Library·Mahābhārata (critical edition)·2·2.33
वैशंपायन उवाच ततो ऽभिषेचनीये ऽह्नि ब्राह्मणा राजभिः सह अन्तर्वेदीं प्रविविशुः सत्कारार्थं महर्षयः
vaiśaṃpāyana uvāca tato 'bhiṣecanīye 'hni brāhmaṇā rājabhiḥ saha antarvedīṃ praviviśuḥ satkārārthaṃ maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदप्रमुखास् तस्याम् अन्तर्वेद्यां महात्मनः समासीनाः शुशुभिरे सह राजर्षिभिस् तदा
nāradapramukhās tasyām antarvedyāṃ mahātmanaḥ samāsīnāḥ śuśubhire saha rājarṣibhis tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समेता ब्रह्मभवने देवा देवर्षयो यथा कर्मान्तरम् उपासन्तो जजल्पुर् अमितौजसः
sametā brahmabhavane devā devarṣayo yathā karmāntaram upāsanto jajalpur amitaujasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम् एवं न चाप्य् एवम् एवम् एतन् न चान्यथा इत्य् ऊचुर् बहवस् तत्र वितण्डानाः परस्परम्
idam evaṃ na cāpy evam evam etan na cānyathā ity ūcur bahavas tatra vitaṇḍānāḥ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृशान् अर्थांस् तथा के चिद् अकृशांस् तत्र कुर्वते अकृशांश् च कृशांश् चक्रुर् हेतुभिः शास्त्रनिश्चितैः
kṛśān arthāṃs tathā ke cid akṛśāṃs tatra kurvate akṛśāṃś ca kṛśāṃś cakrur hetubhiḥ śāstraniścitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र मेधाविनः के चिद् अर्थम् अन्यैः प्रपूरितम् विचिक्षिपुर् यथा श्येना नभोगतम् इवामिषम्
tatra medhāvinaḥ ke cid artham anyaiḥ prapūritam vicikṣipur yathā śyenā nabhogatam ivāmiṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
के चिद् धर्मार्थसंयुक्ताः कथास् तत्र महाव्रताः रेमिरे कथयन्तश् च सर्ववेदविदां वराः
ke cid dharmārthasaṃyuktāḥ kathās tatra mahāvratāḥ remire kathayantaś ca sarvavedavidāṃ varāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वेदिर् वेदसंपन्नैर् देवद्विजमहर्षिभिः आबभासे समाकीर्णा नक्षत्रैर् द्यौर् इवामला
sā vedir vedasaṃpannair devadvijamaharṣibhiḥ ābabhāse samākīrṇā nakṣatrair dyaur ivāmalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तस्यां संनिधौ शूद्रः कश् चिद् आसीन् न चाव्रतः अन्तर्वेद्यां तदा राजन् युधिष्ठिरनिवेशने
na tasyāṃ saṃnidhau śūdraḥ kaś cid āsīn na cāvrataḥ antarvedyāṃ tadā rājan yudhiṣṭhiraniveśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां तु लक्ष्मीवतो लक्ष्मीं तदा यज्ञविधानजाम् तुतोष नारदः पश्यन् धर्मराजस्य धीमतः
tāṃ tu lakṣmīvato lakṣmīṃ tadā yajñavidhānajām tutoṣa nāradaḥ paśyan dharmarājasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ चिन्तां समापेदे स मुनिर् मनुजाधिप नारदस् तं तदा पश्यन् सर्वक्षत्रसमागमम्
atha cintāṃ samāpede sa munir manujādhipa nāradas taṃ tadā paśyan sarvakṣatrasamāgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सस्मार च पुरावृत्तां कथां तां भरतर्षभ अंशावतरणे यासौ ब्रह्मणो भवने ऽभवत्
sasmāra ca purāvṛttāṃ kathāṃ tāṃ bharatarṣabha aṃśāvataraṇe yāsau brahmaṇo bhavane 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवानां संगमं तं तु विज्ञाय कुरुनन्दन नारदः पुण्डरीकाक्षं सस्मार मनसा हरिम्
devānāṃ saṃgamaṃ taṃ tu vijñāya kurunandana nāradaḥ puṇḍarīkākṣaṃ sasmāra manasā harim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साक्षात् स विबुधारिघ्नः क्षत्रे नारायणो विभुः प्रतिज्ञां पालयन् धीमाञ् जातः परपुरंजयः
sākṣāt sa vibudhārighnaḥ kṣatre nārāyaṇo vibhuḥ pratijñāṃ pālayan dhīmāñ jātaḥ parapuraṃjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदिदेश पुरा यो ऽसौ विबुधान् भूतकृत् स्वयम् अन्योन्यम् अभिनिघ्नन्तः पुनर् लोकान् अवाप्स्यथ
saṃdideśa purā yo 'sau vibudhān bhūtakṛt svayam anyonyam abhinighnantaḥ punar lokān avāpsyatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति नारायणः शंभुर् भगवाञ् जगतः प्रभुः आदिश्य विबुधान् सर्वान् अजायत यदुक्षये
iti nārāyaṇaḥ śaṃbhur bhagavāñ jagataḥ prabhuḥ ādiśya vibudhān sarvān ajāyata yadukṣaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिताव् अन्धकवृष्णीनां वंशे वंशभृतां वरः परया शुशुभे लक्ष्म्या नक्षत्राणाम् इवोडुराट्
