Mahābhārata (critical edition) 16.3

वैशंपायन उवाच एवं प्रयतमानानां वृष्णीनाम् अन्धकैः सह कालो गृहाणि सर्वेषां परिचक्राम नित्यशः

vaiśaṃpāyana uvāca evaṃ prayatamānānāṃ vṛṣṇīnām andhakaiḥ saha kālo gṛhāṇi sarveṣāṃ paricakrāma nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करालो विकटो मुण्डः पुरुषः कृष्णपिङ्गलः गृहाण्य् अवेक्ष्य वृष्णीनां नादृश्यत पुनः क्व चित्

karālo vikaṭo muṇḍaḥ puruṣaḥ kṛṣṇapiṅgalaḥ gṛhāṇy avekṣya vṛṣṇīnāṃ nādṛśyata punaḥ kva cit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पेदिरे महावाता दारुणाश् चा दिने दिने वृष्ण्यन्धकविनाशाय बहवो रोमहर्षणाः

utpedire mahāvātā dāruṇāś cā dine dine vṛṣṇyandhakavināśāya bahavo romaharṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवृद्धमूषका रथ्या विभिन्नमणिकास् तथा चीचीकूचीति वाश्यन्त्यः सारिका वृष्णिवेश्मसु नोपशाम्यति शब्दश् च स दिवारात्रम् एव हि

vivṛddhamūṣakā rathyā vibhinnamaṇikās tathā cīcīkūcīti vāśyantyaḥ sārikā vṛṣṇiveśmasu nopaśāmyati śabdaś ca sa divārātram eva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुकुर्वन्न् उलूकानां सारसा विरुतं तथा अजाः शिवानां च रुतम् अन्वकुर्वत भारत

anukurvann ulūkānāṃ sārasā virutaṃ tathā ajāḥ śivānāṃ ca rutam anvakurvata bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डुरा रक्तपादाश् च विहगाः कालचोदिताः वृष्ण्यन्धकानां गेहेषु कपोता व्यचरंस् तदा

pāṇḍurā raktapādāś ca vihagāḥ kālacoditāḥ vṛṣṇyandhakānāṃ geheṣu kapotā vyacaraṃs tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यजायन्त खरा गोषु करभाश्वतरीषु च शुनीष्व् अपि बिडालाश् च मूषका नकुलीषु च

vyajāyanta kharā goṣu karabhāśvatarīṣu ca śunīṣv api biḍālāś ca mūṣakā nakulīṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नापत्रपन्त पापानि कुर्वन्तो वृष्णयस् तदा प्राद्विषन् ब्राह्मणांश् चापि पितॄन् देवांस् तथैव च

nāpatrapanta pāpāni kurvanto vṛṣṇayas tadā prādviṣan brāhmaṇāṃś cāpi pitṝn devāṃs tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरूंश् चाप्य् अवमन्यन्त न तु रामजनार्दनौ पत्न्यः पतीन् व्युच्चरन्त पत्नीश् च पतयस् तथा

gurūṃś cāpy avamanyanta na tu rāmajanārdanau patnyaḥ patīn vyuccaranta patnīś ca patayas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभावसुः प्रज्वलितो वामं विपरिवर्तते नीललोहितमाञ्जिष्ठा विसृजन्न् अर्चिषः पृथक्

vibhāvasuḥ prajvalito vāmaṃ viparivartate nīlalohitamāñjiṣṭhā visṛjann arciṣaḥ pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदयास्तमने नित्यं पुर्यां तस्यां दिवाकरः व्यदृश्यतासकृत् पुंभिः कबन्धैः परिवारितः

udayāstamane nityaṃ puryāṃ tasyāṃ divākaraḥ vyadṛśyatāsakṛt puṃbhiḥ kabandhaiḥ parivāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानसेषु सिद्धे ऽन्ने संस्कृते ऽतीव भारत आहार्यमाणे कृमयो व्यदृश्यन्त नराधिप

mahānaseṣu siddhe 'nne saṃskṛte 'tīva bhārata āhāryamāṇe kṛmayo vyadṛśyanta narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्याहे वाच्यमाने च जपत्सु च महात्मसु अभिधावन्तः श्रूयन्ते न चादृश्यत कश् चन

puṇyāhe vācyamāne ca japatsu ca mahātmasu abhidhāvantaḥ śrūyante na cādṛśyata kaś cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्परं च नक्षत्रं हन्यमानं पुनः पुनः ग्रहैर् अपश्यन् सर्वे ते नात्मनस् तु कथं चन

parasparaṃ ca nakṣatraṃ hanyamānaṃ punaḥ punaḥ grahair apaśyan sarve te nātmanas tu kathaṃ cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदन्तं पाञ्चजन्यं च वृष्ण्यन्धकनिवेशने समन्तात् प्रत्यवाश्यन्त रासभा दारुणस्वराः

nadantaṃ pāñcajanyaṃ ca vṛṣṇyandhakaniveśane samantāt pratyavāśyanta rāsabhā dāruṇasvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं पश्यन् हृषीकेशः संप्राप्तं कालपर्ययम् त्रयोदश्याम् अमावास्यां तां दृष्ट्वा प्राब्रवीद् इदम्

evaṃ paśyan hṛṣīkeśaḥ saṃprāptaṃ kālaparyayam trayodaśyām amāvāsyāṃ tāṃ dṛṣṭvā prābravīd idam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशी पञ्चदशी कृतेयं राहुणा पुनः तदा च भारते युद्धे प्राप्ता चाद्य क्षयाय नः

caturdaśī pañcadaśī kṛteyaṃ rāhuṇā punaḥ tadā ca bhārate yuddhe prāptā cādya kṣayāya naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमृशन्न् एव कालं तं परिचिन्त्य जनार्दनः मेने प्राप्तं स षट्त्रिंशं वर्षं वै केशिसूदनः

vimṛśann eva kālaṃ taṃ paricintya janārdanaḥ mene prāptaṃ sa ṣaṭtriṃśaṃ varṣaṃ vai keśisūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रशोकाभिसंतप्ता गान्धारी हतबान्धवा यद् अनुव्याजहारार्ता तद् इदं समुपागतम्

putraśokābhisaṃtaptā gāndhārī hatabāndhavā yad anuvyājahārārtā tad idaṃ samupāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदं च तद् अनुप्राप्तम् अब्रवीद् यद् युधिष्ठिरः पुरा व्यूढेष्व् अनीकेषु दृष्ट्वोत्पातान् सुदारुणान्

idaṃ ca tad anuprāptam abravīd yad yudhiṣṭhiraḥ purā vyūḍheṣv anīkeṣu dṛṣṭvotpātān sudāruṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा वासुदेवस् तु चिकीर्षन् सत्यम् एव तत् आज्ञापयाम् आस तदा तीर्थयात्राम् अरिंदम

ity uktvā vāsudevas tu cikīrṣan satyam eva tat ājñāpayām āsa tadā tīrthayātrām ariṃdama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अघोषयन्त पुरुषास् तत्र केशवशासनात् तीर्थयात्रा समुद्रे वः कार्येति पुरुषर्षभाः

aghoṣayanta puruṣās tatra keśavaśāsanāt tīrthayātrā samudre vaḥ kāryeti puruṣarṣabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.