Library·Mahābhārata (critical edition)·13·13.151

Mahābhārata (critical edition) 13.151

युधिष्ठिर उवाच किं श्रेयः पुरुषस्येह किं कुर्वन् सुखम् एधते विपाप्मा च भवेत् केन किं वा कल्मषनाशनम्

yudhiṣṭhira uvāca kiṃ śreyaḥ puruṣasyeha kiṃ kurvan sukham edhate vipāpmā ca bhavet kena kiṃ vā kalmaṣanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीष्म उवाच अयं दैवतवंशो वै ऋषिवंशसमन्वितः द्विसंध्यं पठितः पुत्र कल्मषापहरः परः

bhīṣma uvāca ayaṃ daivatavaṃśo vai ṛṣivaṃśasamanvitaḥ dvisaṃdhyaṃ paṭhitaḥ putra kalmaṣāpaharaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवासुरगुरुर् देवः सर्वभूतनमस्कृतः अचिन्त्यो ऽथाप्य् अनिर्देश्यः सर्वप्राणो ह्य् अयोनिजः

devāsuragurur devaḥ sarvabhūtanamaskṛtaḥ acintyo 'thāpy anirdeśyaḥ sarvaprāṇo hy ayonijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितामहो जगन्नाथः सावित्री ब्रह्मणः सती वेदभूर् अथ कर्ता च विष्णुर् नारायणः प्रभुः

pitāmaho jagannāthaḥ sāvitrī brahmaṇaḥ satī vedabhūr atha kartā ca viṣṇur nārāyaṇaḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उमापतिर् विरूपाक्षः स्कन्दः सेनापतिस् तथा विशाखो हुतभुग् वायुश् चन्द्रादित्यौ प्रभाकरौ

umāpatir virūpākṣaḥ skandaḥ senāpatis tathā viśākho hutabhug vāyuś candrādityau prabhākarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रः शचीपतिर् देवो यमो धूमोर्णया सह वरुणः सह गौर्या च सह ऋद्ध्या धनेश्वरः

śakraḥ śacīpatir devo yamo dhūmorṇayā saha varuṇaḥ saha gauryā ca saha ṛddhyā dhaneśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौम्या गौः सुरभिर् देवी विश्रवाश् च महान् ऋषिः षट्कालः सागरो गङ्गा स्रवन्त्यो ऽथ मरुद्गणाः

saumyā gauḥ surabhir devī viśravāś ca mahān ṛṣiḥ ṣaṭkālaḥ sāgaro gaṅgā sravantyo 'tha marudgaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वालखिल्यास् तपःसिद्धाः कृष्णद्वैपायनस् तथा नारदः पर्वतश् चैव विश्वावसुर् हहाहुहूः

vālakhilyās tapaḥsiddhāḥ kṛṣṇadvaipāyanas tathā nāradaḥ parvataś caiva viśvāvasur hahāhuhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुम्बरुश् चित्रसेनश् च देवदूतश् च विश्रुतः देवकन्या महाभागा दिव्याश् चाप्सरसां गणाः

tumbaruś citrasenaś ca devadūtaś ca viśrutaḥ devakanyā mahābhāgā divyāś cāpsarasāṃ gaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उर्वशी मेनका रम्भा मिश्रकेशी अलम्बुषा विश्वाची च घृताची च पञ्चचूडा तिलोत्तमा

urvaśī menakā rambhā miśrakeśī alambuṣā viśvācī ca ghṛtācī ca pañcacūḍā tilottamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्या वसवो रुद्राः साश्विनः पितरो ऽपि च धर्मः सत्यं तपो दीक्षा व्यवसायः पितामहः

ādityā vasavo rudrāḥ sāśvinaḥ pitaro 'pi ca dharmaḥ satyaṃ tapo dīkṣā vyavasāyaḥ pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शर्वर्यो दिवसाश् चैव मारीचः कश्यपस् तथा शुक्रो बृहस्पतिर् भौमो बुधो राहुः शनैश्चरः

