Library·Mahābhārata (critical edition)·13·13.99
युधिष्ठिर उवाच आरामाणां तडागानां यत् फलं कुरुनन्दन तद् अहं श्रोतुम् इच्छामि त्वत्तो ऽद्य भरतर्षभ
yudhiṣṭhira uvāca ārāmāṇāṃ taḍāgānāṃ yat phalaṃ kurunandana tad ahaṃ śrotum icchāmi tvatto 'dya bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म उवाच सुप्रदर्शा वनवती चित्रधातुविभूषिता उपेता सर्वबीजैश् च श्रेष्ठा भूमिर् इहोच्यते
bhīṣma uvāca supradarśā vanavatī citradhātuvibhūṣitā upetā sarvabījaiś ca śreṣṭhā bhūmir ihocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः क्षेत्रविशेषं च तडागानां निवेशनम् औदकानि च सर्वाणि प्रवक्ष्याम्य् अनुपूर्वशः
tasyāḥ kṣetraviśeṣaṃ ca taḍāgānāṃ niveśanam audakāni ca sarvāṇi pravakṣyāmy anupūrvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तडागानां च वक्ष्यामि कृतानां चापि ये गुणाः त्रिषु लोकेषु सर्वत्र पूजितो यस् तडागवान्
taḍāgānāṃ ca vakṣyāmi kṛtānāṃ cāpi ye guṇāḥ triṣu lokeṣu sarvatra pūjito yas taḍāgavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वा मित्रसदनं मैत्रं मित्रविवर्धनम् कीर्तिसंजननं श्रेष्ठं तडागानां निवेशनम्
atha vā mitrasadanaṃ maitraṃ mitravivardhanam kīrtisaṃjananaṃ śreṣṭhaṃ taḍāgānāṃ niveśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मस्यार्थस्य कामस्य फलम् आहुर् मनीषिणः तडागं सुकृतं देशे क्षेत्रम् एव महाश्रयम्
dharmasyārthasya kāmasya phalam āhur manīṣiṇaḥ taḍāgaṃ sukṛtaṃ deśe kṣetram eva mahāśrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विधानां भूतानां तडागम् उपलक्षयेत् तडागानि च सर्वाणि दिशन्ति श्रियम् उत्तमाम्
caturvidhānāṃ bhūtānāṃ taḍāgam upalakṣayet taḍāgāni ca sarvāṇi diśanti śriyam uttamām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा मनुष्या गन्धर्वाः पितरोरगराक्षसाः स्थावराणि च भूतानि संश्रयन्ति जलाशयम्
devā manuṣyā gandharvāḥ pitaroragarākṣasāḥ sthāvarāṇi ca bhūtāni saṃśrayanti jalāśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् तांस् ते प्रवक्ष्यामि तडागे ये गुणाः स्मृताः या च तत्र फलावाप्तिर् ऋषिभिः समुदाहृता
tasmāt tāṃs te pravakṣyāmi taḍāge ye guṇāḥ smṛtāḥ yā ca tatra phalāvāptir ṛṣibhiḥ samudāhṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षमात्रे तडागे तु सलिलं यस्य तिष्ठति अग्निहोत्रफलं तस्य फलम् आहुर् मनीषिणः
varṣamātre taḍāge tu salilaṃ yasya tiṣṭhati agnihotraphalaṃ tasya phalam āhur manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरत्काले तु सलिलं तडागे यस्य तिष्ठति गोसहस्रस्य स प्रेत्य लभते फलम् उत्तमम्
śaratkāle tu salilaṃ taḍāge yasya tiṣṭhati gosahasrasya sa pretya labhate phalam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमन्तकाले सलिलं तडागे यस्य तिष्ठति स वै बहुसुवर्णस्य यज्ञस्य लभते फलम्
hemantakāle salilaṃ taḍāge yasya tiṣṭhati sa vai bahusuvarṇasya yajñasya labhate phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य वै शैशिरे काले तडागे सलिलं भवेत् अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलम् आहुर् मनीषिणः
yasya vai śaiśire kāle taḍāge salilaṃ bhavet agniṣṭomasya yajñasya phalam āhur manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तडागं सुकृतं यस्य वसन्ते तु महाश्रयम् अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं स समुपाश्नुते
taḍāgaṃ sukṛtaṃ yasya vasante tu mahāśrayam atirātrasya yajñasya phalaṃ sa samupāśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निदाघकाले पानीयं तडागे यस्य तिष्ठति वाजपेयसमं तस्य फलं वै मुनयो विदुः
nidāghakāle pānīyaṃ taḍāge yasya tiṣṭhati vājapeyasamaṃ tasya phalaṃ vai munayo viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कुलं तारयेत् सर्वं यस्य खाते जलाशये गावः पिबन्ति पानीयं साधवश् च नराः सदा
sa kulaṃ tārayet sarvaṃ yasya khāte jalāśaye gāvaḥ pibanti pānīyaṃ sādhavaś ca narāḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तडागे यस्य गावस् तु पिबन्ति तृषिता जलम् मृगपक्षिमनुष्याश् च सो ऽश्वमेधफलं लभेत्
