Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.115
वैशंपायन उवाच स तत्र ताम् उषित्वैकां रजनीं पृथिवीपतिः तापसानां परं चक्रे सत्कारं भ्रातृभिः सह
vaiśaṃpāyana uvāca sa tatra tām uṣitvaikāṃ rajanīṃ pṛthivīpatiḥ tāpasānāṃ paraṃ cakre satkāraṃ bhrātṛbhiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोमशश् चास्य तान् सर्वान् आचख्यौ तत्र तापसान् भृगून् अङ्गिरसश् चैव वासिष्ठान् अथ काश्यपान्
lomaśaś cāsya tān sarvān ācakhyau tatra tāpasān bhṛgūn aṅgirasaś caiva vāsiṣṭhān atha kāśyapān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् समेत्य स राजर्षिर् अभिवाद्य कृताञ्जलिः रामस्यानुचरं वीरम् अपृच्छद् अकृतव्रणम्
tān sametya sa rājarṣir abhivādya kṛtāñjaliḥ rāmasyānucaraṃ vīram apṛcchad akṛtavraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदा नु रामो भगवांस् तापसान् दर्शयिष्यति तेनैवाहं प्रसङ्गेन द्रष्टुम् इच्छामि भार्गवम्
kadā nu rāmo bhagavāṃs tāpasān darśayiṣyati tenaivāhaṃ prasaṅgena draṣṭum icchāmi bhārgavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृतव्रण उवाच आयान् एवासि विदितो रामस्य विदितात्मनः प्रीतिस् त्वयि च रामस्य क्षिप्रं त्वां दर्शयिष्यति
akṛtavraṇa uvāca āyān evāsi vidito rāmasya viditātmanaḥ prītis tvayi ca rāmasya kṣipraṃ tvāṃ darśayiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दशीम् अष्टमीं च रामं पश्यन्ति तापसाः अस्यां रात्र्यां व्यतीतायां भवित्री च चतुर्दशी
caturdaśīm aṣṭamīṃ ca rāmaṃ paśyanti tāpasāḥ asyāṃ rātryāṃ vyatītāyāṃ bhavitrī ca caturdaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिर उवाच भवान् अनुगतो वीरं जामदग्न्यं महाबलम् प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य पूर्ववृत्तस्य कर्मणः
yudhiṣṭhira uvāca bhavān anugato vīraṃ jāmadagnyaṃ mahābalam pratyakṣadarśī sarvasya pūrvavṛttasya karmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भवान् कथयत्व् एतद् यथा रामेण निर्जिताः आहवे क्षत्रियाः सर्वे कथं केन च हेतुना
sa bhavān kathayatv etad yathā rāmeṇa nirjitāḥ āhave kṣatriyāḥ sarve kathaṃ kena ca hetunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृतव्रण उवाच कन्यकुब्जे महान् आसीत् पार्थिवः सुमहाबलः गाधीति विश्रुतो लोके वनवासं जगाम सः
akṛtavraṇa uvāca kanyakubje mahān āsīt pārthivaḥ sumahābalaḥ gādhīti viśruto loke vanavāsaṃ jagāma saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वने तु तस्य वसतः कन्या जज्ञे ऽप्सरःसमा ऋचीको भार्गवस् तां च वरयाम् आस भारत
vane tu tasya vasataḥ kanyā jajñe 'psaraḥsamā ṛcīko bhārgavas tāṃ ca varayām āsa bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् उवाच ततो राजा ब्राह्मणं संशितव्रतम् उचितं नः कुले किं चित् पूर्वैर् यत् संप्रवर्तितम्
tam uvāca tato rājā brāhmaṇaṃ saṃśitavratam ucitaṃ naḥ kule kiṃ cit pūrvair yat saṃpravartitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकतः श्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम् सहस्रं वाजिनां शुल्कम् इति विद्धि द्विजोत्तम
ekataḥ śyāmakarṇānāṃ pāṇḍurāṇāṃ tarasvinām sahasraṃ vājināṃ śulkam iti viddhi dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न चापि भगवान् वाच्यो दीयताम् इति भार्गव देया मे दुहिता चेयं त्वद्विधाय महात्मने
na cāpi bhagavān vācyo dīyatām iti bhārgava deyā me duhitā ceyaṃ tvadvidhāya mahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋचीक उवाच एकतःश्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम् दास्याम्य् अश्वसहस्रं ते मम भार्या सुतास्तु ते
ṛcīka uvāca ekataḥśyāmakarṇānāṃ pāṇḍurāṇāṃ tarasvinām dāsyāmy aśvasahasraṃ te mama bhāryā sutāstu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृतव्रण उवाच स तथेति प्रतिज्ञाय राजन् वरुणम् अब्रवीत् एकतःश्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम् सहस्रं वाजिनाम् एकं शुल्कार्थं मे प्रदीयताम्