śarvaryo divasāś caiva mārīcaḥ kaśyapas tathā śukro bṛhaspatir bhaumo budho rāhuḥ śanaiścaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नक्षत्राण्य् ऋतवश् चैव मासाः संध्याः सवत्सराः वैनतेयाः समुद्राश् च कद्रुजाः पन्नगास् तथा

nakṣatrāṇy ṛtavaś caiva māsāḥ saṃdhyāḥ savatsarāḥ vainateyāḥ samudrāś ca kadrujāḥ pannagās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतद्रूश् च विपाशा च चन्द्रभागा सरस्वती सिन्धुश् च देविका चैव पुष्करं तीर्थम् एव च

śatadrūś ca vipāśā ca candrabhāgā sarasvatī sindhuś ca devikā caiva puṣkaraṃ tīrtham eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गा महानदी चैव कपिला नर्मदा तथा कम्पुना च विशल्या च करतोयाम्बुवाहिनी

gaṅgā mahānadī caiva kapilā narmadā tathā kampunā ca viśalyā ca karatoyāmbuvāhinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरयूर् गण्डकी चैव लोहित्यश् च महानदः ताम्रारुणा वेत्रवती पर्णाशा गौतमी तथा

sarayūr gaṇḍakī caiva lohityaś ca mahānadaḥ tāmrāruṇā vetravatī parṇāśā gautamī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोदावरी च वेण्णा च कृष्णवेणा तथाद्रिजा दृषद्वती च कावेरी वंक्षुर् मन्दाकिनी तथा

godāvarī ca veṇṇā ca kṛṣṇaveṇā tathādrijā dṛṣadvatī ca kāverī vaṃkṣur mandākinī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयागं च प्रभासं च पुण्यं नैमिषम् एव च तच् च विश्वेश्वरस्थानं यत्र तद् विमलं सरः

prayāgaṃ ca prabhāsaṃ ca puṇyaṃ naimiṣam eva ca tac ca viśveśvarasthānaṃ yatra tad vimalaṃ saraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यतीर्थैश् च कलिलं कुरुक्षेत्रं प्रकीर्तितम् सिन्धूत्तमं तपोदानं जम्बूमार्गम् अथापि च

puṇyatīrthaiś ca kalilaṃ kurukṣetraṃ prakīrtitam sindhūttamaṃ tapodānaṃ jambūmārgam athāpi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्वती वितस्ता च तथैवेक्षुमती नदी वेदस्मृतिर् वैदसिनी मलवासाश् च नद्य् अपि

hiraṇvatī vitastā ca tathaivekṣumatī nadī vedasmṛtir vaidasinī malavāsāś ca nady api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिभागास् तथा पुण्या गङ्गाद्वारम् अथापि च ऋषिकुल्यास् तथा मेध्या नदी चित्रपथा तथा

bhūmibhāgās tathā puṇyā gaṅgādvāram athāpi ca ṛṣikulyās tathā medhyā nadī citrapathā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौशिकी यमुना सीता तथा चर्मण्वती नदी नदी भीमरथी चैव बाहुदा च महानदी महेन्द्रवाणी त्रिदिवा नीलिका च सरस्वती

kauśikī yamunā sītā tathā carmaṇvatī nadī nadī bhīmarathī caiva bāhudā ca mahānadī mahendravāṇī tridivā nīlikā ca sarasvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नन्दा चापरनन्दा च तथा तीर्थं महाह्रदम् गयाथ फल्गुतीर्थं च धर्मारण्यं सुरैर् वृतम्

nandā cāparanandā ca tathā tīrthaṃ mahāhradam gayātha phalgutīrthaṃ ca dharmāraṇyaṃ surair vṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा देवनदी पुण्या सरश् च ब्रह्मनिर्मितम् पुण्यं त्रिलोकविख्यातं सर्वपापहरं शिवम्

tathā devanadī puṇyā saraś ca brahmanirmitam puṇyaṃ trilokavikhyātaṃ sarvapāpaharaṃ śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमवान् पर्वतश् चैव दिव्यौषधिसमन्वितः विन्ध्यो धातुविचित्राङ्गस् तीर्थवान् औषधान्वितः

himavān parvataś caiva divyauṣadhisamanvitaḥ vindhyo dhātuvicitrāṅgas tīrthavān auṣadhānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेरुर् महेन्द्रो मलयः श्वेतश् च रजताचितः शृङ्गवान् मन्दरो नीलो निषधो दर्दुरस् तथा