taḍāge yasya gāvas tu pibanti tṛṣitā jalam mṛgapakṣimanuṣyāś ca so 'śvamedhaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् पिबन्ति जलं तत्र स्नायन्ते विश्रमन्ति च तडागदस्य तत् सर्वं प्रेत्यानन्त्याय कल्पते
yat pibanti jalaṃ tatra snāyante viśramanti ca taḍāgadasya tat sarvaṃ pretyānantyāya kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभं सलिलं तात विशेषेण परत्र वै पानीयस्य प्रदानेन प्रीतिर् भवति शाश्वती
durlabhaṃ salilaṃ tāta viśeṣeṇa paratra vai pānīyasya pradānena prītir bhavati śāśvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलान् ददत पानीयं दीपान् ददत जाग्रत ज्ञातिभिः सह मोदध्वम् एतत् प्रेतेषु दुर्लभम्
tilān dadata pānīyaṃ dīpān dadata jāgrata jñātibhiḥ saha modadhvam etat preteṣu durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदानैर् गुरुतरं सर्वदानैर् विशिष्यते पानीयं नरशार्दूल तस्माद् दातव्यम् एव हि
sarvadānair gurutaraṃ sarvadānair viśiṣyate pānīyaṃ naraśārdūla tasmād dātavyam eva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एतत् तडागेषु कीर्तितं फलम् उत्तमम् अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि वृक्षाणाम् अपि रोपणे
evam etat taḍāgeṣu kīrtitaṃ phalam uttamam ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi vṛkṣāṇām api ropaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थावराणां च भूतानां जातयः षट् प्रकीर्तिताः वृक्षगुल्मलतावल्ल्यस् त्वक्सारास् तृणजातयः
sthāvarāṇāṃ ca bhūtānāṃ jātayaḥ ṣaṭ prakīrtitāḥ vṛkṣagulmalatāvallyas tvaksārās tṛṇajātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एता जात्यस् तु वृक्षाणां तेषां रोपे गुणास् त्व् इमे कीर्तिश् च मानुषे लोके प्रेत्य चैव फलं शुभम्
etā jātyas tu vṛkṣāṇāṃ teṣāṃ rope guṇās tv ime kīrtiś ca mānuṣe loke pretya caiva phalaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लभते नाम लोके च पितृभिश् च महीयते देवलोकगतस्यापि नाम तस्य न नश्यति
labhate nāma loke ca pitṛbhiś ca mahīyate devalokagatasyāpi nāma tasya na naśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीतानागते चोभे पितृवंशं च भारत तारयेद् वृक्षरोपी च तस्माद् वृक्षान् प्ररोपयेत्
atītānāgate cobhe pitṛvaṃśaṃ ca bhārata tārayed vṛkṣaropī ca tasmād vṛkṣān praropayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पुत्रा भवन्त्य् एते पादपा नात्र संशयः परलोकगतः स्वर्गं लोकांश् चाप्नोति सो ऽव्ययान्
tasya putrā bhavanty ete pādapā nātra saṃśayaḥ paralokagataḥ svargaṃ lokāṃś cāpnoti so 'vyayān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पैः सुरगणान् वृक्षाः फलैश् चापि तथा पितॄन् छायया चातिथींस् तात पूजयन्ति महीरुहाः
puṣpaiḥ suragaṇān vṛkṣāḥ phalaiś cāpi tathā pitṝn chāyayā cātithīṃs tāta pūjayanti mahīruhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किंनरोरगरक्षांसि देवगन्धर्वमानवाः तथा ऋषिगणाश् चैव संश्रयन्ति महीरुहान्
kiṃnaroragarakṣāṃsi devagandharvamānavāḥ tathā ṛṣigaṇāś caiva saṃśrayanti mahīruhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पिताः फलवन्तश् च तर्पयन्तीह मानवान् वृक्षदं पुत्रवद् वृक्षास् तारयन्ति परत्र च
puṣpitāḥ phalavantaś ca tarpayantīha mānavān vṛkṣadaṃ putravad vṛkṣās tārayanti paratra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् तडागे वृक्षा वै रोप्याः श्रेयोर्थिना सदा पुत्रवत् परिपाल्याश् च पुत्रास् ते धर्मतः स्मृताः
tasmāt taḍāge vṛkṣā vai ropyāḥ śreyorthinā sadā putravat paripālyāś ca putrās te dharmataḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तडागकृद् वृक्षरोपी इष्टयज्ञश् च यो द्विजः एते स्वर्गे महीयन्ते ये चान्ये सत्यवादिनः
taḍāgakṛd vṛkṣaropī iṣṭayajñaś ca yo dvijaḥ ete svarge mahīyante ye cānye satyavādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् तडागं कुर्वीत आरामांश् चैव रोपयेत् यजेच् च विविधैर् यज्ञैः सत्यं च सततं वदेत्
tasmāt taḍāgaṃ kurvīta ārāmāṃś caiva ropayet yajec ca vividhair yajñaiḥ satyaṃ ca satataṃ vadet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.