Library·Mahābhārata (critical edition)·13·13.61
युधिष्ठिर उवाच इदं देयम् इदं देयम् इतीयं श्रुतिचोदना बहुदेयाश् च राजानः किं स्विद् देयम् अनुत्तमम्
yudhiṣṭhira uvāca idaṃ deyam idaṃ deyam itīyaṃ śruticodanā bahudeyāś ca rājānaḥ kiṃ svid deyam anuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म उवाच अति दानानि सर्वाणि पृथिवीदानम् उच्यते अचला ह्य् अक्षया भूमिर् दोग्ध्री कामान् अनुत्तमान्
bhīṣma uvāca ati dānāni sarvāṇi pṛthivīdānam ucyate acalā hy akṣayā bhūmir dogdhrī kāmān anuttamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोग्ध्री वासांसि रत्नानि पशून् व्रीहियवांस् तथा भूमिदः सर्वभूतेषु शाश्वतीर् एधते समाः
dogdhrī vāsāṃsi ratnāni paśūn vrīhiyavāṃs tathā bhūmidaḥ sarvabhūteṣu śāśvatīr edhate samāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद् भूमेर् आयुर् इह तावद् भूमिद एधते न भूमिदानाद् अस्तीह परं किं चिद् युधिष्ठिर
yāvad bhūmer āyur iha tāvad bhūmida edhate na bhūmidānād astīha paraṃ kiṃ cid yudhiṣṭhira
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्य् अल्पं प्रददुः पूर्वे पृथिव्या इति नः श्रुतम् भूमिम् एते ददुः सर्वे ये भूमिं भुञ्जते जनाः
apy alpaṃ pradaduḥ pūrve pṛthivyā iti naḥ śrutam bhūmim ete daduḥ sarve ye bhūmiṃ bhuñjate janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वकर्मैवोपजीवन्ति नरा इह परत्र च भूमिर् भूतिर् महादेवी दातारं कुरुते प्रियम्
svakarmaivopajīvanti narā iha paratra ca bhūmir bhūtir mahādevī dātāraṃ kurute priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य एतां दक्षिणां दद्याद् अक्षयां पृथिवीपतिः पुनर् नरत्वं संप्राप्य भवेत् स पृथिवीपतिः
ya etāṃ dakṣiṇāṃ dadyād akṣayāṃ pṛthivīpatiḥ punar naratvaṃ saṃprāpya bhavet sa pṛthivīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा दानं तथा भोग इति धर्मेषु निश्चयः संग्रामे वा तनुं जह्याद् दद्याद् वा पृथिवीम् इमाम्
yathā dānaṃ tathā bhoga iti dharmeṣu niścayaḥ saṃgrāme vā tanuṃ jahyād dadyād vā pṛthivīm imām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एतां क्षत्रबन्धूनां वदन्ति परम् आशिषम् पुनाति दत्ता पृथिवी दातारम् इति शुश्रुम
ity etāṃ kṣatrabandhūnāṃ vadanti param āśiṣam punāti dattā pṛthivī dātāram iti śuśruma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि पापसमाचारं ब्रह्मघ्नम् अपि वानृतम् सैव पापं पावयति सैव पापात् प्रमोचयेत्
api pāpasamācāraṃ brahmaghnam api vānṛtam saiva pāpaṃ pāvayati saiva pāpāt pramocayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि पापकृतां राज्ञां प्रतिगृह्णन्ति साधवः पृथिवीं नान्यद् इच्छन्ति पावनं जननी यथा
api pāpakṛtāṃ rājñāṃ pratigṛhṇanti sādhavaḥ pṛthivīṃ nānyad icchanti pāvanaṃ jananī yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामास्याः प्रियदत्तेति गुह्यं देव्याः सनातनम् दानं वाप्य् अथ वा ज्ञानं नाम्नो ऽस्याः परमं प्रियम् तस्मात् प्राप्यैव पृथिवीं दद्याद् विप्राय पार्थिवः
nāmāsyāḥ priyadatteti guhyaṃ devyāḥ sanātanam dānaṃ vāpy atha vā jñānaṃ nāmno 'syāḥ paramaṃ priyam tasmāt prāpyaiva pṛthivīṃ dadyād viprāya pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाभूमिपतिना भूमिर् अधिष्ठेया कथं चन न वा पात्रेण वा गूहेद् अन्तर्धानेन वा चरेत् ये चान्ये भूमिम् इच्छेयुः कुर्युर् एवम् असंशयम्
