वैशंपायन उवाच तस्मिन् संप्रस्थिते कृष्णा पृथां प्राप्य यशस्विनीम् आपृच्छद् भृशदुःखार्ता याश् चान्यास् तत्र योषितः
vaiśaṃpāyana uvāca tasmin saṃprasthite kṛṣṇā pṛthāṃ prāpya yaśasvinīm āpṛcchad bhṛśaduḥkhārtā yāś cānyās tatra yoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथार्हं वन्दनाश्लेषान् कृत्वा गन्तुम् इयेष सा ततो निनादः सुमहान् पाण्डवान्तःपुरे ऽभवत्
yathārhaṃ vandanāśleṣān kṛtvā gantum iyeṣa sā tato ninādaḥ sumahān pāṇḍavāntaḥpure 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुन्ती च भृशसंतप्ता द्रौपदीं प्रेक्ष्य गच्छतीम् शोकविह्वलया वाचा कृच्छ्राद् वचनम् अब्रवीत्
kuntī ca bhṛśasaṃtaptā draupadīṃ prekṣya gacchatīm śokavihvalayā vācā kṛcchrād vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत्से शोको न ते कार्यः प्राप्येदं व्यसनं महत् स्त्रीधर्माणाम् अभिज्ञासि शीलाचारवती तथा
vatse śoko na te kāryaḥ prāpyedaṃ vyasanaṃ mahat strīdharmāṇām abhijñāsi śīlācāravatī tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न त्वां संदेष्टुम् अर्हामि भर्तॄन् प्रति शुचिस्मिते साध्वीगुणसमाधानैर् भूषितं ते कुलद्वयम्
na tvāṃ saṃdeṣṭum arhāmi bhartṝn prati śucismite sādhvīguṇasamādhānair bhūṣitaṃ te kuladvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभाग्याः कुरवश् चेमे ये न दग्धास् त्वयानघे अरिष्टं व्रज पन्थानं मदनुध्यानबृंहिता
sabhāgyāḥ kuravaś ceme ye na dagdhās tvayānaghe ariṣṭaṃ vraja panthānaṃ madanudhyānabṛṃhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाविन्य् अर्थे हि सत्स्त्रीणां वैक्लव्यं नोपजायते गुरुधर्माभिगुप्ता च श्रेयः क्षिप्रम् अवाप्स्यसि
bhāviny arthe hi satstrīṇāṃ vaiklavyaṃ nopajāyate gurudharmābhiguptā ca śreyaḥ kṣipram avāpsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहदेवश् च मे पुत्रः सदावेक्ष्यो वने वसन् यथेदं व्यसनं प्राप्य नास्य सीदेन् महन् मनः
sahadevaś ca me putraḥ sadāvekṣyo vane vasan yathedaṃ vyasanaṃ prāpya nāsya sīden mahan manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेत्य् उक्त्वा तु सा देवी स्रवन्नेत्रजलाविला शोणिताक्तैकवसना मुक्तकेश्य् अभिनिर्ययौ
tathety uktvā tu sā devī sravannetrajalāvilā śoṇitāktaikavasanā muktakeśy abhiniryayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां क्रोशन्तीं पृथा दुःखाद् अनुवव्राज गच्छतीम् अथापश्यत् सुतान् सर्वान् हृताभरणवाससः
tāṃ krośantīṃ pṛthā duḥkhād anuvavrāja gacchatīm athāpaśyat sutān sarvān hṛtābharaṇavāsasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरुचर्मावृततनून् ह्रिया किं चिद् अवाङ्मुखान् परैः परीतान् संहृष्टैः सुहृद्भिश् चानुशोचितान्
rurucarmāvṛtatanūn hriyā kiṃ cid avāṅmukhān paraiḥ parītān saṃhṛṣṭaiḥ suhṛdbhiś cānuśocitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदवस्थान् सुतान् सर्वान् उपसृत्यातिवत्सला सस्वजानावदच् छोकात् तत् तद् विलपती बहु
tadavasthān sutān sarvān upasṛtyātivatsalā sasvajānāvadac chokāt tat tad vilapatī bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं सद्धर्मचारित्रवृत्तस्थितिविभूषितान् अक्षुद्रान् दृढभक्तांश् च दैवतेज्यापरान् सदा
