Mahābhārata (critical edition) 2.55

विदुर उवाच महाराज विजानीहि यत् त्वां वक्ष्यामि तच् छृणु मुमूर्षोर् औषधम् इव न रोचेतापि ते श्रुतम्

vidura uvāca mahārāja vijānīhi yat tvāṃ vakṣyāmi tac chṛṇu mumūrṣor auṣadham iva na rocetāpi te śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् वै पुरा जातमात्रो रुराव; गोमायुवद् विस्वरं पापचेताः दुर्योधनो भारतानां कुलघ्नः; सो ऽयं युक्तो भविता कालहेतुः

yad vai purā jātamātro rurāva; gomāyuvad visvaraṃ pāpacetāḥ duryodhano bhāratānāṃ kulaghnaḥ; so 'yaṃ yukto bhavitā kālahetuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहे वसन्तं गोमायुं त्वं वै मत्वा न बुध्यसे दुर्योधनस्य रूपेण शृणु काव्यां गिरं मम

gṛhe vasantaṃ gomāyuṃ tvaṃ vai matvā na budhyase duryodhanasya rūpeṇa śṛṇu kāvyāṃ giraṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधु वै माध्विको लब्ध्वा प्रपातं नावबुध्यते आरुह्य तं मज्जति वा पतनं वाधिगच्छति

madhu vai mādhviko labdhvā prapātaṃ nāvabudhyate āruhya taṃ majjati vā patanaṃ vādhigacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽयं मत्तो ऽक्षदेवेन मधुवन् न परीक्षते प्रपातं बुध्यते नैव वैरं कृत्वा महारथैः

so 'yaṃ matto 'kṣadevena madhuvan na parīkṣate prapātaṃ budhyate naiva vairaṃ kṛtvā mahārathaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदितं ते महाराज राजस्व् एवासमञ्जसम् अन्धका यादवा भोजाः समेताः कंसम् अत्यजन्

viditaṃ te mahārāja rājasv evāsamañjasam andhakā yādavā bhojāḥ sametāḥ kaṃsam atyajan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियोगाच् च हते तस्मिन् कृष्णेनामित्रघातिना एवं ते ज्ञातयः सर्वे मोदमानाः शतं समाः

niyogāc ca hate tasmin kṛṣṇenāmitraghātinā evaṃ te jñātayaḥ sarve modamānāḥ śataṃ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वन्नियुक्तः सव्यसाची निगृह्णातु सुयोधनम् निग्रहाद् अस्य पापस्य मोदन्तां कुरवः सुखम्

tvanniyuktaḥ savyasācī nigṛhṇātu suyodhanam nigrahād asya pāpasya modantāṃ kuravaḥ sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकेनेमांश् चित्रबर्हाञ् शार्दूलान् क्रोष्टुकेन च क्रीणीष्व पाण्डवान् राजन् मा मज्जीः शोकसागरे

kākenemāṃś citrabarhāñ śārdūlān kroṣṭukena ca krīṇīṣva pāṇḍavān rājan mā majjīḥ śokasāgare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यजेत् कुलार्थे पुरुषं ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्

tyajet kulārthe puruṣaṃ grāmasyārthe kulaṃ tyajet grāmaṃ janapadasyārthe ātmārthe pṛthivīṃ tyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वज्ञः सर्वभावज्ञः सर्वशत्रुभयंकरः इति स्म भाषते काव्यो जम्भत्यागे महासुरान्

sarvajñaḥ sarvabhāvajñaḥ sarvaśatrubhayaṃkaraḥ iti sma bhāṣate kāvyo jambhatyāge mahāsurān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यष्ठीविनः कश् चित् पक्षिणो वनगोचरान् गृहे किल कृतावासांल् लोभाद् राजन्न् अपीडयत्

hiraṇyaṣṭhīvinaḥ kaś cit pakṣiṇo vanagocarān gṛhe kila kṛtāvāsāṃl lobhād rājann apīḍayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदोपभोज्यांल् लोभान्धो हिरण्यार्थे परंतप आयतिं च तदात्वं च उभे सद्यो व्यनाशयत्

sadopabhojyāṃl lobhāndho hiraṇyārthe paraṃtapa āyatiṃ ca tadātvaṃ ca ubhe sadyo vyanāśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदात्वकामः पाण्डूंस् त्वं मा द्रुहो भरतर्षभ मोहात्मा तप्यसे पश्चात् पक्षिहा पुरुषो यथा

tadātvakāmaḥ pāṇḍūṃs tvaṃ mā druho bharatarṣabha mohātmā tapyase paścāt pakṣihā puruṣo yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातं जातं पाण्डवेभ्यः पुष्पम् आदत्स्व भारत मालाकार इवारामे स्नेहं कुर्वन् पुनः पुनः

jātaṃ jātaṃ pāṇḍavebhyaḥ puṣpam ādatsva bhārata mālākāra ivārāme snehaṃ kurvan punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षान् अङ्गारकारीव मैनान् धाक्षीः समूलकान् मा गमः ससुतामात्यः सबलश् च पराभवम्

vṛkṣān aṅgārakārīva mainān dhākṣīḥ samūlakān mā gamaḥ sasutāmātyaḥ sabalaś ca parābhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समवेतान् हि कः पार्थान् प्रतियुध्येत भारत मरुद्भिः सहितो राजन्न् अपि साक्षान् मरुत्पतिः

samavetān hi kaḥ pārthān pratiyudhyeta bhārata marudbhiḥ sahito rājann api sākṣān marutpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.