मूलो विशालो ह्य् अमृतो व्यक्ताव्यक्तस् तपोनिधिः आरोहणो निरोहश् च शैलहारी महातपाः
mūlo viśālo hy amṛto vyaktāvyaktas taponidhiḥ ārohaṇo nirohaś ca śailahārī mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Mahābhārata (critical edition)·13·13.17
Mahābhārata (critical edition) 13.17
सेनाकल्पो महाकल्पो युगायुगकरो हरिः युगरूपो महारूपः पवनो गहनो नगः
senākalpo mahākalpo yugāyugakaro hariḥ yugarūpo mahārūpaḥ pavano gahano nagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यायनिर्वापणः पादः पण्डितो ह्य् अचलोपमः बहुमालो महामालः सुमालो बहुलोचनः
nyāyanirvāpaṇaḥ pādaḥ paṇḍito hy acalopamaḥ bahumālo mahāmālaḥ sumālo bahulocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तारो लवणः कूपः कुसुमः सफलोदयः वृषभो वृषभाङ्काङ्गो मणिबिल्वो जटाधरः
vistāro lavaṇaḥ kūpaḥ kusumaḥ saphalodayaḥ vṛṣabho vṛṣabhāṅkāṅgo maṇibilvo jaṭādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्दुर् विसर्गः सुमुखः सुरः सर्वायुधः सहः निवेदनः सुधाजातः सुगन्धारो महाधनुः
indur visargaḥ sumukhaḥ suraḥ sarvāyudhaḥ sahaḥ nivedanaḥ sudhājātaḥ sugandhāro mahādhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धमाली च भगवान् उत्थानः सर्वकर्मणाम् मन्थानो बहुलो बाहुः सकलः सर्वलोचनः
gandhamālī ca bhagavān utthānaḥ sarvakarmaṇām manthāno bahulo bāhuḥ sakalaḥ sarvalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरस्ताली करस्ताली ऊर्ध्वसंहननो वहः छत्रं सुच्छत्रो विख्यातः सर्वलोकाश्रयो महान्
tarastālī karastālī ūrdhvasaṃhanano vahaḥ chatraṃ succhatro vikhyātaḥ sarvalokāśrayo mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुण्डो विरूपो विकृतो दण्डिमुण्डो विकुर्वणः हर्यक्षः ककुभो वज्री दीप्तजिह्वः सहस्रपात्
muṇḍo virūpo vikṛto daṇḍimuṇḍo vikurvaṇaḥ haryakṣaḥ kakubho vajrī dīptajihvaḥ sahasrapāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रमूर्धा देवेन्द्रः सर्वदेवमयो गुरुः सहस्रबाहुः सर्वाङ्गः शरण्यः सर्वलोककृत्
sahasramūrdhā devendraḥ sarvadevamayo guruḥ sahasrabāhuḥ sarvāṅgaḥ śaraṇyaḥ sarvalokakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रं त्रिमधुर् मन्त्रः कनिष्ठः कृष्णपिङ्गलः ब्रह्मदण्डविनिर्माता शतघ्नी शतपाशधृक्
pavitraṃ trimadhur mantraḥ kaniṣṭhaḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ brahmadaṇḍavinirmātā śataghnī śatapāśadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मगर्भो महागर्भो ब्रह्मगर्भो जलोद्भवः गभस्तिर् ब्रह्मकृद् ब्रह्मा ब्रह्मविद् ब्राह्मणो गतिः
padmagarbho mahāgarbho brahmagarbho jalodbhavaḥ gabhastir brahmakṛd brahmā brahmavid brāhmaṇo gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनन्तरूपो नैकात्मा तिग्मतेजाः स्वयंभुवः ऊर्ध्वगात्मा पशुपतिर् वातरंहा मनोजवः
anantarūpo naikātmā tigmatejāḥ svayaṃbhuvaḥ ūrdhvagātmā paśupatir vātaraṃhā manojavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्दनी पद्ममालाग्र्यः सुरभ्युत्तरणो नरः कर्णिकारमहास्रग्वी नीलमौलिः पिनाकधृक्
candanī padmamālāgryaḥ surabhyuttaraṇo naraḥ karṇikāramahāsragvī nīlamauliḥ pinākadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उमापतिर् उमाकान्तो जाह्नवीधृग् उमाधवः वरो वराहो वरदो वरेशः सुमहास्वनः
