Library·Mahābhārata (critical edition)·2·2.23

Mahābhārata (critical edition) 2.23

वैशंपायन उवाच पार्थः प्राप्य धनुःश्रेष्ठम् अक्षय्यौ च महेषुधी रथं ध्वजं सभां चैव युधिष्ठिरम् अभाषत

vaiśaṃpāyana uvāca pārthaḥ prāpya dhanuḥśreṣṭham akṣayyau ca maheṣudhī rathaṃ dhvajaṃ sabhāṃ caiva yudhiṣṭhiram abhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनुर् अस्त्रं शरा वीर्यं पक्षो भूमिर् यशो बलम् प्राप्तम् एतन् मया राजन् दुष्प्रापं यद् अभीप्सितम्

dhanur astraṃ śarā vīryaṃ pakṣo bhūmir yaśo balam prāptam etan mayā rājan duṣprāpaṃ yad abhīpsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र कृत्यम् अहं मन्ये कोशस्यास्य विवर्धनम् करम् आहारयिष्यामि राज्ञः सर्वान् नृपोत्तम

tatra kṛtyam ahaṃ manye kośasyāsya vivardhanam karam āhārayiṣyāmi rājñaḥ sarvān nṛpottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजयाय प्रयास्यामि दिशं धनदरक्षिताम् तिथाव् अथ मुहूर्ते च नक्षत्रे च तथा शिवे

vijayāya prayāsyāmi diśaṃ dhanadarakṣitām tithāv atha muhūrte ca nakṣatre ca tathā śive

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनंजयवचः श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः स्निग्धगम्भीरनादिन्या तं गिरा प्रत्यभाषत

dhanaṃjayavacaḥ śrutvā dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ snigdhagambhīranādinyā taṃ girā pratyabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्ति वाच्यार्हतो विप्रान् प्रयाहि भरतर्षभ दुर्हृदाम् अप्रहर्षाय सुहृदां नन्दनाय च विजयस् ते ध्रुवं पार्थ प्रियं कामम् अवाप्नुहि

svasti vācyārhato viprān prayāhi bharatarṣabha durhṛdām apraharṣāya suhṛdāṃ nandanāya ca vijayas te dhruvaṃ pārtha priyaṃ kāmam avāpnuhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तः प्रययौ पार्थः सैन्येन महता वृतः अग्निदत्तेन दिव्येन रथेनाद्भुतकर्मणा

ity uktaḥ prayayau pārthaḥ sainyena mahatā vṛtaḥ agnidattena divyena rathenādbhutakarmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव भीमसेनो ऽपि यमौ च पुरुषर्षभौ ससैन्याः प्रययुः सर्वे धर्मराजाभिपूजिताः

tathaiva bhīmaseno 'pi yamau ca puruṣarṣabhau sasainyāḥ prayayuḥ sarve dharmarājābhipūjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिशं धनपतेर् इष्टाम् अजयत् पाकशासनिः भीमसेनस् तथा प्राचीं सहदेवस् तु दक्षिणाम्

diśaṃ dhanapater iṣṭām ajayat pākaśāsaniḥ bhīmasenas tathā prācīṃ sahadevas tu dakṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतीचीं नकुलो राजन् दिशं व्यजयद् अस्त्रवित् खाण्डवप्रस्थम् अध्यास्ते धर्मराजो युधिष्ठिरः

pratīcīṃ nakulo rājan diśaṃ vyajayad astravit khāṇḍavaprastham adhyāste dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जनमेजय उवाच दिशाम् अभिजयं ब्रह्मन् विस्तरेणानुकीर्तय न हि तृप्यामि पूर्वेषां शृण्वानश् चरितं महत्

janamejaya uvāca diśām abhijayaṃ brahman vistareṇānukīrtaya na hi tṛpyāmi pūrveṣāṃ śṛṇvānaś caritaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैशंपायन उवाच धनंजयस्य वक्ष्यामि विजयं पूर्वम् एव ते यौगपद्येन पार्थैर् हि विजितेयं वसुंधरा

vaiśaṃpāyana uvāca dhanaṃjayasya vakṣyāmi vijayaṃ pūrvam eva te yaugapadyena pārthair hi vijiteyaṃ vasuṃdharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं कुणिन्दविषये वशे चक्रे महीपतीन् धनंजयो महाबाहुर् नातितीव्रेण कर्मणा

pūrvaṃ kuṇindaviṣaye vaśe cakre mahīpatīn dhanaṃjayo mahābāhur nātitīvreṇa karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आनर्तान् कालकूटांश् च कुणिन्दांश् च विजित्य सः सुमण्डलं पापजितं कृतवान् अनुसैनिकम्