merur mahendro malayaḥ śvetaś ca rajatācitaḥ śṛṅgavān mandaro nīlo niṣadho darduras tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रकूटो ऽञ्जनाभश् च पर्वतो गन्धमादनः पुण्यः सोमगिरिश् चैव तथैवान्ये महीधराः दिशश् च विदिशश् चैव क्षितिः सर्वे महीरुहाः

citrakūṭo 'ñjanābhaś ca parvato gandhamādanaḥ puṇyaḥ somagiriś caiva tathaivānye mahīdharāḥ diśaś ca vidiśaś caiva kṣitiḥ sarve mahīruhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वेदेवा नभश् चैव नक्षत्राणि ग्रहास् तथा पान्तु वः सततं देवाः कीर्तिताकीर्तिता मया

viśvedevā nabhaś caiva nakṣatrāṇi grahās tathā pāntu vaḥ satataṃ devāḥ kīrtitākīrtitā mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्तयानो नरो ह्य् एतान् मुच्यते सर्वकिल्बिषैः स्तुवंश् च प्रतिनन्दंश् च मुच्यते सर्वतो भयात् सर्वसंकरपापेभ्यो देवतास्तवनन्दकः

kīrtayāno naro hy etān mucyate sarvakilbiṣaiḥ stuvaṃś ca pratinandaṃś ca mucyate sarvato bhayāt sarvasaṃkarapāpebhyo devatāstavanandakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतानन्तरं विप्रांस् तपःसिद्धांस् तपोधिकान् कीर्तितान् कीर्तयिष्यामि सर्वपापप्रमोचनान्

devatānantaraṃ viprāṃs tapaḥsiddhāṃs tapodhikān kīrtitān kīrtayiṣyāmi sarvapāpapramocanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवक्रीतो ऽथ रैभ्यश् च कक्षीवान् औशिजस् तथा भृग्वङ्गिरास् तथा कण्वो मेधातिथिर् अथ प्रभुः बर्ही च गुणसंपन्नः प्राचीं दिशम् उपाश्रिताः

yavakrīto 'tha raibhyaś ca kakṣīvān auśijas tathā bhṛgvaṅgirās tathā kaṇvo medhātithir atha prabhuḥ barhī ca guṇasaṃpannaḥ prācīṃ diśam upāśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रां दिशं महाभागा उल्मुचुः प्रमुचुस् तथा मुमुचुश् च महाभागः स्वस्त्यात्रेयश् च वीर्यवान्

bhadrāṃ diśaṃ mahābhāgā ulmucuḥ pramucus tathā mumucuś ca mahābhāgaḥ svastyātreyaś ca vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रावरुणयोः पुत्रस् तथागस्त्यः प्रतापवान् दृढायुश् चोर्ध्वबाहुश् च विश्रुताव् ऋषिसत्तमौ

mitrāvaruṇayoḥ putras tathāgastyaḥ pratāpavān dṛḍhāyuś cordhvabāhuś ca viśrutāv ṛṣisattamau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमां दिशम् आश्रित्य य एधन्ते निबोध तान् उषद्गुः सह सोदर्यैः परिव्याधश् च वीर्यवान्

paścimāṃ diśam āśritya ya edhante nibodha tān uṣadguḥ saha sodaryaiḥ parivyādhaś ca vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषिर् दीर्घतमाश् चैव गौतमः कश्यपस् तथा एकतश् च द्वितश् चैव त्रितश् चैव महर्षयः अत्रेः पुत्रश् च धर्मात्मा तथा सारस्वतः प्रभुः

ṛṣir dīrghatamāś caiva gautamaḥ kaśyapas tathā ekataś ca dvitaś caiva tritaś caiva maharṣayaḥ atreḥ putraś ca dharmātmā tathā sārasvataḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरां दिशम् आश्रित्य य एधन्ते निबोध तान् अत्रिर् वसिष्ठः शक्तिश् च पाराशर्यश् च वीर्यवान्

uttarāṃ diśam āśritya ya edhante nibodha tān atrir vasiṣṭhaḥ śaktiś ca pārāśaryaś ca vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वामित्रो भरद्वाजो जमदग्निस् तथैव च ऋचीकपौत्रो रामश् च ऋषिर् औद्दालकिस् तथा

viśvāmitro bharadvājo jamadagnis tathaiva ca ṛcīkapautro rāmaś ca ṛṣir auddālakis tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतकेतुः कोहलश् च विपुलो देवलस् तथा देवशर्मा च धौम्यश् च हस्तिकाश्यप एव च