umāpatir umākānto jāhnavīdhṛg umādhavaḥ varo varāho varado vareśaḥ sumahāsvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाप्रसादो दमनः शत्रुहा श्वेतपिङ्गलः प्रीतात्मा प्रयतात्मा च संयतात्मा प्रधानधृक्
mahāprasādo damanaḥ śatruhā śvetapiṅgalaḥ prītātmā prayatātmā ca saṃyatātmā pradhānadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपार्श्वसुतस् तार्क्ष्यो धर्मसाधारणो वरः चराचरात्मा सूक्ष्मात्मा सुवृषो गोवृषेश्वरः
sarvapārśvasutas tārkṣyo dharmasādhāraṇo varaḥ carācarātmā sūkṣmātmā suvṛṣo govṛṣeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साध्यर्षिर् वसुर् आदित्यो विवस्वान् सविता मृडः व्यासः सर्वस्य संक्षेपो विस्तरः पर्ययो नयः
sādhyarṣir vasur ādityo vivasvān savitā mṛḍaḥ vyāsaḥ sarvasya saṃkṣepo vistaraḥ paryayo nayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋतुः संवत्सरो मासः पक्षः संख्यासमापनः कला काष्ठा लवो मात्रा मुहूर्तो ऽहः क्षपाः क्षणाः
ṛtuḥ saṃvatsaro māsaḥ pakṣaḥ saṃkhyāsamāpanaḥ kalā kāṣṭhā lavo mātrā muhūrto 'haḥ kṣapāḥ kṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वक्षेत्रं प्रजाबीजं लिङ्गम् आद्यस् त्व् अनिन्दितः सद् असद् व्यक्तम् अव्यक्तं पिता माता पितामहः
viśvakṣetraṃ prajābījaṃ liṅgam ādyas tv aninditaḥ sad asad vyaktam avyaktaṃ pitā mātā pitāmahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गद्वारं प्रजाद्वारं मोक्षद्वारं त्रिविष्टपम् निर्वाणं ह्लादनं चैव ब्रह्मलोकः परा गतिः
svargadvāraṃ prajādvāraṃ mokṣadvāraṃ triviṣṭapam nirvāṇaṃ hlādanaṃ caiva brahmalokaḥ parā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवासुरविनिर्माता देवासुरपरायणः देवासुरगुरुर् देवो देवासुरनमस्कृतः
devāsuravinirmātā devāsuraparāyaṇaḥ devāsuragurur devo devāsuranamaskṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवासुरमहामात्रो देवासुरगणाश्रयः देवासुरगणाध्यक्षो देवासुरगणाग्रणीः
devāsuramahāmātro devāsuragaṇāśrayaḥ devāsuragaṇādhyakṣo devāsuragaṇāgraṇīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवातिदेवो देवर्षिर् देवासुरवरप्रदः देवासुरेश्वरो देवो देवासुरमहेश्वरः
devātidevo devarṣir devāsuravarapradaḥ devāsureśvaro devo devāsuramaheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदेवमयो ऽचिन्त्यो देवतात्मात्मसंभवः उद्भिदस् त्रिक्रमो वैद्यो विरजो विरजोम्बरः
sarvadevamayo 'cintyo devatātmātmasaṃbhavaḥ udbhidas trikramo vaidyo virajo virajombaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईड्यो हस्ती सुरव्याघ्रो देवसिंहो नरर्षभः विबुधाग्रवरः श्रेष्ठः सर्वदेवोत्तमोत्तमः
īḍyo hastī suravyāghro devasiṃho nararṣabhaḥ vibudhāgravaraḥ śreṣṭhaḥ sarvadevottamottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयुक्तः शोभनो वज्र ईशानः प्रभुर् अव्ययः गुरुः कान्तो निजः सर्गः पवित्रः सर्ववाहनः
prayuktaḥ śobhano vajra īśānaḥ prabhur avyayaḥ guruḥ kānto nijaḥ sargaḥ pavitraḥ sarvavāhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गी शृङ्गप्रियो बभ्रू राजराजो निरामयः अभिरामः सुरगणो विरामः सर्वसाधनः