nābhūmipatinā bhūmir adhiṣṭheyā kathaṃ cana na vā pātreṇa vā gūhed antardhānena vā caret ye cānye bhūmim iccheyuḥ kuryur evam asaṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः साधोर् भूमिम् आदत्ते न भूमिं विन्दते तु सः भूमिं तु दत्त्वा साधुभ्यो विन्दते भूमिम् एव हि प्रेत्येह च स धर्मात्मा संप्राप्नोति महद् यशः
yaḥ sādhor bhūmim ādatte na bhūmiṃ vindate tu saḥ bhūmiṃ tu dattvā sādhubhyo vindate bhūmim eva hi pretyeha ca sa dharmātmā saṃprāpnoti mahad yaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य विप्रानुशासन्ति साधोर् भूमिं सदैव हि न तस्य शत्रवो राजन् प्रशासन्ति वसुंधराम्
yasya viprānuśāsanti sādhor bhūmiṃ sadaiva hi na tasya śatravo rājan praśāsanti vasuṃdharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् किं चित् पुरुषः पापं कुरुते वृत्तिकर्शितः अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन पूयते
yat kiṃ cit puruṣaḥ pāpaṃ kurute vṛttikarśitaḥ api gocarmamātreṇa bhūmidānena pūyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ऽपि संकीर्णकर्माणो राजानो रौद्रकर्मिणः तेभ्यः पवित्रम् आख्येयं भूमिदानम् अनुत्तमम्
ye 'pi saṃkīrṇakarmāṇo rājāno raudrakarmiṇaḥ tebhyaḥ pavitram ākhyeyaṃ bhūmidānam anuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पान्तरम् इदं शश्वत् पुराणा मेनिरे जनाः यो यजेद् अश्वमेधेन दद्याद् वा साधवे महीम्
alpāntaram idaṃ śaśvat purāṇā menire janāḥ yo yajed aśvamedhena dadyād vā sādhave mahīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि चेत् सुकृतं कृत्वा शङ्केरन्न् अपि पण्डिताः अशक्यम् एकम् एवैतद् भूमिदानम् अनुत्तमम्
api cet sukṛtaṃ kṛtvā śaṅkerann api paṇḍitāḥ aśakyam ekam evaitad bhūmidānam anuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णं रजतं वस्त्रं मणिमुक्तावसूनि च सर्वम् एतन् महाप्राज्ञ ददाति वसुधां ददत्
suvarṇaṃ rajataṃ vastraṃ maṇimuktāvasūni ca sarvam etan mahāprājña dadāti vasudhāṃ dadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपो यज्ञः श्रुतं शीलम् अलोभः सत्यसंधता गुरुदैवतपूजा च नातिवर्तन्ति भूमिदम्
tapo yajñaḥ śrutaṃ śīlam alobhaḥ satyasaṃdhatā gurudaivatapūjā ca nātivartanti bhūmidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तुर् निःश्रेयसे युक्तास् त्यक्तात्मानो रणे हताः ब्रह्मलोकगताः सिद्धा नातिक्रामन्ति भूमिदम्
bhartur niḥśreyase yuktās tyaktātmāno raṇe hatāḥ brahmalokagatāḥ siddhā nātikrāmanti bhūmidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा जनित्री क्षीरेण स्वपुत्रं भरते सदा अनुगृह्णाति दातारं तथा सर्वरसैर् मही
yathā janitrī kṣīreṇa svaputraṃ bharate sadā anugṛhṇāti dātāraṃ tathā sarvarasair mahī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्योर् वै किंकरो दण्डस् तापो वह्नेः सुदारुणः घोराश् च वारुणाः पाशा नोपसर्पन्ति भूमिदम्
mṛtyor vai kiṃkaro daṇḍas tāpo vahneḥ sudāruṇaḥ ghorāś ca vāruṇāḥ pāśā nopasarpanti bhūmidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄंश् च पितृलोकस्थान् देवलोके च देवताः संतर्पयति शान्तात्मा यो ददाति वसुंधराम्
pitṝṃś ca pitṛlokasthān devaloke ca devatāḥ saṃtarpayati śāntātmā yo dadāti vasuṃdharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशाय म्रियमाणाय वृत्तिम्लानाय सीदते भूमिं वृत्तिकरीं दत्त्वा सत्री भवति मानवः
