Library·Mahābhārata (critical edition)·2·2.2
वैशंपायन उवाच उषित्वा खाण्डवप्रस्थे सुखवासं जनार्दनः पार्थैः प्रीतिसमायुक्तैः पूजनार्हो ऽभिपूजितः
vaiśaṃpāyana uvāca uṣitvā khāṇḍavaprasthe sukhavāsaṃ janārdanaḥ pārthaiḥ prītisamāyuktaiḥ pūjanārho 'bhipūjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गमनाय मतिं चक्रे पितुर् दर्शनलालसः धर्मराजम् अथामन्त्र्य पृथां च पृथुलोचनः
gamanāya matiṃ cakre pitur darśanalālasaḥ dharmarājam athāmantrya pṛthāṃ ca pṛthulocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ववन्दे चरणौ मूर्ध्ना जगद्वन्द्यः पितृष्वसुः स तया मूर्ध्न्य् उपाघ्रातः परिष्वक्तश् च केशवः
vavande caraṇau mūrdhnā jagadvandyaḥ pitṛṣvasuḥ sa tayā mūrdhny upāghrātaḥ pariṣvaktaś ca keśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददर्शानन्तरं कृष्णो भगिनीं स्वां महायशाः ताम् उपेत्य हृषीकेशः प्रीत्या बाष्पसमन्वितः
dadarśānantaraṃ kṛṣṇo bhaginīṃ svāṃ mahāyaśāḥ tām upetya hṛṣīkeśaḥ prītyā bāṣpasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्थ्यं तथ्यं हितं वाक्यं लघु युक्तम् अनुत्तमम् उवाच भगवान् भद्रां सुभद्रां भद्रभाषिणीम्
arthyaṃ tathyaṃ hitaṃ vākyaṃ laghu yuktam anuttamam uvāca bhagavān bhadrāṃ subhadrāṃ bhadrabhāṣiṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तया स्वजनगामीनि श्रावितो वचनानि सः संपूजितश् चाप्य् असकृच् छिरसा चाभिवादितः
tayā svajanagāmīni śrāvito vacanāni saḥ saṃpūjitaś cāpy asakṛc chirasā cābhivāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् अनुज्ञाप्य वार्ष्णेयः प्रतिनन्द्य च भामिनीम् ददर्शानन्तरं कृष्णां धौम्यं चापि जनार्दनः
tām anujñāpya vārṣṇeyaḥ pratinandya ca bhāminīm dadarśānantaraṃ kṛṣṇāṃ dhaumyaṃ cāpi janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ववन्दे च यथान्यायं धौम्यं पुरुषसत्तमः द्रौपदीं सान्त्वयित्वा च आमन्त्र्य च जनार्दनः
vavande ca yathānyāyaṃ dhaumyaṃ puruṣasattamaḥ draupadīṃ sāntvayitvā ca āmantrya ca janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातॄन् अभ्यगमद् धीमान् पार्थेन सहितो बली भ्रातृभिः पञ्चभिः कृष्णो वृतः शक्र इवामरैः
bhrātṝn abhyagamad dhīmān pārthena sahito balī bhrātṛbhiḥ pañcabhiḥ kṛṣṇo vṛtaḥ śakra ivāmaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयाम् आस देवांश् च द्विजांश् च यदुपुंगवः माल्यजप्यनमस्कारैर् गन्धैर् उच्चावचैर् अपि स कृत्वा सर्वकार्याणि प्रतस्थे तस्थुषां वरः
arcayām āsa devāṃś ca dvijāṃś ca yadupuṃgavaḥ mālyajapyanamaskārair gandhair uccāvacair api sa kṛtvā sarvakāryāṇi pratasthe tasthuṣāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्ति वाच्यार्हतो विप्रान् दधिपात्रफलाक्षतैः वसु प्रदाय च ततः प्रदक्षिणम् अवर्तत
svasti vācyārhato viprān dadhipātraphalākṣataiḥ vasu pradāya ca tataḥ pradakṣiṇam avartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्चनं रथम् आस्थाय तार्क्ष्यकेतनम् आशुगम् गदाचक्रासिशार्ङ्गाद्यैर् आयुधैश् च समन्वितम्
