Mahābhārata (critical edition) 2.3

वैशंपायन उवाच अथाब्रवीन् मयः पार्थम् अर्जुनं जयतां वरम् आपृच्छे त्वां गमिष्यामि क्षिप्रम् एष्यामि चाप्य् अहम्

vaiśaṃpāyana uvāca athābravīn mayaḥ pārtham arjunaṃ jayatāṃ varam āpṛcche tvāṃ gamiṣyāmi kṣipram eṣyāmi cāpy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरेण तु कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रति यक्ष्यमाणेषु सर्वेषु दानवेषु तदा मया कृतं मणिमयं भाण्डं रम्यं बिन्दुसरः प्रति

uttareṇa tu kailāsaṃ mainākaṃ parvataṃ prati yakṣyamāṇeṣu sarveṣu dānaveṣu tadā mayā kṛtaṃ maṇimayaṃ bhāṇḍaṃ ramyaṃ bindusaraḥ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभायां सत्यसंधस्य यद् आसीद् वृषपर्वणः आगमिष्यामि तद् गृह्य यदि तिष्ठति भारत

sabhāyāṃ satyasaṃdhasya yad āsīd vṛṣaparvaṇaḥ āgamiṣyāmi tad gṛhya yadi tiṣṭhati bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सभां करिष्यामि पाण्डवाय यशस्विने मनःप्रह्लादिनीं चित्रां सर्वरत्नविभूषिताम्

tataḥ sabhāṃ kariṣyāmi pāṇḍavāya yaśasvine manaḥprahlādinīṃ citrāṃ sarvaratnavibhūṣitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्ति बिन्दुसरस्य् एव गदा श्रेष्ठा कुरूद्वह निहिता यौवनाश्वेन राज्ञा हत्वा रणे रिपून् सुवर्णबिन्दुभिश् चित्रा गुर्वी भारसहा दृढा

asti bindusarasy eva gadā śreṣṭhā kurūdvaha nihitā yauvanāśvena rājñā hatvā raṇe ripūn suvarṇabindubhiś citrā gurvī bhārasahā dṛḍhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा वै शतसहस्रस्य संमिता सर्वघातिनी अनुरूपा च भीमस्य गाण्डीवं भवतो यथा

sā vai śatasahasrasya saṃmitā sarvaghātinī anurūpā ca bhīmasya gāṇḍīvaṃ bhavato yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारुणश् च महाशङ्खो देवदत्तः सुघोषवान् सर्वम् एतत् प्रदास्यामि भवते नात्र संशयः इत्य् उक्त्वा सो ऽसुरः पार्थं प्रागुदीचीम् अगाद् दिशम्

vāruṇaś ca mahāśaṅkho devadattaḥ sughoṣavān sarvam etat pradāsyāmi bhavate nātra saṃśayaḥ ity uktvā so 'suraḥ pārthaṃ prāgudīcīm agād diśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरेण तु कैलासं मैनाकं पर्वतं प्रति हिरण्यशृङ्गो भगवान् महामणिमयो गिरिः

uttareṇa tu kailāsaṃ mainākaṃ parvataṃ prati hiraṇyaśṛṅgo bhagavān mahāmaṇimayo giriḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः दृष्ट्वा भागीरथीं गङ्गाम् उवास बहुलाः समाः

ramyaṃ bindusaro nāma yatra rājā bhagīrathaḥ dṛṣṭvā bhāgīrathīṃ gaṅgām uvāsa bahulāḥ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रेष्ट्वा सर्वभूतानाम् ईश्वरेण महात्मना आहृताः क्रतवो मुख्याः शतं भरतसत्तम

yatreṣṭvā sarvabhūtānām īśvareṇa mahātmanā āhṛtāḥ kratavo mukhyāḥ śataṃ bharatasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यूपा मणिमयाश् चित्याश् चापि हिरण्मयाः शोभार्थं विहितास् तत्र न तु दृष्टान्ततः कृताः