kṛśāya mriyamāṇāya vṛttimlānāya sīdate bhūmiṃ vṛttikarīṃ dattvā satrī bhavati mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा धावति गौर् वत्सं क्षीरम् अभ्युत्सृजन्त्य् उत एवम् एव महाभाग भूमिर् भवति भूमिदम्
yathā dhāvati gaur vatsaṃ kṣīram abhyutsṛjanty uta evam eva mahābhāga bhūmir bhavati bhūmidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हलकृष्टां महीं दत्त्वा सबीजां सफलाम् अपि उदीर्णं वापि शरणं तथा भवति कामदः
halakṛṣṭāṃ mahīṃ dattvā sabījāṃ saphalām api udīrṇaṃ vāpi śaraṇaṃ tathā bhavati kāmadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणं वृत्तसंपन्नम् आहिताग्निं शुचिव्रतम् नरः प्रतिग्राह्य महीं न याति यमसादनम्
brāhmaṇaṃ vṛttasaṃpannam āhitāgniṃ śucivratam naraḥ pratigrāhya mahīṃ na yāti yamasādanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा चन्द्रमसो वृद्धिर् अहन्य् अहनि जायते तथा भूमिकृतं दानं सस्ये सस्ये विवर्धते
yathā candramaso vṛddhir ahany ahani jāyate tathā bhūmikṛtaṃ dānaṃ sasye sasye vivardhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र गाथा भूमिगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः याः श्रुत्वा जामदग्न्येन दत्ता भूः काश्यपाय वै
atra gāthā bhūmigītāḥ kīrtayanti purāvidaḥ yāḥ śrutvā jāmadagnyena dattā bhūḥ kāśyapāya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माम् एवादत्त मां दत्त मां दत्त्वा माम् अवाप्स्यथ अस्मिंल् लोके परे चैव ततश् चाजनने पुनः
mām evādatta māṃ datta māṃ dattvā mām avāpsyatha asmiṃl loke pare caiva tataś cājanane punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य इमां व्याहृतिं वेद ब्राह्मणो ब्रह्मसंश्रितः श्राद्धस्य हूयमानस्य ब्रह्मभूयं स गच्छति
ya imāṃ vyāhṛtiṃ veda brāhmaṇo brahmasaṃśritaḥ śrāddhasya hūyamānasya brahmabhūyaṃ sa gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्यानाम् अभिशस्तानां दुरिष्टशमनं महत् प्रायश्चित्तम् अहं कृत्वा पुनात्य् उभयतो दश
kṛtyānām abhiśastānāṃ duriṣṭaśamanaṃ mahat prāyaścittam ahaṃ kṛtvā punāty ubhayato daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनाति य इदं वेद वेद चाहं तथैव च प्रकृतिः सर्वभूतानां भूमिर् वै शाश्वती मता
punāti ya idaṃ veda veda cāhaṃ tathaiva ca prakṛtiḥ sarvabhūtānāṃ bhūmir vai śāśvatī matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषिच्यैव नृपतिं श्रावयेद् इमम् आगमम् यथा श्रुत्वा महीं दद्यान् नादद्यात् साधुतश् च ताम्
abhiṣicyaiva nṛpatiṃ śrāvayed imam āgamam yathā śrutvā mahīṃ dadyān nādadyāt sādhutaś ca tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽयं कृत्स्नो ब्राह्मणार्थो राजार्थश् चाप्य् असंशयम् राजा हि धर्मकुशलः प्रथमं भूतिलक्षणम्
so 'yaṃ kṛtsno brāhmaṇārtho rājārthaś cāpy asaṃśayam rājā hi dharmakuśalaḥ prathamaṃ bhūtilakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ येषाम् अधर्मज्ञो राजा भवति नास्तिकः न ते सुखं प्रबुध्यन्ते न सुखं प्रस्वपन्ति च
atha yeṣām adharmajño rājā bhavati nāstikaḥ na te sukhaṃ prabudhyante na sukhaṃ prasvapanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदा भवन्ति चोद्विग्नास् तस्य दुश्चरितैर् नराः योगक्षेमा हि बहवो राष्ट्रं नास्याविशन्ति तत्
