Library·Mahābhārata (critical edition)·2·2.20

Mahābhārata (critical edition) 2.20

जरासंध उवाच न स्मरेयं कदा वैरं कृतं युष्माभिर् इत्य् उत चिन्तयंश् च न पश्यामि भवतां प्रति वैकृतम्

jarāsaṃdha uvāca na smareyaṃ kadā vairaṃ kṛtaṃ yuṣmābhir ity uta cintayaṃś ca na paśyāmi bhavatāṃ prati vaikṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैकृते चासति कथं मन्यध्वं माम् अनागसम् अरिं विब्रूत तद् विप्राः सतां समय एष हि

vaikṛte cāsati kathaṃ manyadhvaṃ mām anāgasam ariṃ vibrūta tad viprāḥ satāṃ samaya eṣa hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ धर्मोपघाताद् धि मनः समुपतप्यते यो ऽनागसि प्रसृजति क्षत्रियो ऽपि न संशयः

atha dharmopaghātād dhi manaḥ samupatapyate yo 'nāgasi prasṛjati kṣatriyo 'pi na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽन्यथाचरंल् लोके धर्मज्ञः सन् महाव्रतः वृजिनां गतिम् आप्नोति श्रेयसो ऽप्य् उपहन्ति च

ato 'nyathācaraṃl loke dharmajñaḥ san mahāvrataḥ vṛjināṃ gatim āpnoti śreyaso 'py upahanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रैलोक्ये क्षत्रधर्माद् धि श्रेयांसं साधुचारिणाम् अनागसं प्रजानानाः प्रमादाद् इव जल्पथ

trailokye kṣatradharmād dhi śreyāṃsaṃ sādhucāriṇām anāgasaṃ prajānānāḥ pramādād iva jalpatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेव उवाच कुलकार्यं महाराज कश् चिद् एकः कुलोद्वहः वहते तन्नियोगाद् वै वयम् अभ्युत्थितास् त्रयः

vāsudeva uvāca kulakāryaṃ mahārāja kaś cid ekaḥ kulodvahaḥ vahate tanniyogād vai vayam abhyutthitās trayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वया चोपहृता राजन् क्षत्रिया लोकवासिनः तद् आगः क्रूरम् उत्पाद्य मन्यसे किं त्व् अनागसम्

tvayā copahṛtā rājan kṣatriyā lokavāsinaḥ tad āgaḥ krūram utpādya manyase kiṃ tv anāgasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजा राज्ञः कथं साधून् हिंस्यान् नृपतिसत्तम तद् राज्ञः संनिगृह्य त्वं रुद्रायोपजिहीर्षसि

rājā rājñaḥ kathaṃ sādhūn hiṃsyān nṛpatisattama tad rājñaḥ saṃnigṛhya tvaṃ rudrāyopajihīrṣasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मांस् तद् एनो गच्छेत त्वया बार्हद्रथे कृतम् वयं हि शक्ता धर्मस्य रक्षणे धर्मचारिणः

asmāṃs tad eno gaccheta tvayā bārhadrathe kṛtam vayaṃ hi śaktā dharmasya rakṣaṇe dharmacāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनुष्याणां समालम्भो न च दृष्टः कदा चन स कथं मानुषैर् देवं यष्टुम् इच्छसि शंकरम्

manuṣyāṇāṃ samālambho na ca dṛṣṭaḥ kadā cana sa kathaṃ mānuṣair devaṃ yaṣṭum icchasi śaṃkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवर्णो हि सवर्णानां पशुसंज्ञां करिष्यति को ऽन्य एवं यथा हि त्वं जरासंध वृथामतिः

savarṇo hi savarṇānāṃ paśusaṃjñāṃ kariṣyati ko 'nya evaṃ yathā hi tvaṃ jarāsaṃdha vṛthāmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते त्वां ज्ञातिक्षयकरं वयम् आर्तानुसारिणः ज्ञातिवृद्धिनिमित्तार्थं विनियन्तुम् इहागताः

te tvāṃ jñātikṣayakaraṃ vayam ārtānusāriṇaḥ jñātivṛddhinimittārthaṃ viniyantum ihāgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्ति लोके पुमान् अन्यः क्षत्रियेष्व् इति चैव यत् मन्यसे स च ते राजन् सुमहान् बुद्धिविप्लवः

nāsti loke pumān anyaḥ kṣatriyeṣv iti caiva yat manyase sa ca te rājan sumahān buddhiviplavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को हि जानन्न् अभिजनम् आत्मनः क्षत्रियो नृप नाविशेत् स्वर्गम् अतुलं रणानन्तरम् अव्ययम्

ko hi jānann abhijanam ātmanaḥ kṣatriyo nṛpa nāviśet svargam atulaṃ raṇānantaram avyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गं ह्य् एव समास्थाय रणयज्ञेषु दीक्षिताः यजन्ते क्षत्रिया लोकांस् तद् विद्धि मगधाधिप

svargaṃ hy eva samāsthāya raṇayajñeṣu dīkṣitāḥ yajante kṣatriyā lokāṃs tad viddhi magadhādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गयोनिर् जयो राजन् स्वर्गयोनिर् महद् यशः स्वर्गयोनिस् तपो युद्धे मार्गः सो ऽव्यभिचारवान्

svargayonir jayo rājan svargayonir mahad yaśaḥ svargayonis tapo yuddhe mārgaḥ so 'vyabhicāravān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष ह्य् ऐन्द्रो वैजयन्तो गुणो नित्यं समाहितः येनासुरान् पराजित्य जगत् पाति शतक्रतुः