yatra yūpā maṇimayāś cityāś cāpi hiraṇmayāḥ śobhārthaṃ vihitās tatra na tu dṛṣṭāntataḥ kṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रेष्ट्वा स गतः सिद्धिं सहस्राक्षः शचीपतिः यत्र भूतपतिः सृष्ट्वा सर्वलोकान् सनातनः उपास्यते तिग्मतेजा वृतो भूतैः सहस्रशः

yatreṣṭvā sa gataḥ siddhiṃ sahasrākṣaḥ śacīpatiḥ yatra bhūtapatiḥ sṛṣṭvā sarvalokān sanātanaḥ upāsyate tigmatejā vṛto bhūtaiḥ sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरनारायणौ ब्रह्मा यमः स्थाणुश् च पञ्चमः उपासते यत्र सत्रं सहस्रयुगपर्यये

naranārāyaṇau brahmā yamaḥ sthāṇuś ca pañcamaḥ upāsate yatra satraṃ sahasrayugaparyaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्रेष्टं वासुदेवेन सत्रैर् वर्षसहस्रकैः श्रद्दधानेन सततं शिष्टसंप्रतिपत्तये

yatreṣṭaṃ vāsudevena satrair varṣasahasrakaiḥ śraddadhānena satataṃ śiṣṭasaṃpratipattaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णमालिनो यूपाश् चित्याश् चाप्य् अतिभास्वराः ददौ यत्र सहस्राणि प्रयुतानि च केशवः

suvarṇamālino yūpāś cityāś cāpy atibhāsvarāḥ dadau yatra sahasrāṇi prayutāni ca keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गत्वा स जग्राह गदां शङ्खं च भारत स्फाटिकं च सभाद्रव्यं यद् आसीद् वृषपर्वणः किंकरैः सह रक्षोभिर् अगृह्णात् सर्वम् एव तत्

tatra gatvā sa jagrāha gadāṃ śaṅkhaṃ ca bhārata sphāṭikaṃ ca sabhādravyaṃ yad āsīd vṛṣaparvaṇaḥ kiṃkaraiḥ saha rakṣobhir agṛhṇāt sarvam eva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् आहृत्य तु तां चक्रे सो ऽसुरो ऽप्रतिमां सभाम् विश्रुतां त्रिषु लोकेषु दिव्यां मणिमयीं शुभाम्

tad āhṛtya tu tāṃ cakre so 'suro 'pratimāṃ sabhām viśrutāṃ triṣu lokeṣu divyāṃ maṇimayīṃ śubhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गदां च भीमसेनाय प्रवरां प्रददौ तदा देवदत्तं च पार्थाय ददौ शङ्खम् अनुत्तमम्

gadāṃ ca bhīmasenāya pravarāṃ pradadau tadā devadattaṃ ca pārthāya dadau śaṅkham anuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सभा तु सा महाराज शातकुम्भमयद्रुमा दश किष्कुसहस्राणि समन्ताद् आयताभवत्

sabhā tu sā mahārāja śātakumbhamayadrumā daśa kiṣkusahasrāṇi samantād āyatābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वह्नेर् यथार्कस्य सोमस्य च यथैव सा भ्राजमाना तथा दिव्या बभार परमं वपुः

yathā vahner yathārkasya somasya ca yathaiva sā bhrājamānā tathā divyā babhāra paramaṃ vapuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिघ्नतीव प्रभया प्रभाम् अर्कस्य भास्वराम् प्रबभौ ज्वलमानेव दिव्या दिव्येन वर्चसा

pratighnatīva prabhayā prabhām arkasya bhāsvarām prababhau jvalamāneva divyā divyena varcasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगमेघप्रतीकाशा दिवम् आवृत्य विष्ठिता आयता विपुला श्लक्ष्णा विपाप्मा विगतक्लमा

nagameghapratīkāśā divam āvṛtya viṣṭhitā āyatā vipulā ślakṣṇā vipāpmā vigataklamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तमद्रव्यसंपन्ना मणिप्राकारमालिनी बहुरत्ना बहुधना सुकृता विश्वकर्मणा

