Library·Mahābhārata (critical edition)·12·12.281
पराशर उवाच कः कस्य चोपकुरुते कश् च कस्मै प्रयच्छति प्राणी करोत्य् अयं कर्म सर्वम् आत्मार्थम् आत्मना
parāśara uvāca kaḥ kasya copakurute kaś ca kasmai prayacchati prāṇī karoty ayaṃ karma sarvam ātmārtham ātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरवेण परित्यक्तं निःस्नेहं परिवर्जयेत् सोदर्यं भ्रातरम् अपि किम् उतान्यं पृथग्जनम्
gauraveṇa parityaktaṃ niḥsnehaṃ parivarjayet sodaryaṃ bhrātaram api kim utānyaṃ pṛthagjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशिष्टस्य विशिष्टाच् च तुल्यौ दानप्रतिग्रहौ तयोः पुण्यतरं दानं तद् द्विजस्य प्रयच्छतः
viśiṣṭasya viśiṣṭāc ca tulyau dānapratigrahau tayoḥ puṇyataraṃ dānaṃ tad dvijasya prayacchataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यायागतं धनं वर्णैर् न्यायेनैव विवर्धितम् संरक्ष्यं यत्नम् आस्थाय धर्मार्थम् इति निश्चयः
nyāyāgataṃ dhanaṃ varṇair nyāyenaiva vivardhitam saṃrakṣyaṃ yatnam āsthāya dharmārtham iti niścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न धर्मार्थी नृशंसेन कर्मणा धनम् अर्जयेत् शक्तितः सर्वकार्याणि कुर्यान् नर्द्धिम् अनुस्मरेत्
na dharmārthī nṛśaṃsena karmaṇā dhanam arjayet śaktitaḥ sarvakāryāṇi kuryān narddhim anusmaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपो हि प्रयतः शीतास् तापिता ज्वलनेन वा शक्तितो ऽतिथये दत्त्वा क्षुधार्तायाश्नुते फलम्
apo hi prayataḥ śītās tāpitā jvalanena vā śaktito 'tithaye dattvā kṣudhārtāyāśnute phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रन्तिदेवेन लोकेष्टा सिद्धिः प्राप्ता महात्मना फलपत्रैर् अथो मूलैर् मुनीन् अर्चितवान् असौ
rantidevena lokeṣṭā siddhiḥ prāptā mahātmanā phalapatrair atho mūlair munīn arcitavān asau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर् एव फलपत्रैश् च स माठरम् अतोषयत् तस्माल् लेभे परं स्थानं शैब्यो ऽपि पृथिवीपतिः
tair eva phalapatraiś ca sa māṭharam atoṣayat tasmāl lebhe paraṃ sthānaṃ śaibyo 'pi pṛthivīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवतातिथिभृत्येभ्यः पितृभ्यो ऽथात्मनस् तथा ऋणवाञ् जायते मर्त्यस् तस्माद् अनृणतां व्रजेत्
devatātithibhṛtyebhyaḥ pitṛbhyo 'thātmanas tathā ṛṇavāñ jāyate martyas tasmād anṛṇatāṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाध्यायेन महर्षिभ्यो देवेभ्यो यज्ञकर्मणा पितृभ्यः श्राद्धदानेन नृणाम् अभ्यर्चनेन च
svādhyāyena maharṣibhyo devebhyo yajñakarmaṇā pitṛbhyaḥ śrāddhadānena nṛṇām abhyarcanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाचः शेषावहार्येण पालनेनात्मनो ऽपि च यथावद् भृत्यवर्गस्य चिकीर्षेद् धर्मम् आदितः
vācaḥ śeṣāvahāryeṇa pālanenātmano 'pi ca yathāvad bhṛtyavargasya cikīrṣed dharmam āditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयत्नेन च संसिद्धा धनैर् अपि विवर्जिताः सम्यग् घुत्वा हुतवहं मुनयः सिद्धिम् आगताः
