Library·Mahābhārata (critical edition)·2·2.4
वैशंपायन उवाच ततः प्रवेशनं चक्रे तस्यां राजा युधिष्ठिरः अयुतं भोजयाम् आस ब्राह्मणानां नराधिपः
vaiśaṃpāyana uvāca tataḥ praveśanaṃ cakre tasyāṃ rājā yudhiṣṭhiraḥ ayutaṃ bhojayām āsa brāhmaṇānāṃ narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतपायसेन मधुना भक्ष्यैर् मूलफलैस् तथा अहतैश् चैव वासोभिर् माल्यैर् उच्चावचैर् अपि
ghṛtapāyasena madhunā bhakṣyair mūlaphalais tathā ahataiś caiva vāsobhir mālyair uccāvacair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददौ तेभ्यः सहस्राणि गवां प्रत्येकशः प्रभुः पुण्याहघोषस् तत्रासीद् दिवस्पृग् इव भारत
dadau tebhyaḥ sahasrāṇi gavāṃ pratyekaśaḥ prabhuḥ puṇyāhaghoṣas tatrāsīd divaspṛg iva bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वादित्रैर् विविधैर् गीतैर् गन्धैर् उच्चावचैर् अपि पूजयित्वा कुरुश्रेष्ठो दैवतानि निवेश्य च
vāditrair vividhair gītair gandhair uccāvacair api pūjayitvā kuruśreṣṭho daivatāni niveśya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र मल्ला नटा झल्लाः सूता वैतालिकास् तथा उपतस्थुर् महात्मानं सप्तरात्रं युधिष्ठिरम्
tatra mallā naṭā jhallāḥ sūtā vaitālikās tathā upatasthur mahātmānaṃ saptarātraṃ yudhiṣṭhiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स कृत्वा पूजां तां भ्रातृभिः सह पाण्डवः तस्यां सभायां रम्यायां रेमे शक्रो यथा दिवि
tathā sa kṛtvā pūjāṃ tāṃ bhrātṛbhiḥ saha pāṇḍavaḥ tasyāṃ sabhāyāṃ ramyāyāṃ reme śakro yathā divi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभायाम् ऋषयस् तस्यां पाण्डवैः सह आसते आसां चक्रुर् नरेन्द्राश् च नानादेशसमागताः
sabhāyām ṛṣayas tasyāṃ pāṇḍavaiḥ saha āsate āsāṃ cakrur narendrāś ca nānādeśasamāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असितो देवलः सत्यः सर्पमाली महाशिराः अर्वावसुः सुमित्रश् च मैत्रेयः शुनको बलिः
asito devalaḥ satyaḥ sarpamālī mahāśirāḥ arvāvasuḥ sumitraś ca maitreyaḥ śunako baliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बको दाल्भ्यः स्थूलशिराः कृष्णद्वैपायनः शुकः सुमन्तुर् जैमिनिः पैलो व्यासशिष्यास् तथा वयम्
bako dālbhyaḥ sthūlaśirāḥ kṛṣṇadvaipāyanaḥ śukaḥ sumantur jaiminiḥ pailo vyāsaśiṣyās tathā vayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तित्तिरिर् याज्ञवल्क्यश् च ससुतो लोमहर्षणः अप्सुहोम्यश् च धौम्यश् च आणीमाण्डव्यकौशिकौ
tittirir yājñavalkyaś ca sasuto lomaharṣaṇaḥ apsuhomyaś ca dhaumyaś ca āṇīmāṇḍavyakauśikau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दामोष्णीषस् त्रैवणिश् च पर्णादो घटजानुकः मौञ्जायनो वायुभक्षः पाराशर्यश् च सारिकौ
dāmoṣṇīṣas traivaṇiś ca parṇādo ghaṭajānukaḥ mauñjāyano vāyubhakṣaḥ pārāśaryaś ca sārikau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलवाकः शिनीवाकः सुत्यपालः कृतश्रमः जातूकर्णः शिखावांश् च सुबलः पारिजातकः
