Library·Mahābhārata (critical edition)·12·12.269

Mahābhārata (critical edition) 12.269

युधिष्ठिर उवाच किंशीलः किंसमाचारः किंविद्यः किंपरायणः प्राप्नोति ब्रह्मणः स्थानं यत् परं प्रकृतेर् ध्रुवम्

yudhiṣṭhira uvāca kiṃśīlaḥ kiṃsamācāraḥ kiṃvidyaḥ kiṃparāyaṇaḥ prāpnoti brahmaṇaḥ sthānaṃ yat paraṃ prakṛter dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीष्म उवाच मोक्षधर्मेषु निरतो लघ्वाहारो जितेन्द्रियः प्राप्नोति परमं स्थानं यत् परं प्रकृतेर् ध्रुवम्

bhīṣma uvāca mokṣadharmeṣu nirato laghvāhāro jitendriyaḥ prāpnoti paramaṃ sthānaṃ yat paraṃ prakṛter dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वगृहाद् अभिनिःसृत्य लाभालाभे समो मुनिः समुपोढेषु कामेषु निरपेक्षः परिव्रजेत्

svagṛhād abhiniḥsṛtya lābhālābhe samo muniḥ samupoḍheṣu kāmeṣu nirapekṣaḥ parivrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चक्षुषा न मनसा न वाचा दूषयेद् अपि न प्रत्यक्षं परोक्षं वा दूषणं व्याहरेत् क्व चित्

na cakṣuṣā na manasā na vācā dūṣayed api na pratyakṣaṃ parokṣaṃ vā dūṣaṇaṃ vyāharet kva cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हिंस्यात् सर्वभूतानि मैत्रायणगतिश् चरेत् नेदं जीवितम् आसाद्य वैरं कुर्वीत केन चित्

na hiṃsyāt sarvabhūtāni maitrāyaṇagatiś caret nedaṃ jīvitam āsādya vairaṃ kurvīta kena cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिवादांस् तितिक्षेत नाभिमन्येत् कथं चन क्रोध्यमानः प्रियं ब्रूयाद् आक्रुष्टः कुशलं वदेत्

ativādāṃs titikṣeta nābhimanyet kathaṃ cana krodhyamānaḥ priyaṃ brūyād ākruṣṭaḥ kuśalaṃ vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदक्षिणं प्रसव्यं च ग्राममध्ये न चाचरेत् भैक्षचर्याम् अनापन्नो न गच्छेत् पूर्वकेतितः

pradakṣiṇaṃ prasavyaṃ ca grāmamadhye na cācaret bhaikṣacaryām anāpanno na gacchet pūrvaketitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवकीर्णः सुगुप्तश् च न वाचा ह्य् अप्रियं वदेत् मृदुः स्याद् अप्रतिक्रूरो विस्रब्धः स्याद् अरोषणः

avakīrṇaḥ suguptaś ca na vācā hy apriyaṃ vadet mṛduḥ syād apratikrūro visrabdhaḥ syād aroṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधूमे न्यस्तमुसले व्यङ्गारे भुक्तवज् जने अतीते पात्रसंचारे भिक्षां लिप्सेत वै मुनिः

vidhūme nyastamusale vyaṅgāre bhuktavaj jane atīte pātrasaṃcāre bhikṣāṃ lipseta vai muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुयात्रिकम् अर्थस्य मात्रालाभेष्व् अनादृतः अलाभे न विहन्येत लाभश् चैनं न हर्षयेत्

anuyātrikam arthasya mātrālābheṣv anādṛtaḥ alābhe na vihanyeta lābhaś cainaṃ na harṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाभं साधारणं नेच्छेन् न भुञ्जीताभिपूजितः अभिपूजितलाभं हि जुगुप्सेतैव तादृशः

lābhaṃ sādhāraṇaṃ necchen na bhuñjītābhipūjitaḥ abhipūjitalābhaṃ hi jugupsetaiva tādṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चान्नदोषान् निन्देत न गुणान् अभिपूजयेत् शय्यासने विविक्ते च नित्यम् एवाभिपूजयेत्

na cānnadoṣān nindeta na guṇān abhipūjayet śayyāsane vivikte ca nityam evābhipūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून्यागारं वृक्षमूलम् अरण्यम् अथ वा गुहाम् अज्ञातचर्यां गत्वान्यां ततो ऽन्यत्रैव संविशेत्

śūnyāgāraṃ vṛkṣamūlam araṇyam atha vā guhām ajñātacaryāṃ gatvānyāṃ tato 'nyatraiva saṃviśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुरोधविरोधाभ्यां समः स्याद् अचलो ध्रुवः सुकृतं दुष्कृतं चोभे नानुरुध्येत कर्मणि

anurodhavirodhābhyāṃ samaḥ syād acalo dhruvaḥ sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ cobhe nānurudhyeta karmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचो वेगं मनसः क्रोधवेगं; विवित्सावेगम् उदरोपस्थवेगम् एतान् वेगान् विनयेद् वै तपस्वी; निन्दा चास्य हृदयं नोपहन्यात्

vāco vegaṃ manasaḥ krodhavegaṃ; vivitsāvegam udaropasthavegam etān vegān vinayed vai tapasvī; nindā cāsya hṛdayaṃ nopahanyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यस्थ एव तिष्ठेत प्रशंसानिन्दयोः समः एतत् पवित्रं परमं परिव्राजक आश्रमे

madhyastha eva tiṣṭheta praśaṃsānindayoḥ samaḥ etat pavitraṃ paramaṃ parivrājaka āśrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महात्मा सुव्रतो दान्तः सर्वत्रैवानपाश्रितः अपूर्वचारकः सौम्यो अनिकेतः समाहितः

mahātmā suvrato dāntaḥ sarvatraivānapāśritaḥ apūrvacārakaḥ saumyo aniketaḥ samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वानप्रस्थगृहस्थाभ्यां न संसृज्येत कर्हि चित् अज्ञातलिप्सां लिप्सेत न चैनं हर्ष आविशेत्

vānaprasthagṛhasthābhyāṃ na saṃsṛjyeta karhi cit ajñātalipsāṃ lipseta na cainaṃ harṣa āviśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजानतां मोक्ष एष श्रमः स्याद् अविजानताम् मोक्षयानम् इदं कृत्स्नं विदुषां हारितो ऽब्रवीत्

vijānatāṃ mokṣa eṣa śramaḥ syād avijānatām mokṣayānam idaṃ kṛtsnaṃ viduṣāṃ hārito 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभयं सर्वभूतेभ्यो दत्त्वा यः प्रव्रजेद् गृहात् लोकास् तेजोमयास् तस्य तथानन्त्याय कल्पते

abhayaṃ sarvabhūtebhyo dattvā yaḥ pravrajed gṛhāt lokās tejomayās tasya tathānantyāya kalpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.