śvetaketuḥ kohalaś ca vipulo devalas tathā devaśarmā ca dhaumyaś ca hastikāśyapa eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोमशो नाचिकेतश् च लोमहर्षण एव च ऋषिर् उग्रश्रवाश् चैव भार्गवश् च्यवनस् तथा

lomaśo nāciketaś ca lomaharṣaṇa eva ca ṛṣir ugraśravāś caiva bhārgavaś cyavanas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष वै समवायस् ते ऋषिदेवसमन्वितः आद्यः प्रकीर्तितो राजन् सर्वपापप्रमोचनः

eṣa vai samavāyas te ṛṣidevasamanvitaḥ ādyaḥ prakīrtito rājan sarvapāpapramocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृगो ययातिर् नहुषो यदुः पूरुश् च वीर्यवान् धुन्धुमारो दिलीपश् च सगरश् च प्रतापवान्

nṛgo yayātir nahuṣo yaduḥ pūruś ca vīryavān dhundhumāro dilīpaś ca sagaraś ca pratāpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृशाश्वो यौवनाश्वश् च चित्राश्वः सत्यवांस् तथा दुःषन्तो भरतश् चैव चक्रवर्ती महायशाः

kṛśāśvo yauvanāśvaś ca citrāśvaḥ satyavāṃs tathā duḥṣanto bharataś caiva cakravartī mahāyaśāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यवनो जनकश् चैव तथा दृढरथो नृपः रघुर् नरवरश् चैव तथा दशरथो नृपः

yavano janakaś caiva tathā dṛḍharatho nṛpaḥ raghur naravaraś caiva tathā daśaratho nṛpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामो राक्षसहा वीरः शशबिन्दुर् भगीरथः हरिश्चन्द्रो मरुत्तश् च जह्नुर् जाह्नविसेविता

rāmo rākṣasahā vīraḥ śaśabindur bhagīrathaḥ hariścandro maruttaś ca jahnur jāhnavisevitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महोदयो ह्य् अलर्कश् च ऐलश् चैव नराधिपः करंधमो नरश्रेष्ठः कध्मोरश् च नराधिपः

mahodayo hy alarkaś ca ailaś caiva narādhipaḥ karaṃdhamo naraśreṣṭhaḥ kadhmoraś ca narādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षो ऽम्बरीषः कुकुरो रवतश् च महायशाः मुचुकुन्दश् च राजर्षिर् मित्रभानुः प्रियंकरः

dakṣo 'mbarīṣaḥ kukuro ravataś ca mahāyaśāḥ mucukundaś ca rājarṣir mitrabhānuḥ priyaṃkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रसदस्युस् तथा राजा श्वेतो राजर्षिसत्तमः महाभिषश् च विख्यातो निमिराजस् तथाष्टकः

trasadasyus tathā rājā śveto rājarṣisattamaḥ mahābhiṣaś ca vikhyāto nimirājas tathāṣṭakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुः क्षुपश् च राजर्षिः कक्षेयुश् च नराधिपः शिबिर् औशीनरश् चैव गयश् चैव नराधिपः

āyuḥ kṣupaś ca rājarṣiḥ kakṣeyuś ca narādhipaḥ śibir auśīnaraś caiva gayaś caiva narādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतर्दनो दिवोदासः सौदासः कोसलेश्वरः ऐलो नलश् च राजर्षिर् मनुश् चैव प्रजापतिः

pratardano divodāsaḥ saudāsaḥ kosaleśvaraḥ ailo nalaś ca rājarṣir manuś caiva prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविध्रश् च पृषध्रश् च प्रतीपः शंतनुस् तथा कक्षसेनश् च राजर्षिर् ये चान्ये नानुकीर्तिताः

havidhraś ca pṛṣadhraś ca pratīpaḥ śaṃtanus tathā kakṣasenaś ca rājarṣir ye cānye nānukīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा विघ्नं मा च मे पापं मा च मे परिपन्थिनः ध्रुवो जयो मे नित्यं स्यात् परत्र च परा गतिः

mā vighnaṃ mā ca me pāpaṃ mā ca me paripanthinaḥ dhruvo jayo me nityaṃ syāt paratra ca parā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.