalāśo hi purāduṣkṛtasāravān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संमोहचिन्ताविटपः शोकशाखो भयंकरः मोहनीभिः पिपासाभिर् लताभिः परिवेष्टितः

saṃmohacintāviṭapaḥ śokaśākho bhayaṃkaraḥ mohanībhiḥ pipāsābhir latābhiḥ pariveṣṭitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपासते महावृक्षं सुलुब्धास् तं फलेप्सवः आयासैः संयतः पाशैः फलानि परिवेष्टयन्

upāsate mahāvṛkṣaṃ sulubdhās taṃ phalepsavaḥ āyāsaiḥ saṃyataḥ pāśaiḥ phalāni pariveṣṭayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस् तान् पाशान् वशे कृत्वा तं वृक्षम् अपकर्षति गतः स दुःखयोर् अन्तं यतमानस् तयोर् द्वयोः

yas tān pāśān vaśe kṛtvā taṃ vṛkṣam apakarṣati gataḥ sa duḥkhayor antaṃ yatamānas tayor dvayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संरोहत्य् अकृतप्रज्ञः संतापेन हि पादपम् स तम् एव ततो हन्ति विषं ग्रस्तम् इवातुरम्

saṃrohaty akṛtaprajñaḥ saṃtāpena hi pādapam sa tam eva tato hanti viṣaṃ grastam ivāturam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यानुशयमूलस्य मूलम् उद्ध्रियते बलात् त्यागाप्रमादाकृतिना साम्येन परमासिना

tasyānuśayamūlasya mūlam uddhriyate balāt tyāgāpramādākṛtinā sāmyena paramāsinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यो वेद कामस्य केवलं परिकर्षणम् वधं वै कामशास्त्रस्य स दुःखान्य् अतिवर्तते

evaṃ yo veda kāmasya kevalaṃ parikarṣaṇam vadhaṃ vai kāmaśāstrasya sa duḥkhāny ativartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरं पुरम् इत्य् आहुः स्वामिनी बुद्धिर् इष्यते तत्र बुद्धेः शरीरस्थं मनो नामार्थचिन्तकम्

śarīraṃ puram ity āhuḥ svāminī buddhir iṣyate tatra buddheḥ śarīrasthaṃ mano nāmārthacintakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रियाणि जनाः पौरास् तदर्थं तु परा कृतिः तत्र द्वौ दारुणौ दोषौ तमो नाम रजस् तथा

indriyāṇi janāḥ paurās tadarthaṃ tu parā kṛtiḥ tatra dvau dāruṇau doṣau tamo nāma rajas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदर्थम् उपजीवन्ति पौराः सहपुरेश्वराः अद्वारेण तम् एवार्थं द्वौ दोषाव् उपजीवतः

yadartham upajīvanti paurāḥ sahapureśvarāḥ advāreṇa tam evārthaṃ dvau doṣāv upajīvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र बुद्धिर् हि दुर्धर्षा मनः साधर्म्यम् उच्यते पौराश् चापि मनस् त्रस्तास् तेषाम् अपि चला स्थितिः

tatra buddhir hi durdharṣā manaḥ sādharmyam ucyate paurāś cāpi manas trastās teṣām api calā sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदर्थं बुद्धिर् अध्यास्ते न सो ऽर्थः परिषीदति यदर्थं पृथग् अध्यास्ते मनस् तत् परिषीदति

yadarthaṃ buddhir adhyāste na so 'rthaḥ pariṣīdati yadarthaṃ pṛthag adhyāste manas tat pariṣīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथग्भूतं यदा बुद्ध्या मनो भवति केवलम् तत्रैनं विवृतं शून्यं रजः पर्यवतिष्ठते

pṛthagbhūtaṃ yadā buddhyā mano bhavati kevalam tatrainaṃ vivṛtaṃ śūnyaṃ rajaḥ paryavatiṣṭhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् मनः कुरुते सख्यं रजसा सह संगतम् तं चादाय जनं पौरं रजसे संप्रयच्छति

tan manaḥ kurute sakhyaṃ rajasā saha saṃgatam taṃ cādāya janaṃ pauraṃ rajase saṃprayacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.