prayatnena ca saṃsiddhā dhanair api vivarjitāḥ samyag ghutvā hutavahaṃ munayaḥ siddhim āgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रस्य पुत्रत्वम् ऋचीकतनयो ऽगमत् ऋग्भिः स्तुत्वा महाभागो देवान् वै यज्ञभागिनः
viśvāmitrasya putratvam ṛcīkatanayo 'gamat ṛgbhiḥ stutvā mahābhāgo devān vai yajñabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतः शुक्रत्वम् उशना देवदेवप्रसादनात् देवीं स्तुत्वा तु गगने मोदते तेजसा वृतः
gataḥ śukratvam uśanā devadevaprasādanāt devīṃ stutvā tu gagane modate tejasā vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असितो देवलश् चैव तथा नारदपर्वतौ कक्षीवाञ् जामदग्न्यश् च रामस् ताण्ड्यस् तथांशुमान्
asito devalaś caiva tathā nāradaparvatau kakṣīvāñ jāmadagnyaś ca rāmas tāṇḍyas tathāṃśumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठो जमदग्निश् च विश्वामित्रो ऽत्रिर् एव च भरद्वाजो हरिश्मश्रुः कुण्डधारः श्रुतश्रवाः
vasiṣṭho jamadagniś ca viśvāmitro 'trir eva ca bharadvājo hariśmaśruḥ kuṇḍadhāraḥ śrutaśravāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते महर्षयः स्तुत्वा विष्णुम् ऋग्भिः समाहिताः लेभिरे तपसा सिद्धिं प्रसादात् तस्य धीमतः
ete maharṣayaḥ stutvā viṣṇum ṛgbhiḥ samāhitāḥ lebhire tapasā siddhiṃ prasādāt tasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनर्हाश् चार्हतां प्राप्ताः सन्तः स्तुत्वा तम् एव ह न तु वृद्धिम् इहान्विच्छेत् कर्म कृत्वा जुगुप्सितम्
anarhāś cārhatāṃ prāptāḥ santaḥ stutvā tam eva ha na tu vṛddhim ihānvicchet karma kṛtvā jugupsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ऽर्था धर्मेण ते सत्या ये ऽधर्मेण धिग् अस्तु तान् धर्मं वै शाश्वतं लोके न जह्याद् धनकाङ्क्षया
ye 'rthā dharmeṇa te satyā ye 'dharmeṇa dhig astu tān dharmaṃ vai śāśvataṃ loke na jahyād dhanakāṅkṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहिताग्निर् हि धर्मात्मा यः स पुण्यकृद् उत्तमः वेदा हि सर्वे राजेन्द्र स्थितास् त्रिष्व् अग्निषु प्रभो
āhitāgnir hi dharmātmā yaḥ sa puṇyakṛd uttamaḥ vedā hi sarve rājendra sthitās triṣv agniṣu prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चाप्य् अग्न्याहितो विप्रः क्रिया यस्य न हीयते श्रेयो ह्य् अनाहिताग्नित्वम् अग्निहोत्रं न निष्क्रियम्
sa cāpy agnyāhito vipraḥ kriyā yasya na hīyate śreyo hy anāhitāgnitvam agnihotraṃ na niṣkriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निर् आत्मा च माता च पिता जनयिता तथा गुरुश् च नरशार्दूल परिचर्या यथातथम्
agnir ātmā ca mātā ca pitā janayitā tathā guruś ca naraśārdūla paricaryā yathātatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानं त्यक्त्वा यो नरो वृद्धसेवी; विद्वान् क्लीबः पश्यति प्रीतियोगात् दाक्ष्येणाहीनो धर्मयुक्तो नदान्तो; लोके ऽस्मिन् वै पूज्यते सद्भिर् आर्यः
mānaṃ tyaktvā yo naro vṛddhasevī; vidvān klībaḥ paśyati prītiyogāt dākṣyeṇāhīno dharmayukto nadānto; loke 'smin vai pūjyate sadbhir āryaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.