eṣa hy aindro vaijayanto guṇo nityaṃ samāhitaḥ yenāsurān parājitya jagat pāti śatakratuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गम् आस्थाय कस्य स्याद् विग्रहित्वं यथा तव मागधैर् विपुलैः सैन्यैर् बाहुल्यबलदर्पितैः

svargam āsthāya kasya syād vigrahitvaṃ yathā tava māgadhair vipulaiḥ sainyair bāhulyabaladarpitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मावमंस्थाः परान् राजन् नास्ति वीर्यं नरे नरे समं तेजस् त्वया चैव केवलं मनुजेश्वर

māvamaṃsthāḥ parān rājan nāsti vīryaṃ nare nare samaṃ tejas tvayā caiva kevalaṃ manujeśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद् एव न संबुद्धं तावद् एव भवेत् तव विषह्यम् एतद् अस्माकम् अतो राजन् ब्रवीमि ते

yāvad eva na saṃbuddhaṃ tāvad eva bhavet tava viṣahyam etad asmākam ato rājan bravīmi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जहि त्वं सदृशेष्व् एव मानं दर्पं च मागध मा गमः ससुतामात्यः सबलश् च यमक्षयम्

jahi tvaṃ sadṛśeṣv eva mānaṃ darpaṃ ca māgadha mā gamaḥ sasutāmātyaḥ sabalaś ca yamakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दम्भोद्भवः कार्तवीर्य उत्तरश् च बृहद्रथः श्रेयसो ह्य् अवमन्येह विनेशुः सबला नृपाः

dambhodbhavaḥ kārtavīrya uttaraś ca bṛhadrathaḥ śreyaso hy avamanyeha vineśuḥ sabalā nṛpāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुमुक्षमाणास् त्वत्तश् च न वयं ब्राह्मणब्रुवाः शौरिर् अस्मि हृषीकेशो नृवीरौ पाण्डवाव् इमौ

mumukṣamāṇās tvattaś ca na vayaṃ brāhmaṇabruvāḥ śaurir asmi hṛṣīkeśo nṛvīrau pāṇḍavāv imau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वाम् आह्वयामहे राजन् स्थिरो युध्यस्व मागध मुञ्च वा नृपतीन् सर्वान् मा गमस् त्वं यमक्षयम्

tvām āhvayāmahe rājan sthiro yudhyasva māgadha muñca vā nṛpatīn sarvān mā gamas tvaṃ yamakṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरासंध उवाच नाजितान् वै नरपतीन् अहम् आदद्मि कांश् चन जितः कः पर्यवस्थाता को ऽत्र यो न मया जितः

jarāsaṃdha uvāca nājitān vai narapatīn aham ādadmi kāṃś cana jitaḥ kaḥ paryavasthātā ko 'tra yo na mayā jitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रियस्यैतद् एवाहुर् धर्म्यं कृष्णोपजीवनम् विक्रम्य वशम् आनीय कामतो यत् समाचरेत्

kṣatriyasyaitad evāhur dharmyaṃ kṛṣṇopajīvanam vikramya vaśam ānīya kāmato yat samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतार्थम् उपाकृत्य राज्ञः कृष्ण कथं भयात् अहम् अद्य विमुञ्चेयं क्षात्रं व्रतम् अनुस्मरन्

devatārtham upākṛtya rājñaḥ kṛṣṇa kathaṃ bhayāt aham adya vimuñceyaṃ kṣātraṃ vratam anusmaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैन्यं सैन्येन व्यूढेन एक एकेन वा पुनः द्वाभ्यां त्रिभिर् वा योत्स्ये ऽहं युगपत् पृथग् एव वा

sainyaṃ sainyena vyūḍhena eka ekena vā punaḥ dvābhyāṃ tribhir vā yotsye 'haṃ yugapat pṛthag eva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशंपायन उवाच एवम् उक्त्वा जरासंधः सहदेवाभिषेचनम् आज्ञापयत् तदा राजा युयुत्सुर् भीमकर्मभिः

vaiśaṃpāyana uvāca evam uktvā jarāsaṃdhaḥ sahadevābhiṣecanam ājñāpayat tadā rājā yuyutsur bhīmakarmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तु सेनापती राजा सस्मार भरतर्षभ कौशिकं चित्रसेनं च तस्मिन् युद्ध उपस्थिते

sa tu senāpatī rājā sasmāra bharatarṣabha kauśikaṃ citrasenaṃ ca tasmin yuddha upasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययोस् ते नामनी लोके हंसेति डिभकेति च पूर्वं संकथिते पुम्भिर् नृलोके लोकसत्कृते

yayos te nāmanī loke haṃseti ḍibhaketi ca pūrvaṃ saṃkathite pumbhir nṛloke lokasatkṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तु राजन् विभुः शौरी राजानं बलिनां वरम् स्मृत्वा पुरुषशार्दूल शार्दूलसमविक्रमम्

taṃ tu rājan vibhuḥ śaurī rājānaṃ balināṃ varam smṛtvā puruṣaśārdūla śārdūlasamavikramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यसंधो जरासंधं भुवि भीमपराक्रमम् भागम् अन्यस्य निर्दिष्टं वध्यं भूमिभृद् अच्युतः

satyasaṃdho jarāsaṃdhaṃ bhuvi bhīmaparākramam bhāgam anyasya nirdiṣṭaṃ vadhyaṃ bhūmibhṛd acyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नात्मनात्मवतां मुख्य इयेष मधुसूदनः ब्रह्मणो ऽऽज्ञां पुरस्कृत्य हन्तुं हलधरानुजः

nātmanātmavatāṃ mukhya iyeṣa madhusūdanaḥ brahmaṇo ''jñāṃ puraskṛtya hantuṃ haladharānujaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.