śṛṅgī śṛṅgapriyo babhrū rājarājo nirāmayaḥ abhirāmaḥ suragaṇo virāmaḥ sarvasādhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ललाटाक्षो विश्वदेहो हरिणो ब्रह्मवर्चसः स्थावराणां पतिश् चैव नियमेन्द्रियवर्धनः
lalāṭākṣo viśvadeho hariṇo brahmavarcasaḥ sthāvarāṇāṃ patiś caiva niyamendriyavardhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धार्थः सर्वभूतार्थो ऽचिन्त्यः सत्यव्रतः शुचिः व्रताधिपः परं ब्रह्म मुक्तानां परमा गतिः
siddhārthaḥ sarvabhūtārtho 'cintyaḥ satyavrataḥ śuciḥ vratādhipaḥ paraṃ brahma muktānāṃ paramā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तो मुक्ततेजाश् च श्रीमाञ् श्रीवर्धनो जगत् यथाप्रधानं भगवान् इति भक्त्या स्तुतो मया
vimukto muktatejāś ca śrīmāñ śrīvardhano jagat yathāpradhānaṃ bhagavān iti bhaktyā stuto mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं न ब्रह्मादयो देवा विदुर् यं न महर्षयः तं स्तव्यम् अर्च्यं वन्द्यं च कः स्तोष्यति जगत्पतिम्
yaṃ na brahmādayo devā vidur yaṃ na maharṣayaḥ taṃ stavyam arcyaṃ vandyaṃ ca kaḥ stoṣyati jagatpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तिम् एव पुरस्कृत्य मया यज्ञपतिर् वसुः ततो ऽभ्यनुज्ञां प्राप्यैव स्तुतो मतिमतां वरः
bhaktim eva puraskṛtya mayā yajñapatir vasuḥ tato 'bhyanujñāṃ prāpyaiva stuto matimatāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवम् एभिः स्तुवन् देवं नामभिः पुष्टिवर्धनैः नित्ययुक्तः शुचिर् भूत्वा प्राप्नोत्य् आत्मानम् आत्मना
śivam ebhiḥ stuvan devaṃ nāmabhiḥ puṣṭivardhanaiḥ nityayuktaḥ śucir bhūtvā prāpnoty ātmānam ātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् धि परमं ब्रह्म स्वयं गीतं स्वयंभुवा ऋषयश् चैव देवाश् च स्तुवन्त्य् एतेन तत्परम्
etad dhi paramaṃ brahma svayaṃ gītaṃ svayaṃbhuvā ṛṣayaś caiva devāś ca stuvanty etena tatparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तूयमानो महादेवः प्रीयते चात्मनामभिः भक्तानुकम्पी भगवान् आत्मसंस्थान् करोति तान्
stūyamāno mahādevaḥ prīyate cātmanāmabhiḥ bhaktānukampī bhagavān ātmasaṃsthān karoti tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव च मनुष्येषु ये मनुष्याः प्रधानतः आस्तिकाः श्रद्दधानाश् च बहुभिर् जन्मभिः स्तवैः
tathaiva ca manuṣyeṣu ye manuṣyāḥ pradhānataḥ āstikāḥ śraddadhānāś ca bahubhir janmabhiḥ stavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाग्रतश् च स्वपन्तश् च व्रजन्तः पथि संस्थिताः स्तुवन्ति स्तूयमानाश् च तुष्यन्ति च रमन्ति च जन्मकोटिसहस्रेषु नानासंसारयोनिषु
jāgrataś ca svapantaś ca vrajantaḥ pathi saṃsthitāḥ stuvanti stūyamānāś ca tuṣyanti ca ramanti ca janmakoṭisahasreṣu nānāsaṃsārayoniṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्तोर् विशुद्धपापस्य भवे भक्तिः प्रजायते उत्पन्ना च भवे भक्तिर् अनन्या सर्वभावतः
jantor viśuddhapāpasya bhave bhaktiḥ prajāyate utpannā ca bhave bhaktir ananyā sarvabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारणं भावितं तस्य सर्वमुक्तस्य सर्वतः एतद् देवेषु दुष्प्रापं मनुष्येषु न लभ्यते