sadā bhavanti codvignās tasya duścaritair narāḥ yogakṣemā hi bahavo rāṣṭraṃ nāsyāviśanti tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ येषां पुनः प्राज्ञो राजा भवति धार्मिकः सुखं ते प्रतिबुध्यन्ते सुसुखं प्रस्वपन्ति च
atha yeṣāṃ punaḥ prājño rājā bhavati dhārmikaḥ sukhaṃ te pratibudhyante susukhaṃ prasvapanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य राज्ञः शुभैर् आर्यैः कर्मभिर् निर्वृताः प्रजाः योगक्षेमेण वृष्ट्या च विवर्धन्ते स्वकर्मभिः
tasya rājñaḥ śubhair āryaiḥ karmabhir nirvṛtāḥ prajāḥ yogakṣemeṇa vṛṣṭyā ca vivardhante svakarmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कुलीनः स पुरुषः स बन्धुः स च पुण्यकृत् स दाता स च विक्रान्तो यो ददाति वसुंधराम्
sa kulīnaḥ sa puruṣaḥ sa bandhuḥ sa ca puṇyakṛt sa dātā sa ca vikrānto yo dadāti vasuṃdharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्या इव दीप्यन्ते तेजसा भुवि मानवाः ददन्ति वसुधां स्फीतां ये वेदविदुषि द्विजे
ādityā iva dīpyante tejasā bhuvi mānavāḥ dadanti vasudhāṃ sphītāṃ ye vedaviduṣi dvije
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा बीजानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले तथा कामाः प्ररोहन्ति भूमिदानसमार्जिताः
yathā bījāni rohanti prakīrṇāni mahītale tathā kāmāḥ prarohanti bhūmidānasamārjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्यो वरुणो विष्णुर् ब्रह्मा सोमो हुताशनः शूलपाणिश् च भगवान् प्रतिनन्दन्ति भूमिदम्
ādityo varuṇo viṣṇur brahmā somo hutāśanaḥ śūlapāṇiś ca bhagavān pratinandanti bhūmidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमौ जायन्ति पुरुषा भूमौ निष्ठां व्रजन्ति च चतुर्विधो हि लोको ऽयं यो ऽयं भूमिगुणात्मकः
bhūmau jāyanti puruṣā bhūmau niṣṭhāṃ vrajanti ca caturvidho hi loko 'yaṃ yo 'yaṃ bhūmiguṇātmakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा माता पिता चैव जगतः पृथिवीपते नानया सदृशं भूतं किं चिद् अस्ति जनाधिप
eṣā mātā pitā caiva jagataḥ pṛthivīpate nānayā sadṛśaṃ bhūtaṃ kiṃ cid asti janādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम् बृहस्पतेश् च संवादम् इन्द्रस्य च युधिष्ठिर
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam bṛhaspateś ca saṃvādam indrasya ca yudhiṣṭhira
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्ट्वा क्रतुशतेनाथ महता दक्षिणावता मघवा वाग्विदां श्रेष्ठं पप्रच्छेदं बृहस्पतिम्
iṣṭvā kratuśatenātha mahatā dakṣiṇāvatā maghavā vāgvidāṃ śreṣṭhaṃ papracchedaṃ bṛhaspatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् केन दानेन स्वर्गतः सुखम् एधते यद् अक्षयं महार्घं च तद् ब्रूहि वदतां वर
bhagavan kena dānena svargataḥ sukham edhate yad akṣayaṃ mahārghaṃ ca tad brūhi vadatāṃ vara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तः स सुरेन्द्रेण ततो देवपुरोहितः बृहस्पतिर् महातेजाः प्रत्युवाच शतक्रतुम्
ity uktaḥ sa surendreṇa tato devapurohitaḥ bṛhaspatir mahātejāḥ pratyuvāca śatakratum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णदानं गोदानं भूमिदानं च वृत्रहन् ददद् एतान् महाप्राज्ञः सर्वपापैः प्रमुच्यते
suvarṇadānaṃ godānaṃ bhūmidānaṃ ca vṛtrahan dadad etān mahāprājñaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भूमिदानाद् देवेन्द्र परं किं चिद् इति प्रभो विशिष्टम् इति मन्यामि यथा प्राहुर् मनीषिणः
