Library·Mahābhārata (critical edition)·14·14.47
ब्रह्मोवाच संन्यासं तप इत्य् आहुर् वृद्धा निश्चितदर्शिनः ब्राह्मणा ब्रह्मयोनिस्था ज्ञानं ब्रह्म परं विदुः
brahmovāca saṃnyāsaṃ tapa ity āhur vṛddhā niścitadarśinaḥ brāhmaṇā brahmayonisthā jñānaṃ brahma paraṃ viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविदूरात् परं ब्रह्म वेदविद्याव्यपाश्रयम् निर्द्वंद्वं निर्गुणं नित्यम् अचिन्त्यं गुह्यम् उत्तमम्
avidūrāt paraṃ brahma vedavidyāvyapāśrayam nirdvaṃdvaṃ nirguṇaṃ nityam acintyaṃ guhyam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानेन तपसा चैव धीराः पश्यन्ति तत् पदम् निर्णिक्ततमसः पूता व्युत्क्रान्तरजसो ऽमलाः
jñānena tapasā caiva dhīrāḥ paśyanti tat padam nirṇiktatamasaḥ pūtā vyutkrāntarajaso 'malāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपसा क्षेमम् अध्वानं गच्छन्ति परमैषिणः संन्यासनिरता नित्यं ये ब्रह्मविदुषो जनाः
tapasā kṣemam adhvānaṃ gacchanti paramaiṣiṇaḥ saṃnyāsaniratā nityaṃ ye brahmaviduṣo janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपः प्रदीप इत्य् आहुर् आचारो धर्मसाधकः ज्ञानं त्व् एव परं विद्म संन्यासस् तप उत्तमम्
tapaḥ pradīpa ity āhur ācāro dharmasādhakaḥ jñānaṃ tv eva paraṃ vidma saṃnyāsas tapa uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस् तु वेद निराबाधं ज्ञानं तत्त्वविनिश्चयात् सर्वभूतस्थम् आत्मानं स सर्वगतिर् इष्यते
yas tu veda nirābādhaṃ jñānaṃ tattvaviniścayāt sarvabhūtastham ātmānaṃ sa sarvagatir iṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो विद्वान् सहवासं च विवासं चैव पश्यति तथैवैकत्वनानात्वे स दुःखात् परिमुच्यते
yo vidvān sahavāsaṃ ca vivāsaṃ caiva paśyati tathaivaikatvanānātve sa duḥkhāt parimucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो न कामयते किं चिन् न किं चिद् अवमन्यते इहलोकस्थ एवैष ब्रह्मभूयाय कल्पते
yo na kāmayate kiṃ cin na kiṃ cid avamanyate ihalokastha evaiṣa brahmabhūyāya kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रधानगुणतत्त्वज्ञः सर्वभूतविधानवित् निर्ममो निरहंकारो मुच्यते नात्र संशयः
pradhānaguṇatattvajñaḥ sarvabhūtavidhānavit nirmamo nirahaṃkāro mucyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्द्वंद्वो निर्नमस्कारो निःस्वधाकार एव च निर्गुणं नित्यम् अद्वंद्वं प्रशमेनैव गच्छति
nirdvaṃdvo nirnamaskāro niḥsvadhākāra eva ca nirguṇaṃ nityam advaṃdvaṃ praśamenaiva gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हित्वा गुणमयं सर्वं कर्म जन्तुः शुभाशुभम् उभे सत्यानृते हित्वा मुच्यते नात्र संशयः
hitvā guṇamayaṃ sarvaṃ karma jantuḥ śubhāśubham ubhe satyānṛte hitvā mucyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यक्तबीजप्रभवो बुद्धिस्कन्धमयो महान् महाहंकारविटप इन्द्रियान्तरकोटरः
avyaktabījaprabhavo buddhiskandhamayo mahān mahāhaṃkāraviṭapa indriyāntarakoṭaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाभूतविशाखश् च विशेषप्रतिशाखवान् सदापर्णः सदापुष्पः शुभाशुभफलोदयः आजीवः सर्वभूतानां ब्रह्मवृक्षः सनातनः
mahābhūtaviśākhaś ca viśeṣapratiśākhavān sadāparṇaḥ sadāpuṣpaḥ śubhāśubhaphalodayaḥ ājīvaḥ sarvabhūtānāṃ brahmavṛkṣaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् छित्त्वा च भित्त्वा च ज्ञानेन परमासिना हित्वा चामरतां प्राप्य जह्याद् वै मृत्युजन्मनी निर्ममो निरहंकारो मुच्यते नात्र संशयः
etac chittvā ca bhittvā ca jñānena paramāsinā hitvā cāmaratāṃ prāpya jahyād vai mṛtyujanmanī nirmamo nirahaṃkāro mucyate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वाव् एतौ पक्षिणौ नित्यौ सखायौ चाप्य् अचेतनौ एताभ्यां तु परो यस्य चेतनावान् इति स्मृतः
dvāv etau pakṣiṇau nityau sakhāyau cāpy acetanau etābhyāṃ tu paro yasya cetanāvān iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचेतनः सत्त्वसंघातयुक्तः; सत्त्वात् परं चेतयते ऽन्तरात्मा स क्षेत्रज्ञः सत्त्वसंघातबुद्धिर्; गुणातिगो मुच्यते मृत्युपाशात्
acetanaḥ sattvasaṃghātayuktaḥ; sattvāt paraṃ cetayate 'ntarātmā sa kṣetrajñaḥ sattvasaṃghātabuddhir; guṇātigo mucyate mṛtyupāśāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.