ānartān kālakūṭāṃś ca kuṇindāṃś ca vijitya saḥ sumaṇḍalaṃ pāpajitaṃ kṛtavān anusainikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तेन सहितो राजन् सव्यसाची परंतपः विजिग्ये सकलं द्वीपं प्रतिविन्ध्यं च पार्थिवम्

sa tena sahito rājan savyasācī paraṃtapaḥ vijigye sakalaṃ dvīpaṃ prativindhyaṃ ca pārthivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकलद्वीपवासांश् च सप्तद्वीपे च ये नृपाः अर्जुनस्य च सैन्यानां विग्रहस् तुमुलो ऽभवत्

sakaladvīpavāsāṃś ca saptadvīpe ca ye nṛpāḥ arjunasya ca sainyānāṃ vigrahas tumulo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तान् अपि महेष्वासो विजित्य भरतर्षभ तैर् एव सहितः सर्वैः प्राग्ज्योतिषम् उपाद्रवत्

sa tān api maheṣvāso vijitya bharatarṣabha tair eva sahitaḥ sarvaiḥ prāgjyotiṣam upādravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र राजा महान् आसीद् भगदत्तो विशां पते तेनासीत् सुमहद् युद्धं पाण्डवस्य महात्मनः

tatra rājā mahān āsīd bhagadatto viśāṃ pate tenāsīt sumahad yuddhaṃ pāṇḍavasya mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स किरातैश् च चीनैश् च वृतः प्राग्ज्योतिषो ऽभवत् अन्यैश् च बहुभिर् योधैः सागरानूपवासिभिः

sa kirātaiś ca cīnaiś ca vṛtaḥ prāgjyotiṣo 'bhavat anyaiś ca bahubhir yodhaiḥ sāgarānūpavāsibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स दिवसान् अष्टौ योधयित्वा धनंजयम् प्रहसन्न् अब्रवीद् राजा संग्रामे विगतक्लमः

tataḥ sa divasān aṣṭau yodhayitvā dhanaṃjayam prahasann abravīd rājā saṃgrāme vigataklamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपपन्नं महाबाहो त्वयि पाण्डवनन्दन पाकशासनदायादे वीर्यम् आहवशोभिनि

upapannaṃ mahābāho tvayi pāṇḍavanandana pākaśāsanadāyāde vīryam āhavaśobhini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं सखा सुरेन्द्रस्य शक्राद् अनवमो रणे न च शक्नोमि ते तात स्थातुं प्रमुखतो युधि

ahaṃ sakhā surendrasya śakrād anavamo raṇe na ca śaknomi te tāta sthātuṃ pramukhato yudhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् ईप्सितं पाण्डवेय ब्रूहि किं करवाणि ते यद् वक्ष्यसि महाबाहो तत् करिष्यामि पुत्रक

kim īpsitaṃ pāṇḍaveya brūhi kiṃ karavāṇi te yad vakṣyasi mahābāho tat kariṣyāmi putraka

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जुन उवाच कुरूणाम् ऋषभो राजा धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः तस्य पार्थिवताम् ईप्से करस् तस्मै प्रदीयताम्

arjuna uvāca kurūṇām ṛṣabho rājā dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ tasya pārthivatām īpse karas tasmai pradīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवान् पितृसखा चैव प्रीयमाणो मयापि च ततो नाज्ञापयामि त्वां प्रीतिपूर्वं प्रदीयताम्

bhavān pitṛsakhā caiva prīyamāṇo mayāpi ca tato nājñāpayāmi tvāṃ prītipūrvaṃ pradīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगदत्त उवाच कुन्तीमातर् यथा मे त्वं तथा राजा युधिष्ठिरः सर्वम् एतत् करिष्यामि किं चान्यत् करवाणि ते

bhagadatta uvāca kuntīmātar yathā me tvaṃ tathā rājā yudhiṣṭhiraḥ sarvam etat kariṣyāmi kiṃ cānyat karavāṇi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.