na bhūmidānād devendra paraṃ kiṃ cid iti prabho viśiṣṭam iti manyāmi yathā prāhur manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये शूरा निहता युद्धे स्वर्याता दानगृद्धिनः सर्वे ते विबुधश्रेष्ठ नातिक्रामन्ति भूमिदम्
ye śūrā nihatā yuddhe svaryātā dānagṛddhinaḥ sarve te vibudhaśreṣṭha nātikrāmanti bhūmidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भर्तुर् निःश्रेयसे युक्तास् त्यक्तात्मानो रणे हताः ब्रह्मलोकगताः शूरा नातिक्रामन्ति भूमिदम्
bhartur niḥśreyase yuktās tyaktātmāno raṇe hatāḥ brahmalokagatāḥ śūrā nātikrāmanti bhūmidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्च पूर्वादिपुरुषाः षट् च ये वसुधां गताः एकादश ददद् भूमिं परित्रातीह मानवः
pañca pūrvādipuruṣāḥ ṣaṭ ca ye vasudhāṃ gatāḥ ekādaśa dadad bhūmiṃ paritrātīha mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नोपकीर्णां वसुधां यो ददाति पुरंदर स मुक्तः सर्वकलुषैः स्वर्गलोके महीयते
ratnopakīrṇāṃ vasudhāṃ yo dadāti puraṃdara sa muktaḥ sarvakaluṣaiḥ svargaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महीं स्फीतां ददद् राजा सर्वकामगुणान्विताम् राजाधिराजो भवति तद् धि दानम् अनुत्तमम्
mahīṃ sphītāṃ dadad rājā sarvakāmaguṇānvitām rājādhirājo bhavati tad dhi dānam anuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकामसमायुक्तां काश्यपीं यः प्रयच्छति सर्वभूतानि मन्यन्ते मां ददातीति वासव
sarvakāmasamāyuktāṃ kāśyapīṃ yaḥ prayacchati sarvabhūtāni manyante māṃ dadātīti vāsava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकामदुघां धेनुं सर्वकामपुरोगमाम् ददाति यः सहस्राक्ष स स्वर्गं याति मानवः
sarvakāmadughāṃ dhenuṃ sarvakāmapurogamām dadāti yaḥ sahasrākṣa sa svargaṃ yāti mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुसर्पिःप्रवाहिन्यः पयोदधिवहास् तथा सरितस् तर्पयन्तीह सुरेन्द्र वसुधाप्रदम्
madhusarpiḥpravāhinyaḥ payodadhivahās tathā saritas tarpayantīha surendra vasudhāpradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिप्रदानान् नृपतिर् मुच्यते राजकिल्बिषात् न हि भूमिप्रदानेन दानम् अन्यद् विशिष्यते
bhūmipradānān nṛpatir mucyate rājakilbiṣāt na hi bhūmipradānena dānam anyad viśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाति यः समुद्रान्तां पृथिवीं शस्त्रनिर्जिताम् तं जनाः कथयन्तीह यावद् धरति गौर् इयम्
dadāti yaḥ samudrāntāṃ pṛthivīṃ śastranirjitām taṃ janāḥ kathayantīha yāvad dharati gaur iyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्याम् ऋद्धरसां भूमिं यो ददाति पुरंदर न तस्य लोकाः क्षीयन्ते भूमिदानगुणार्जिताः
puṇyām ṛddharasāṃ bhūmiṃ yo dadāti puraṃdara na tasya lokāḥ kṣīyante bhūmidānaguṇārjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वथा पार्थिवेनेह सततं भूतिम् इच्छता भूर् देया विधिवच् छक्र पात्रे सुखम् अभीप्सता
sarvathā pārthiveneha satataṃ bhūtim icchatā bhūr deyā vidhivac chakra pātre sukham abhīpsatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि कृत्वा नरः पापं भूमिं दत्त्वा द्विजातये समुत्सृजति तत् पापं जीर्णां त्वचम् इवोरगः
api kṛtvā naraḥ pāpaṃ bhūmiṃ dattvā dvijātaye samutsṛjati tat pāpaṃ jīrṇāṃ tvacam ivoragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सागरान् सरितः शैलान् काननानि च सर्वशः सर्वम् एतन् नरः शक्र ददाति वसुधां ददत्