kathaṃ saddharmacāritravṛttasthitivibhūṣitān akṣudrān dṛḍhabhaktāṃś ca daivatejyāparān sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यसनं वः समभ्यागात् को ऽयं विधिविपर्ययः कस्यापध्यानजं चेदम् आगः पश्यामि वो धिया
vyasanaṃ vaḥ samabhyāgāt ko 'yaṃ vidhiviparyayaḥ kasyāpadhyānajaṃ cedam āgaḥ paśyāmi vo dhiyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यात् तु मद्भाग्यदोषो ऽयं याहं युष्मान् अजीजनम् दुःखायासभुजो ऽत्यर्थं युक्तान् अप्य् उत्तमैर् गुणैः
syāt tu madbhāgyadoṣo 'yaṃ yāhaṃ yuṣmān ajījanam duḥkhāyāsabhujo 'tyarthaṃ yuktān apy uttamair guṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं वत्स्यथ दुर्गेषु वनेष्व् ऋद्धिविनाकृताः वीर्यसत्त्वबलोत्साहतेजोभिर् अकृशाः कृशाः
kathaṃ vatsyatha durgeṣu vaneṣv ṛddhivinākṛtāḥ vīryasattvabalotsāhatejobhir akṛśāḥ kṛśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् एतद् अहम् अज्ञास्यं वनवासो हि वो ध्रुवम् शतशृङ्गान् मृते पाण्डौ नागमिष्यं गजाह्वयम्
yady etad aham ajñāsyaṃ vanavāso hi vo dhruvam śataśṛṅgān mṛte pāṇḍau nāgamiṣyaṃ gajāhvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यं वः पितरं मन्ये तपोमेधान्वितं तथा यः पुत्राधिम् असंप्राप्य स्वर्गेच्छाम् अकरोत् प्रियाम्
dhanyaṃ vaḥ pitaraṃ manye tapomedhānvitaṃ tathā yaḥ putrādhim asaṃprāpya svargecchām akarot priyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यां चातीन्द्रियज्ञानाम् इमां प्राप्तां परां गतिम् मन्ये ऽद्य माद्रीं धर्मज्ञां कल्याणीं सर्वथैव हि
dhanyāṃ cātīndriyajñānām imāṃ prāptāṃ parāṃ gatim manye 'dya mādrīṃ dharmajñāṃ kalyāṇīṃ sarvathaiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्या मत्या च गत्या च ययाहम् अभिसंधिता जीवितप्रियतां मह्यं धिग् इमां क्लेशभागिनीम्
ratyā matyā ca gatyā ca yayāham abhisaṃdhitā jīvitapriyatāṃ mahyaṃ dhig imāṃ kleśabhāginīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विलपतीं कुन्तीम् अभिसान्त्व्य प्रणम्य च पाण्डवा विगतानन्दा वनायैव प्रवव्रजुः
evaṃ vilapatīṃ kuntīm abhisāntvya praṇamya ca pāṇḍavā vigatānandā vanāyaiva pravavrajuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदुरादयश् च ताम् आर्तां कुन्तीम् आश्वास्य हेतुभिः प्रावेशयन् गृहं क्षत्तुः स्वयम् आर्ततराः शनैः
vidurādayaś ca tām ārtāṃ kuntīm āśvāsya hetubhiḥ prāveśayan gṛhaṃ kṣattuḥ svayam ārtatarāḥ śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा च धृतराष्ट्रः स शोकाकुलितचेतनः क्षत्तुः संप्रेषयाम् आस शीघ्रम् आगम्यताम् इति
rājā ca dhṛtarāṣṭraḥ sa śokākulitacetanaḥ kṣattuḥ saṃpreṣayām āsa śīghram āgamyatām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जगाम विदुरो धृतराष्ट्रनिवेशनम् तं पर्यपृच्छत् संविग्नो धृतराष्ट्रो नराधिपः
tato jagāma viduro dhṛtarāṣṭraniveśanam taṃ paryapṛcchat saṃvigno dhṛtarāṣṭro narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.