kāñcanaṃ ratham āsthāya tārkṣyaketanam āśugam gadācakrāsiśārṅgādyair āyudhaiś ca samanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिथाव् अथ च नक्षत्रे मुहूर्ते च गुणान्विते प्रययौ पुण्डरीकाक्षः सैन्यसुग्रीववाहनः
tithāv atha ca nakṣatre muhūrte ca guṇānvite prayayau puṇḍarīkākṣaḥ sainyasugrīvavāhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वारुरोह चाप्य् एनं प्रेम्णा राजा युधिष्ठिरः अपास्य चास्य यन्तारं दारुकं यन्तृसत्तमम् अभीषून् संप्रजग्राह स्वयं कुरुपतिस् तदा
anvāruroha cāpy enaṃ premṇā rājā yudhiṣṭhiraḥ apāsya cāsya yantāraṃ dārukaṃ yantṛsattamam abhīṣūn saṃprajagrāha svayaṃ kurupatis tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपारुह्यार्जुनश् चापि चामरव्यजनं सितम् रुक्मदण्डं बृहन् मूर्ध्नि दुधावाभिप्रदक्षिणम्
upāruhyārjunaś cāpi cāmaravyajanaṃ sitam rukmadaṇḍaṃ bṛhan mūrdhni dudhāvābhipradakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव भीमसेनो ऽपि यमाभ्यां सहितो वशी पृष्ठतो ऽनुययौ कृष्णम् ऋत्विक् पौरजनैर् वृतः
tathaiva bhīmaseno 'pi yamābhyāṃ sahito vaśī pṛṣṭhato 'nuyayau kṛṣṇam ṛtvik paurajanair vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तथा भ्रातृभिः सार्धं केशवः परवीरहा अनुगम्यमानः शुशुभे शिष्यैर् इव गुरुः प्रियैः
sa tathā bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ keśavaḥ paravīrahā anugamyamānaḥ śuśubhe śiṣyair iva guruḥ priyaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्थम् आमन्त्र्य गोविन्दः परिष्वज्य च पीडितम् युधिष्ठिरं पूजयित्वा भीमसेनं यमौ तथा
pārtham āmantrya govindaḥ pariṣvajya ca pīḍitam yudhiṣṭhiraṃ pūjayitvā bhīmasenaṃ yamau tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिष्वक्तो भृशं ताभ्यां यमाभ्याम् अभिवादितः ततस् तैः संविदं कृत्वा यथावन् मधुसूदनः
pariṣvakto bhṛśaṃ tābhyāṃ yamābhyām abhivāditaḥ tatas taiḥ saṃvidaṃ kṛtvā yathāvan madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवर्तयित्वा च तदा पाण्डवान् सपदानुगान् स्वां पुरीं प्रययौ कृष्णः पुरंदर इवापरः
nivartayitvā ca tadā pāṇḍavān sapadānugān svāṃ purīṃ prayayau kṛṣṇaḥ puraṃdara ivāparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोचनैर् अनुजग्मुस् ते तम् आ दृष्टिपथात् तदा मनोभिर् अनुजग्मुस् ते कृष्णं प्रीतिसमन्वयात्
locanair anujagmus te tam ā dṛṣṭipathāt tadā manobhir anujagmus te kṛṣṇaṃ prītisamanvayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतृप्तमनसाम् एव तेषां केशवदर्शने क्षिप्रम् अन्तर्दधे शौरिश् चक्षुषां प्रियदर्शनः
atṛptamanasām eva teṣāṃ keśavadarśane kṣipram antardadhe śauriś cakṣuṣāṃ priyadarśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकामा इव पार्थास् ते गोविन्दगतमानसाः निवृत्योपययुः सर्वे स्वपुरं पुरुषर्षभाः स्यन्दनेनाथ कृष्णो ऽपि समये द्वारकाम् अगात्
akāmā iva pārthās te govindagatamānasāḥ nivṛtyopayayuḥ sarve svapuraṃ puruṣarṣabhāḥ syandanenātha kṛṣṇo 'pi samaye dvārakām agāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.