sāgarān saritaḥ śailān kānanāni ca sarvaśaḥ sarvam etan naraḥ śakra dadāti vasudhāṃ dadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तडागान्य् उदपानानि स्रोतांसि च सरांसि च स्नेहान् सर्वरसांश् चैव ददाति वसुधां ददत्
taḍāgāny udapānāni srotāṃsi ca sarāṃsi ca snehān sarvarasāṃś caiva dadāti vasudhāṃ dadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ओषधीः क्षीरसंपन्ना नगान् पुष्पफलान्वितान् काननोपलशैलांश् च ददाति वसुधां ददत्
oṣadhīḥ kṣīrasaṃpannā nagān puṣpaphalānvitān kānanopalaśailāṃś ca dadāti vasudhāṃ dadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निष्टोमप्रभृतिभिर् इष्ट्वा च स्वाप्तदक्षिणैः न तत् फलम् अवाप्नोति भूमिदानाद् यद् अश्नुते
agniṣṭomaprabhṛtibhir iṣṭvā ca svāptadakṣiṇaiḥ na tat phalam avāpnoti bhūmidānād yad aśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाता दशानुगृह्णाति दश हन्ति तथा क्षिपन् पूर्वदत्तां हरन् भूमिं नरकायोपगच्छति
dātā daśānugṛhṇāti daśa hanti tathā kṣipan pūrvadattāṃ haran bhūmiṃ narakāyopagacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ददाति प्रतिश्रुत्य दत्त्वा वा हरते तु यः स बद्धो वारुणैः पाशैस् तप्यते मृत्युशासनात्
na dadāti pratiśrutya dattvā vā harate tu yaḥ sa baddho vāruṇaiḥ pāśais tapyate mṛtyuśāsanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहिताग्निं सदायज्ञं कृशभृत्यं प्रियातिथिम् ये भरन्ति द्विजश्रेष्ठं नोपसर्पन्ति ते यमम्
āhitāgniṃ sadāyajñaṃ kṛśabhṛtyaṃ priyātithim ye bharanti dvijaśreṣṭhaṃ nopasarpanti te yamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणेष्व् ऋणभूतं स्यात् पार्थिवस्य पुरंदर इतरेषां तु वर्णानां तारयेत् कृशदुर्बलान्
brāhmaṇeṣv ṛṇabhūtaṃ syāt pārthivasya puraṃdara itareṣāṃ tu varṇānāṃ tārayet kṛśadurbalān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाच्छिन्द्यात् स्पर्शितां भूमिं परेण त्रिदशाधिप ब्राह्मणाय सुरश्रेष्ठ कृशभृत्याय कश् चन
nācchindyāt sparśitāṃ bhūmiṃ pareṇa tridaśādhipa brāhmaṇāya suraśreṣṭha kṛśabhṛtyāya kaś cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाश्रु पतितं तेषां दीनानाम् अवसीदताम् ब्राह्मणानां हृते क्षेत्रे हन्यात् त्रिपुरुषं कुलम्
athāśru patitaṃ teṣāṃ dīnānām avasīdatām brāhmaṇānāṃ hṛte kṣetre hanyāt tripuruṣaṃ kulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमिपालं च्युतं राष्ट्राद् यस् तु संस्थापयेत् पुनः तस्य वासः सहस्राक्ष नाकपृष्ठे महीयते
bhūmipālaṃ cyutaṃ rāṣṭrād yas tu saṃsthāpayet punaḥ tasya vāsaḥ sahasrākṣa nākapṛṣṭhe mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इक्षुभिः संततां भूमिं यवगोधूमसंकुलाम् गोश्ववाहनसंपूर्णां बाहुवीर्यसमार्जिताम्
ikṣubhiḥ saṃtatāṃ bhūmiṃ yavagodhūmasaṃkulām gośvavāhanasaṃpūrṇāṃ bāhuvīryasamārjitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निधिगर्भां ददद् भूमिं सर्वरत्नपरिच्छदाम् अक्षयांल् लभते लोकान् भूमिसत्रं हि तस्य तत्
nidhigarbhāṃ dadad bhūmiṃ sarvaratnaparicchadām akṣayāṃl labhate lokān bhūmisatraṃ hi tasya tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधूय कलुषं सर्वं विरजाः संमतः सताम् लोके महीयते सद्भिर् यो ददाति वसुंधराम्
