Library·Mahābhārata (critical edition)·13·13.11
युधिष्ठिर उवाच कीदृशे पुरुषे तात स्त्रीषु वा भरतर्षभ श्रीः पद्मा वसते नित्यं तन् मे ब्रूहि पितामह
yudhiṣṭhira uvāca kīdṛśe puruṣe tāta strīṣu vā bharatarṣabha śrīḥ padmā vasate nityaṃ tan me brūhi pitāmaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म उवाच अत्र ते वर्तयिष्यामि यथादृष्टं यथाश्रुतम् रुक्मिणी देवकीपुत्रसंनिधौ पर्यपृच्छत
bhīṣma uvāca atra te vartayiṣyāmi yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam rukmiṇī devakīputrasaṃnidhau paryapṛcchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणस्याङ्कगतां ज्वलन्तीं; दृष्ट्वा श्रियं पद्मसमानवक्त्राम् कौतूहलाद् विस्मितचारुनेत्रा; पप्रच्छ माता मकरध्वजस्य
nārāyaṇasyāṅkagatāṃ jvalantīṃ; dṛṣṭvā śriyaṃ padmasamānavaktrām kautūhalād vismitacārunetrā; papraccha mātā makaradhvajasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कानीह भूतान्य् उपसेवसे त्वं; संतिष्ठती कानि न सेवसे त्वम् तानि त्रिलोकेश्वरभूतकान्ते; तत्त्वेन मे ब्रूहि महर्षिकन्ये
kānīha bhūtāny upasevase tvaṃ; saṃtiṣṭhatī kāni na sevase tvam tāni trilokeśvarabhūtakānte; tattvena me brūhi maharṣikanye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तदा श्रीर् अभिभाष्यमाणा; देव्या समक्षं गरुडध्वजस्य उवाच वाक्यं मधुराभिधानं; मनोहरं चन्द्रमुखी प्रसन्ना
evaṃ tadā śrīr abhibhāṣyamāṇā; devyā samakṣaṃ garuḍadhvajasya uvāca vākyaṃ madhurābhidhānaṃ; manoharaṃ candramukhī prasannā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसामि सत्ये सुभगे प्रगल्भे; दक्षे नरे कर्मणि वर्तमाने नाकर्मशीले पुरुषे वसामि; न नास्तिके सांकरिके कृतघ्ने न भिन्नवृत्ते न नृशंसवृत्ते; न चापि चौरे न गुरुष्व् असूये
vasāmi satye subhage pragalbhe; dakṣe nare karmaṇi vartamāne nākarmaśīle puruṣe vasāmi; na nāstike sāṃkarike kṛtaghne na bhinnavṛtte na nṛśaṃsavṛtte; na cāpi caure na guruṣv asūye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये चाल्पतेजोबलसत्त्वसारा; हृष्यन्ति कुप्यन्ति च यत्र तत्र न देवि तिष्ठामि तथाविधेषु; नरेषु संसुप्तमनोरथेषु
ye cālpatejobalasattvasārā; hṛṣyanti kupyanti ca yatra tatra na devi tiṣṭhāmi tathāvidheṣu; nareṣu saṃsuptamanoratheṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश् चात्मनि प्रार्थयते न किं चिद्; यश् च स्वभावोपहतान्तरात्मा तेष्व् अल्पसंतोषरतेषु नित्यं; नरेषु नाहं निवसामि देवि
yaś cātmani prārthayate na kiṃ cid; yaś ca svabhāvopahatāntarātmā teṣv alpasaṃtoṣarateṣu nityaṃ; nareṣu nāhaṃ nivasāmi devi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसामि धर्मशीलेषु धर्मज्ञेषु महात्मसु वृद्धसेविषु दान्तेषु सत्त्वज्ञेषु महात्मसु
vasāmi dharmaśīleṣu dharmajñeṣu mahātmasu vṛddhaseviṣu dānteṣu sattvajñeṣu mahātmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीषु क्षान्तासु दान्तासु देवद्विजपरासु च वसामि सत्यशीलासु स्वभावनिरतासु च
strīṣu kṣāntāsu dāntāsu devadvijaparāsu ca vasāmi satyaśīlāsu svabhāvaniratāsu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकीर्णभाण्डाम् अनवेक्ष्यकारिणीं; सदा च भर्तुः प्रतिकूलवादिनीम् परस्य वेश्माभिरताम् अलज्जाम्; एवंविधां स्त्रीं परिवर्जयामि