uttamadravyasaṃpannā maṇiprākāramālinī bahuratnā bahudhanā sukṛtā viśvakarmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न दाशार्ही सुधर्मा वा ब्रह्मणो वापि तादृशी आसीद् रूपेण संपन्ना यां चक्रे ऽप्रतिमां मयः

na dāśārhī sudharmā vā brahmaṇo vāpi tādṛśī āsīd rūpeṇa saṃpannā yāṃ cakre 'pratimāṃ mayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां स्म तत्र मयेनोक्ता रक्षन्ति च वहन्ति च सभाम् अष्टौ सहस्राणि किंकरा नाम राक्षसाः

tāṃ sma tatra mayenoktā rakṣanti ca vahanti ca sabhām aṣṭau sahasrāṇi kiṃkarā nāma rākṣasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तरिक्षचरा घोरा महाकाया महाबलाः रक्ताक्षाः पिङ्गलाक्षाश् च शुक्तिकर्णाः प्रहारिणः

antarikṣacarā ghorā mahākāyā mahābalāḥ raktākṣāḥ piṅgalākṣāś ca śuktikarṇāḥ prahāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यां सभायां नलिनीं चकाराप्रतिमां मयः वैडूर्यपत्रविततां मणिनालमयाम्बुजाम्

tasyāṃ sabhāyāṃ nalinīṃ cakārāpratimāṃ mayaḥ vaiḍūryapatravitatāṃ maṇinālamayāmbujām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मसौगन्धिकवतीं नानाद्विजगणायुताम् पुष्पितैः पङ्कजैश् चित्रां कूर्ममत्स्यैश् च शोभिताम्

padmasaugandhikavatīṃ nānādvijagaṇāyutām puṣpitaiḥ paṅkajaiś citrāṃ kūrmamatsyaiś ca śobhitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूपतीर्थाम् अकलुषां सर्वर्तुसलिलां शुभाम् मारुतेनैव चोद्धूतैर् मुक्ताबिन्दुभिर् आचिताम्

sūpatīrthām akaluṣāṃ sarvartusalilāṃ śubhām mārutenaiva coddhūtair muktābindubhir ācitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिरत्नचितां तां तु के चिद् अभ्येत्य पार्थिवाः दृष्ट्वापि नाभ्यजानन्त ते ऽज्ञानात् प्रपतन्त्य् उत

maṇiratnacitāṃ tāṃ tu ke cid abhyetya pārthivāḥ dṛṣṭvāpi nābhyajānanta te 'jñānāt prapatanty uta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां सभाम् अभितो नित्यं पुष्पवन्तो महाद्रुमाः आसन् नानाविधा नीलाः शीतच्छाया मनोरमाः

tāṃ sabhām abhito nityaṃ puṣpavanto mahādrumāḥ āsan nānāvidhā nīlāḥ śītacchāyā manoramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काननानि सुगन्धीनि पुष्करिण्यश् च सर्वशः हंसकारण्डवयुताश् चक्रवाकोपशोभिताः

kānanāni sugandhīni puṣkariṇyaś ca sarvaśaḥ haṃsakāraṇḍavayutāś cakravākopaśobhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलजानां च माल्यानां स्थलजानां च सर्वशः मारुतो गन्धम् आदाय पाण्डवान् स्म निषेवते

jalajānāṃ ca mālyānāṃ sthalajānāṃ ca sarvaśaḥ māruto gandham ādāya pāṇḍavān sma niṣevate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईदृशीं तां सभां कृत्वा मासैः परिचतुर्दशैः निष्ठितां धर्मराजाय मयो राज्ञे न्यवेदयत्

īdṛśīṃ tāṃ sabhāṃ kṛtvā māsaiḥ paricaturdaśaiḥ niṣṭhitāṃ dharmarājāya mayo rājñe nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.