akṛtavraṇa uvāca sa tatheti pratijñāya rājan varuṇam abravīt ekataḥśyāmakarṇānāṃ pāṇḍurāṇāṃ tarasvinām sahasraṃ vājinām ekaṃ śulkārthaṃ me pradīyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै प्रादात् सहस्रं वै वाजिनां वरुणस् तदा तद् अश्वतीर्थं विख्यातम् उत्थिता यत्र ते हयाः
tasmai prādāt sahasraṃ vai vājināṃ varuṇas tadā tad aśvatīrthaṃ vikhyātam utthitā yatra te hayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गायां कन्यकुब्जे वै ददौ सत्यवतीं तदा ततो गाधिः सुतां तस्मै जन्याश् चासन् सुरास् तदा लब्ध्वा हयसहस्रं तु तांश् च दृष्ट्वा दिवौकसः
gaṅgāyāṃ kanyakubje vai dadau satyavatīṃ tadā tato gādhiḥ sutāṃ tasmai janyāś cāsan surās tadā labdhvā hayasahasraṃ tu tāṃś ca dṛṣṭvā divaukasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेण लब्ध्वा तां भार्याम् ऋचीको द्विजसत्तमः यथाकामं यथाजोषं तया रेमे सुमध्यया
dharmeṇa labdhvā tāṃ bhāryām ṛcīko dvijasattamaḥ yathākāmaṃ yathājoṣaṃ tayā reme sumadhyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं विवाहे कृते राजन् सभार्यम् अवलोककः आजगाम भृगुश्रेष्ठः पुत्रं दृष्ट्वा ननन्द च
taṃ vivāhe kṛte rājan sabhāryam avalokakaḥ ājagāma bhṛguśreṣṭhaḥ putraṃ dṛṣṭvā nananda ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्यापती तम् आसीनं गुरुं सुरगणार्चितम् अर्चित्वा पर्युपासीनौ प्राञ्जली तस्थतुस् तदा
bhāryāpatī tam āsīnaṃ guruṃ suragaṇārcitam arcitvā paryupāsīnau prāñjalī tasthatus tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्नुषां स भगवान् प्रहृष्टो भृगुर् अब्रवीत् वरं वृणीष्व सुभगे दाता ह्य् अस्मि तवेप्सितम्
tataḥ snuṣāṃ sa bhagavān prahṛṣṭo bhṛgur abravīt varaṃ vṛṇīṣva subhage dātā hy asmi tavepsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा वै प्रसादयाम् आस तं गुरुं पुत्रकारणात् आत्मनश् चैव मातुश् च प्रसादं च चकार सः
sā vai prasādayām āsa taṃ guruṃ putrakāraṇāt ātmanaś caiva mātuś ca prasādaṃ ca cakāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृगुर् उवाच ऋतौ त्वं चैव माता च स्नाते पुंसवनाय वै आलिङ्गेतां पृथग् वृक्षौ साश्वत्थं त्वम् उदुम्बरम्
bhṛgur uvāca ṛtau tvaṃ caiva mātā ca snāte puṃsavanāya vai āliṅgetāṃ pṛthag vṛkṣau sāśvatthaṃ tvam udumbaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलिङ्गने तु ते राजंश् चक्रतुः स्म विपर्ययम् कदा चिद् भृगुर् आगच्छत् तं च वेद विपर्ययम्
āliṅgane tu te rājaṃś cakratuḥ sma viparyayam kadā cid bhṛgur āgacchat taṃ ca veda viparyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोवाच महातेजा भृगुः सत्यवतीं स्नुषाम् ब्राह्मणः क्षत्रवृत्तिर् वै तव पुत्रो भविष्यति
athovāca mahātejā bhṛguḥ satyavatīṃ snuṣām brāhmaṇaḥ kṣatravṛttir vai tava putro bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्रियो ब्राह्मणाचारो मातुस् तव सुतो महान् भविष्यति महावीर्यः साधूनां मार्गम् आस्थितः
kṣatriyo brāhmaṇācāro mātus tava suto mahān bhaviṣyati mahāvīryaḥ sādhūnāṃ mārgam āsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रसादयाम् आस श्वशुरं सा पुनः पुनः न मे पुत्रो भवेद् ईदृक् कामं पौत्रो भवेद् इति
tataḥ prasādayām āsa śvaśuraṃ sā punaḥ punaḥ na me putro bhaved īdṛk kāmaṃ pautro bhaved iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अस्त्व् इति सा तेन पाण्डव प्रतिनन्दिता जमदग्निं ततः पुत्रं सा जज्ञे काल आगते तेजसा वर्चसा चैव युक्तं भार्गवनन्दनम्
evam astv iti sā tena pāṇḍava pratinanditā jamadagniṃ tataḥ putraṃ sā jajñe kāla āgate tejasā varcasā caiva yuktaṃ bhārgavanandanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वर्धमानस् तेजस्वी वेदस्याध्ययनेन वै बहून् ऋषीन् महातेजाः पाण्डवेयात्यवर्तत
sa vardhamānas tejasvī vedasyādhyayanena vai bahūn ṛṣīn mahātejāḥ pāṇḍaveyātyavartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं तु कृत्स्नो धनुर्वेदः प्रत्यभाद् भरतर्षभ चतुर्विधानि चास्त्राणि भास्करोपमवर्चसम्
taṃ tu kṛtsno dhanurvedaḥ pratyabhād bharatarṣabha caturvidhāni cāstrāṇi bhāskaropamavarcasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.