prakīrṇabhāṇḍām anavekṣyakāriṇīṃ; sadā ca bhartuḥ pratikūlavādinīm parasya veśmābhiratām alajjām; evaṃvidhāṃ strīṃ parivarjayāmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोलाम् अचोक्षाम् अवलेहिनीं च; व्यपेतधैर्यां कलहप्रियां च निद्राभिभूतां सततं शयानाम्; एवंविधां स्त्रीं परिवर्जयामि
lolām acokṣām avalehinīṃ ca; vyapetadhairyāṃ kalahapriyāṃ ca nidrābhibhūtāṃ satataṃ śayānām; evaṃvidhāṃ strīṃ parivarjayāmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यासु नित्यं प्रियदर्शनासु; सौभाग्ययुक्तासु गुणान्वितासु वसामि नारीषु पतिव्रतासु; कल्याणशीलासु विभूषितासु
satyāsu nityaṃ priyadarśanāsu; saubhāgyayuktāsu guṇānvitāsu vasāmi nārīṣu pativratāsu; kalyāṇaśīlāsu vibhūṣitāsu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यानेषु कन्यासु विभूषणेषु; यज्ञेषु मेघेषु च वृष्टिमत्सु वसामि फुल्लासु च पद्मिनीषु; नक्षत्रवीथीषु च शारदीषु
yāneṣu kanyāsu vibhūṣaṇeṣu; yajñeṣu megheṣu ca vṛṣṭimatsu vasāmi phullāsu ca padminīṣu; nakṣatravīthīṣu ca śāradīṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैलेषु गोष्ठेषु तथा वनेषु; सरःसु फुल्लोत्पलपङ्कजेषु नदीषु हंसस्वननादितासु; क्रौञ्चावघुष्टस्वरशोभितासु
śaileṣu goṣṭheṣu tathā vaneṣu; saraḥsu phullotpalapaṅkajeṣu nadīṣu haṃsasvananāditāsu; krauñcāvaghuṣṭasvaraśobhitāsu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तीर्णकूलह्रदशोभितासु; तपस्विसिद्धद्विजसेवितासु वसामि नित्यं सुबहूदकासु; सिंहैर् गजैश् चाकुलितोदकासु मत्ते गजे गोवृषभे नरेन्द्रे; सिंहासने सत्पुरुषे च नित्यम्
vistīrṇakūlahradaśobhitāsu; tapasvisiddhadvijasevitāsu vasāmi nityaṃ subahūdakāsu; siṃhair gajaiś cākulitodakāsu matte gaje govṛṣabhe narendre; siṃhāsane satpuruṣe ca nityam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन् गृहे हूयते हव्यवाहो; गोब्राह्मणश् चार्च्यते देवताश् च काले च पुष्पैर् बलयः क्रियन्ते; तस्मिन् गृहे नित्यम् उपैमि वासम्
yasmin gṛhe hūyate havyavāho; gobrāhmaṇaś cārcyate devatāś ca kāle ca puṣpair balayaḥ kriyante; tasmin gṛhe nityam upaimi vāsam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाध्यायनित्येषु द्विजेषु नित्यं; क्षत्रे च धर्माभिरते सदैव वैश्ये च कृष्याभिरते वसामि; शूद्रे च शुश्रूषणनित्ययुक्ते
svādhyāyanityeṣu dvijeṣu nityaṃ; kṣatre ca dharmābhirate sadaiva vaiśye ca kṛṣyābhirate vasāmi; śūdre ca śuśrūṣaṇanityayukte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणे त्व् एकमना वसामि; सर्वेण भावेन शरीरभूता तस्मिन् हि धर्मः सुमहान् निविष्टो; ब्रह्मण्यता चात्र तथा प्रियत्वम्
nārāyaṇe tv ekamanā vasāmi; sarveṇa bhāvena śarīrabhūtā tasmin hi dharmaḥ sumahān niviṣṭo; brahmaṇyatā cātra tathā priyatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहं शरीरेण वसामि देवि; नैवं मया शक्यम् इहाभिधातुम् यस्मिंस् तु भावेन वसामि पुंसि; स वर्धते धर्मयशोर्थकामैः
nāhaṃ śarīreṇa vasāmi devi; naivaṃ mayā śakyam ihābhidhātum yasmiṃs tu bhāvena vasāmi puṃsi; sa vardhate dharmayaśorthakāmaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.