balavākaḥ śinīvākaḥ sutyapālaḥ kṛtaśramaḥ jātūkarṇaḥ śikhāvāṃś ca subalaḥ pārijātakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्वतश् च महाभागो मार्कण्डेयस् तथा मुनिः पवित्रपाणिः सावर्णिर् भालुकिर् गालवस् तथा
parvataś ca mahābhāgo mārkaṇḍeyas tathā muniḥ pavitrapāṇiḥ sāvarṇir bhālukir gālavas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जङ्घाबन्धुश् च रैभ्यश् च कोपवेगश्रवा भृगुः हरिबभ्रुश् च कौण्डिन्यो बभ्रुमाली सनातनः
jaṅghābandhuś ca raibhyaś ca kopavegaśravā bhṛguḥ haribabhruś ca kauṇḍinyo babhrumālī sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कक्षीवान् औशिजश् चैव नाचिकेतो ऽथ गौतमः पैङ्गो वराहः शुनकः शाण्डिल्यश् च महातपाः कर्करो वेणुजङ्घश् च कलापः कठ एव च
kakṣīvān auśijaś caiva nāciketo 'tha gautamaḥ paiṅgo varāhaḥ śunakaḥ śāṇḍilyaś ca mahātapāḥ karkaro veṇujaṅghaś ca kalāpaḥ kaṭha eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनयो धर्मसहिता धृतात्मानो जितेन्द्रियाः एते चान्ये च बहवो वेदवेदाङ्गपारगाः
munayo dharmasahitā dhṛtātmāno jitendriyāḥ ete cānye ca bahavo vedavedāṅgapāragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपासते महात्मानं सभायाम् ऋषिसत्तमाः कथयन्तः कथाः पुण्या धर्मज्ञाः शुचयो ऽमलाः
upāsate mahātmānaṃ sabhāyām ṛṣisattamāḥ kathayantaḥ kathāḥ puṇyā dharmajñāḥ śucayo 'malāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव क्षत्रियश्रेष्ठा धर्मराजम् उपासते श्रीमान् महात्मा धर्मात्मा मुञ्जकेतुर् विवर्धनः
tathaiva kṣatriyaśreṣṭhā dharmarājam upāsate śrīmān mahātmā dharmātmā muñjaketur vivardhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संग्रामजिद् दुर्मुखश् च उग्रसेनश् च वीर्यवान् कक्षसेनः क्षितिपतिः क्षेमकश् चापराजितः काम्बोजराजः कमलः कम्पनश् च महाबलः
saṃgrāmajid durmukhaś ca ugrasenaś ca vīryavān kakṣasenaḥ kṣitipatiḥ kṣemakaś cāparājitaḥ kāmbojarājaḥ kamalaḥ kampanaś ca mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सततं कम्पयाम् आस यवनान् एक एव यः यथासुरान् कालकेयान् देवो वज्रधरस् तथा
satataṃ kampayām āsa yavanān eka eva yaḥ yathāsurān kālakeyān devo vajradharas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जटासुरो मद्रकान्तश् च राजा; कुन्तिः कुणिन्दश् च किरातराजः तथाङ्गवङ्गौ सह पुण्ड्रकेण; पाण्ड्योड्रराजौ सह चान्ध्रकेण
jaṭāsuro madrakāntaś ca rājā; kuntiḥ kuṇindaś ca kirātarājaḥ tathāṅgavaṅgau saha puṇḍrakeṇa; pāṇḍyoḍrarājau saha cāndhrakeṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरातराजः सुमना यवनाधिपतिस् तथा चाणूरो देवरातश् च भोजो भीमरथश् च यः
kirātarājaḥ sumanā yavanādhipatis tathā cāṇūro devarātaś ca bhojo bhīmarathaś ca yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतायुधश् च कालिङ्गो जयत्सेनश् च मागधः सुशर्मा चेकितानश् च सुरथो ऽमित्रकर्षणः