vidhūya kaluṣaṃ sarvaṃ virajāḥ saṃmataḥ satām loke mahīyate sadbhir yo dadāti vasuṃdharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाप्सु पतितः शक्र तैलबिन्दुर् विसर्पति तथा भूमिकृतं दानं सस्ये सस्ये विसर्पति
yathāpsu patitaḥ śakra tailabindur visarpati tathā bhūmikṛtaṃ dānaṃ sasye sasye visarpati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये रणाग्रे महीपालाः शूराः समितिशोभनाः वध्यन्ते ऽभिमुखाः शक्र ब्रह्मलोकं व्रजन्ति ते
ye raṇāgre mahīpālāḥ śūrāḥ samitiśobhanāḥ vadhyante 'bhimukhāḥ śakra brahmalokaṃ vrajanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्यगीतपरा नार्यो दिव्यमाल्यविभूषिताः उपतिष्ठन्ति देवेन्द्र सदा भूमिप्रदं दिवि
nṛtyagītaparā nāryo divyamālyavibhūṣitāḥ upatiṣṭhanti devendra sadā bhūmipradaṃ divi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोदते च सुखं स्वर्गे देवगन्धर्वपूजितः यो ददाति महीं सम्यग् विधिनेह द्विजातये
modate ca sukhaṃ svarge devagandharvapūjitaḥ yo dadāti mahīṃ samyag vidhineha dvijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतम् अप्सरसश् चैव दिव्यमाल्यविभूषिताः उपतिष्ठन्ति देवेन्द्र सदा भूमिप्रदं नरम्
śatam apsarasaś caiva divyamālyavibhūṣitāḥ upatiṣṭhanti devendra sadā bhūmipradaṃ naram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खं भद्रासनं छत्रं वराश्वा वरवारणाः भूमिप्रदानात् पुष्पाणि हिरण्यनिचयास् तथा
śaṅkhaṃ bhadrāsanaṃ chatraṃ varāśvā varavāraṇāḥ bhūmipradānāt puṣpāṇi hiraṇyanicayās tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ञा सदाप्रतिहता जयशब्दो भवत्य् अथ भूमिदानस्य पुष्पाणि फलं स्वर्गः पुरंदर
ājñā sadāpratihatā jayaśabdo bhavaty atha bhūmidānasya puṣpāṇi phalaṃ svargaḥ puraṃdara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यपुष्पाश् चौषध्यः कुशकाञ्चनशाड्वलाः अमृतप्रसवां भूमिं प्राप्नोति पुरुषो ददत्
hiraṇyapuṣpāś cauṣadhyaḥ kuśakāñcanaśāḍvalāḥ amṛtaprasavāṃ bhūmiṃ prāpnoti puruṣo dadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति भूमिसमं दानं नास्ति मातृसमो गुरुः नास्ति सत्यसमो धर्मो नास्ति दानसमो निधिः
nāsti bhūmisamaṃ dānaṃ nāsti mātṛsamo guruḥ nāsti satyasamo dharmo nāsti dānasamo nidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् आङ्गिरसाच् छ्रुत्वा वासवो वसुधाम् इमाम् वसुरत्नसमाकीर्णां ददाव् आङ्गिरसे तदा
etad āṅgirasāc chrutvā vāsavo vasudhām imām vasuratnasamākīrṇāṃ dadāv āṅgirase tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
य इमं श्रावयेच् छ्राद्धे भूमिदानस्य संस्तवम् न तस्य रक्षसां भागो नासुराणां भवत्य् उत
ya imaṃ śrāvayec chrāddhe bhūmidānasya saṃstavam na tasya rakṣasāṃ bhāgo nāsurāṇāṃ bhavaty uta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षयं च भवेद् दत्तं पितृभ्यस् तन् न संशयः तस्माच् छ्राद्धेष्व् इदं विप्रो भुञ्जतः श्रावयेद् द्विजान्
akṣayaṃ ca bhaved dattaṃ pitṛbhyas tan na saṃśayaḥ tasmāc chrāddheṣv idaṃ vipro bhuñjataḥ śrāvayed dvijān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एतत् सर्वदानानां श्रेष्ठम् उक्तं तवानघ मया भरतशार्दूल किं भूयः श्रोतुम् इच्छसि
ity etat sarvadānānāṃ śreṣṭham uktaṃ tavānagha mayā bharataśārdūla kiṃ bhūyaḥ śrotum icchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.