kāraṇaṃ bhāvitaṃ tasya sarvamuktasya sarvataḥ etad deveṣu duṣprāpaṃ manuṣyeṣu na labhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्विघ्ना निश्चला रुद्रे भक्तिर् अव्यभिचारिणी तस्यैव च प्रसादेन भक्तिर् उत्पद्यते नृणाम् यया यान्ति परां सिद्धिं तद्भावगतचेतसः
nirvighnā niścalā rudre bhaktir avyabhicāriṇī tasyaiva ca prasādena bhaktir utpadyate nṛṇām yayā yānti parāṃ siddhiṃ tadbhāvagatacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये सर्वभावोपगताः परत्वेनाभवन् नराः प्रपन्नवत्सलो देवः संसारात् तान् समुद्धरेत्
ye sarvabhāvopagatāḥ paratvenābhavan narāḥ prapannavatsalo devaḥ saṃsārāt tān samuddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्ये न कुर्वन्ति देवाः संसारमोचनम् मनुष्याणां महादेवाद् अन्यत्रापि तपोबलात्
evam anye na kurvanti devāḥ saṃsāramocanam manuṣyāṇāṃ mahādevād anyatrāpi tapobalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनेन्द्रकल्पेन भगवान् सदसत्पतिः कृत्तिवासाः स्तुतः कृष्ण तण्डिना शुद्धबुद्धिना
iti tenendrakalpena bhagavān sadasatpatiḥ kṛttivāsāḥ stutaḥ kṛṣṇa taṇḍinā śuddhabuddhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तवम् एतं भगवतो ब्रह्मा स्वयम् अधारयत् ब्रह्मा प्रोवाच शक्राय शक्रः प्रोवाच मृत्यवे
stavam etaṃ bhagavato brahmā svayam adhārayat brahmā provāca śakrāya śakraḥ provāca mṛtyave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युः प्रोवाच रुद्राणां रुद्रेभ्यस् तण्डिम् आगमत् महता तपसा प्राप्तस् तण्डिना ब्रह्मसद्मनि
mṛtyuḥ provāca rudrāṇāṃ rudrebhyas taṇḍim āgamat mahatā tapasā prāptas taṇḍinā brahmasadmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तण्डिः प्रोवाच शुक्राय गौतमायाह भार्गवः वैवस्वताय मनवे गौतमः प्राह माधव
taṇḍiḥ provāca śukrāya gautamāyāha bhārgavaḥ vaivasvatāya manave gautamaḥ prāha mādhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणाय साध्याय मनुर् इष्टाय धीमते यमाय प्राह भगवान् साध्यो नारायणो ऽच्युतः
nārāyaṇāya sādhyāya manur iṣṭāya dhīmate yamāya prāha bhagavān sādhyo nārāyaṇo 'cyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाचिकेताय भगवान् आह वैवस्वतो यमः मार्कण्डेयाय वार्ष्णेय नाचिकेतो ऽभ्यभाषत
nāciketāya bhagavān āha vaivasvato yamaḥ mārkaṇḍeyāya vārṣṇeya nāciketo 'bhyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कण्डेयान् मया प्राप्तं नियमेन जनार्दन तवाप्य् अहम् अमित्रघ्न स्तवं दद्म्य् अद्य विश्रुतम् स्वर्ग्यम् आरोग्यम् आयुष्यं धन्यं बल्यं तथैव च
mārkaṇḍeyān mayā prāptaṃ niyamena janārdana tavāpy aham amitraghna stavaṃ dadmy adya viśrutam svargyam ārogyam āyuṣyaṃ dhanyaṃ balyaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तस्य विघ्नं कुर्वन्ति दानवा यक्षराक्षसाः पिशाचा यातुधानाश् च गुह्यका भुजगा अपि
na tasya vighnaṃ kurvanti dānavā yakṣarākṣasāḥ piśācā yātudhānāś ca guhyakā bhujagā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पठेत शुचिर् भूत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः अभग्नयोगो वर्षं तु सो ऽश्वमेधफलं लभेत्
yaḥ paṭheta śucir bhūtvā brahmacārī jitendriyaḥ abhagnayogo varṣaṃ tu so 'śvamedhaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.