Mahābhārata (critical edition) 13.30

भीष्म उवाच एवम् उक्तो मतङ्गस् तु भृशं शोकपरायणः अतिष्ठत गयां गत्वा सो ऽङ्गुष्ठेन शतं समाः

bhīṣma uvāca evam ukto mataṅgas tu bhṛśaṃ śokaparāyaṇaḥ atiṣṭhata gayāṃ gatvā so 'ṅguṣṭhena śataṃ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदुष्करं वहन् योगं कृशो धमनिसंततः त्वगस्थिभूतो धर्मात्मा स पपातेति नः श्रुतम्

suduṣkaraṃ vahan yogaṃ kṛśo dhamanisaṃtataḥ tvagasthibhūto dharmātmā sa papāteti naḥ śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं पतन्तम् अभिद्रुत्य परिजग्राह वासवः वराणाम् ईश्वरो दाता सर्वभूतहिते रतः

taṃ patantam abhidrutya parijagrāha vāsavaḥ varāṇām īśvaro dātā sarvabhūtahite rataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्र उवाच मतङ्ग ब्राह्मणत्वं ते संवृतं परिपन्थिभिः पूजयन् सुखम् आप्नोति दुःखम् आप्नोत्य् अपूजयन्

śakra uvāca mataṅga brāhmaṇatvaṃ te saṃvṛtaṃ paripanthibhiḥ pūjayan sukham āpnoti duḥkham āpnoty apūjayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणे सर्वभूतानां योगक्षेमः समाहितः ब्राह्मणेभ्यो ऽनुतृप्यन्ति पितरो देवतास् तथा

brāhmaṇe sarvabhūtānāṃ yogakṣemaḥ samāhitaḥ brāhmaṇebhyo 'nutṛpyanti pitaro devatās tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणः सर्वभूतानां मतङ्ग पर उच्यते ब्राह्मणः कुरुते तद् धि यथा यद् यच् च वाञ्छति

brāhmaṇaḥ sarvabhūtānāṃ mataṅga para ucyate brāhmaṇaḥ kurute tad dhi yathā yad yac ca vāñchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बह्वीस् तु संसरन् योनीर् जायमानः पुनः पुनः पर्याये तात कस्मिंश् चिद् ब्राह्मण्यम् इह विन्दति

bahvīs tu saṃsaran yonīr jāyamānaḥ punaḥ punaḥ paryāye tāta kasmiṃś cid brāhmaṇyam iha vindati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मतङ्ग उवाच किं मां तुदसि दुःखार्तं मृतं मारयसे च माम् तं तु शोचामि यो लब्ध्वा ब्राह्मण्यं न बुभूषते

mataṅga uvāca kiṃ māṃ tudasi duḥkhārtaṃ mṛtaṃ mārayase ca mām taṃ tu śocāmi yo labdhvā brāhmaṇyaṃ na bubhūṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण्यं यदि दुष्प्रापं त्रिभिर् वर्णैः शतक्रतो सुदुर्लभं तदावाप्य नानुतिष्ठन्ति मानवाः

brāhmaṇyaṃ yadi duṣprāpaṃ tribhir varṇaiḥ śatakrato sudurlabhaṃ tadāvāpya nānutiṣṭhanti mānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पापेभ्यः पापतमस् तेषाम् अधम एव सः ब्राह्मण्यं यो ऽवजानीते धनं लब्ध्वेव दुर्लभम्

yaḥ pāpebhyaḥ pāpatamas teṣām adhama eva saḥ brāhmaṇyaṃ yo 'vajānīte dhanaṃ labdhveva durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्प्रापं खलु विप्रत्वं प्राप्तं दुरनुपालनम् दुरवापम् अवाप्यैतन् नानुतिष्ठन्ति मानवाः

duṣprāpaṃ khalu vipratvaṃ prāptaṃ duranupālanam duravāpam avāpyaitan nānutiṣṭhanti mānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकारामो ह्य् अहं शक्र निर्द्वंद्वो निष्परिग्रहः अहिंसादमदानस्थः कथं नार्हामि विप्रताम्

ekārāmo hy ahaṃ śakra nirdvaṃdvo niṣparigrahaḥ ahiṃsādamadānasthaḥ kathaṃ nārhāmi vipratām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाकामविहारी स्यां कामरूपी विहंगमः ब्रह्मक्षत्राविरोधेन पूजां च प्राप्नुयाम् अहम् यथा ममाक्षया कीर्तिर् भवेच् चापि पुरंदर

yathākāmavihārī syāṃ kāmarūpī vihaṃgamaḥ brahmakṣatrāvirodhena pūjāṃ ca prāpnuyām aham yathā mamākṣayā kīrtir bhavec cāpi puraṃdara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्र उवाच छन्दोदेव इति ख्यातः स्त्रीणां पूज्यो भविष्यसि

indra uvāca chandodeva iti khyātaḥ strīṇāṃ pūjyo bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीष्म उवाच एवं तस्मै वरं दत्त्वा वासवो ऽन्तरधीयत प्राणांस् त्यक्त्वा मतङ्गो ऽपि प्राप तत् स्थानम् उत्तमम्

bhīṣma uvāca evaṃ tasmai varaṃ dattvā vāsavo 'ntaradhīyata prāṇāṃs tyaktvā mataṅgo 'pi prāpa tat sthānam uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एतत् परं स्थानं ब्राह्मण्यं नाम भारत तच् च दुष्प्रापम् इह वै महेन्द्रवचनं यथा

evam etat paraṃ sthānaṃ brāhmaṇyaṃ nāma bhārata tac ca duṣprāpam iha vai mahendravacanaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.