kṣitāv andhakavṛṣṇīnāṃ vaṃśe vaṃśabhṛtāṃ varaḥ parayā śuśubhe lakṣmyā nakṣatrāṇām ivoḍurāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य बाहुबलं सेन्द्राः सुराः सर्व उपासते सो ऽयं मानुषवन् नाम हरिर् आस्ते ऽरिमर्दनः
yasya bāhubalaṃ sendrāḥ surāḥ sarva upāsate so 'yaṃ mānuṣavan nāma harir āste 'rimardanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो बत महद् भूतं स्वयंभूर् यद् इदं स्वयम् आदास्यति पुनः क्षत्रम् एवं बलसमन्वितम्
aho bata mahad bhūtaṃ svayaṃbhūr yad idaṃ svayam ādāsyati punaḥ kṣatram evaṃ balasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एतां नारदश् चिन्तां चिन्तयाम् आस धर्मवित् हरिं नारायणं ज्ञात्वा यज्ञैर् ईड्यं तम् ईश्वरम्
ity etāṃ nāradaś cintāṃ cintayām āsa dharmavit hariṃ nārāyaṇaṃ jñātvā yajñair īḍyaṃ tam īśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् धर्मविदां श्रेष्ठो धर्मराजस्य धीमतः महाध्वरे महाबुद्धिस् तस्थौ स बहुमानतः
tasmin dharmavidāṃ śreṣṭho dharmarājasya dhīmataḥ mahādhvare mahābuddhis tasthau sa bahumānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भीष्मो ऽब्रवीद् राजन् धर्मराजं युधिष्ठिरम् क्रियताम् अर्हणं राज्ञां यथार्हम् इति भारत
tato bhīṣmo 'bravīd rājan dharmarājaṃ yudhiṣṭhiram kriyatām arhaṇaṃ rājñāṃ yathārham iti bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचार्यम् ऋत्विजं चैव संयुक्तं च युधिष्ठिर स्नातकं च प्रियं चाहुः षड् अर्घ्यार्हान् नृपं तथा
ācāryam ṛtvijaṃ caiva saṃyuktaṃ ca yudhiṣṭhira snātakaṃ ca priyaṃ cāhuḥ ṣaḍ arghyārhān nṛpaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान् अर्हान् अभिगतान् आहुः संवत्सरोषितान् त इमे कालपूगस्य महतो ऽस्मान् उपागताः
etān arhān abhigatān āhuḥ saṃvatsaroṣitān ta ime kālapūgasya mahato 'smān upāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषाम् एकैकशो राजन्न् अर्घ्यम् आनीयताम् इति अथ चैषां वरिष्ठाय समर्थायोपनीयताम्
eṣām ekaikaśo rājann arghyam ānīyatām iti atha caiṣāṃ variṣṭhāya samarthāyopanīyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिर उवाच कस्मै भवान् मन्यते ऽर्घम् एकस्मै कुरुनन्दन उपनीयमानं युक्तं च तन् मे ब्रूहि पितामह
yudhiṣṭhira uvāca kasmai bhavān manyate 'rgham ekasmai kurunandana upanīyamānaṃ yuktaṃ ca tan me brūhi pitāmaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच ततो भीष्मः शांतनवो बुद्ध्या निश्चित्य भारत वार्ष्णेयं मन्यते कृष्णम् अर्हणीयतमं भुवि
vaiśaṃpāyana uvāca tato bhīṣmaḥ śāṃtanavo buddhyā niścitya bhārata vārṣṇeyaṃ manyate kṛṣṇam arhaṇīyatamaṃ bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष ह्य् एषां समेतानां तेजोबलपराक्रमैः मध्ये तपन्न् इवाभाति ज्योतिषाम् इव भास्करः
eṣa hy eṣāṃ sametānāṃ tejobalaparākramaiḥ madhye tapann ivābhāti jyotiṣām iva bhāskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असूर्यम् इव सूर्येण निवातम् इव वायुना भासितं ह्लादितं चैव कृष्णेनेदं सदो हि नः
asūryam iva sūryeṇa nivātam iva vāyunā bhāsitaṃ hlāditaṃ caiva kṛṣṇenedaṃ sado hi naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै भीष्माभ्यनुज्ञातः सहदेवः प्रतापवान् उपजह्रे ऽथ विधिवद् वार्ष्णेयायार्घ्यम् उत्तमम्
tasmai bhīṣmābhyanujñātaḥ sahadevaḥ pratāpavān upajahre 'tha vidhivad vārṣṇeyāyārghyam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिजग्राह तत् कृष्णः शास्त्रदृष्टेन कर्मणा शिशुपालस् तु तां पूजां वासुदेवे न चक्षमे
pratijagrāha tat kṛṣṇaḥ śāstradṛṣṭena karmaṇā śiśupālas tu tāṃ pūjāṃ vāsudeve na cakṣame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स उपालभ्य भीष्मं च धर्मराजं च संसदि अपाक्षिपद् वासुदेवं चेदिराजो महाबलः
sa upālabhya bhīṣmaṃ ca dharmarājaṃ ca saṃsadi apākṣipad vāsudevaṃ cedirājo mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.