śrutāyudhaś ca kāliṅgo jayatsenaś ca māgadhaḥ suśarmā cekitānaś ca suratho 'mitrakarṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केतुमान् वसुदानश् च वैदेहो ऽथ कृतक्षणः सुधर्मा चानिरुद्धश् च श्रुतायुश् च महाबलः
ketumān vasudānaś ca vaideho 'tha kṛtakṣaṇaḥ sudharmā cāniruddhaś ca śrutāyuś ca mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनूपराजो दुर्धर्षः क्षेमजिच् च सुदक्षिणः शिशुपालः सहसुतः करूषाधिपतिस् तथा
anūparājo durdharṣaḥ kṣemajic ca sudakṣiṇaḥ śiśupālaḥ sahasutaḥ karūṣādhipatis tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृष्णीनां चैव दुर्धर्षाः कुमारा देवरूपिणः आहुको विपृथुश् चैव गदः सारण एव च
vṛṣṇīnāṃ caiva durdharṣāḥ kumārā devarūpiṇaḥ āhuko vipṛthuś caiva gadaḥ sāraṇa eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्रूरः कृतवर्मा च सात्यकिश् च शिनेः सुतः भीष्मको ऽथाहृतिश् चैव द्युमत्सेनश् च वीर्यवान् केकयाश् च महेष्वासा यज्ञसेनश् च सौमकिः
akrūraḥ kṛtavarmā ca sātyakiś ca śineḥ sutaḥ bhīṣmako 'thāhṛtiś caiva dyumatsenaś ca vīryavān kekayāś ca maheṣvāsā yajñasenaś ca saumakiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्जुनं चापि संश्रित्य राजपुत्रा महाबलाः अशिक्षन्त धनुर्वेदं रौरवाजिनवाससः
arjunaṃ cāpi saṃśritya rājaputrā mahābalāḥ aśikṣanta dhanurvedaṃ rauravājinavāsasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैव शिक्षिता राजन् कुमारा वृष्णिनन्दनाः रौक्मिणेयश् च साम्बश् च युयुधानश् च सात्यकिः
tatraiva śikṣitā rājan kumārā vṛṣṇinandanāḥ raukmiṇeyaś ca sāmbaś ca yuyudhānaś ca sātyakiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते चान्ये च बहवो राजानः पृथिवीपते धनंजयसखा चात्र नित्यम् आस्ते स्म तुम्बुरुः
ete cānye ca bahavo rājānaḥ pṛthivīpate dhanaṃjayasakhā cātra nityam āste sma tumburuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रसेनः सहामात्यो गन्धर्वाप्सरसस् तथा गीतवादित्रकुशलाः शम्यातालविशारदाः
citrasenaḥ sahāmātyo gandharvāpsarasas tathā gītavāditrakuśalāḥ śamyātālaviśāradāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमाणे ऽथ लयस्थाने किंनराः कृतनिश्रमाः संचोदितास् तुम्बुरुणा गन्धर्वाः सहिता जगुः
pramāṇe 'tha layasthāne kiṃnarāḥ kṛtaniśramāḥ saṃcoditās tumburuṇā gandharvāḥ sahitā jaguḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायन्ति दिव्यतानैस् ते यथान्यायं मनस्विनः पाण्डुपुत्रान् ऋषींश् चैव रमयन्त उपासते
gāyanti divyatānais te yathānyāyaṃ manasvinaḥ pāṇḍuputrān ṛṣīṃś caiva ramayanta upāsate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां सभायाम् आसीनाः सुव्रताः सत्यसंगराः दिवीव देवा ब्रह्माणं युधिष्ठिरम् उपासते
tasyāṃ sabhāyām āsīnāḥ suvratāḥ satyasaṃgarāḥ divīva devā brahmāṇaṃ yudhiṣṭhiram upāsate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.