Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.118
वैशंपायन उवाच गच्छन् स तीर्थानि महानुभावः; पुण्यानि रम्याणि ददर्श राजा सर्वाणि विप्रैर् उपशोभितानि; क्व चित् क्व चिद् भारत सागरस्य
vaiśaṃpāyana uvāca gacchan sa tīrthāni mahānubhāvaḥ; puṇyāni ramyāṇi dadarśa rājā sarvāṇi viprair upaśobhitāni; kva cit kva cid bhārata sāgarasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वृत्तवांस् तेषु कृताभिषेकः; सहानुजः पार्थिवपुत्रपौत्रः समुद्रगां पुण्यतमां प्रशस्तां; जगाम पारिक्षित पाण्डुपुत्रः
sa vṛttavāṃs teṣu kṛtābhiṣekaḥ; sahānujaḥ pārthivaputrapautraḥ samudragāṃ puṇyatamāṃ praśastāṃ; jagāma pārikṣita pāṇḍuputraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि चाप्लुत्य महानुभावः; संतर्पयाम् आस पितॄन् सुरांश् च द्विजातिमुख्येषु धनं विसृज्य; गोदावरिं सागरगाम् अगच्छत्
tatrāpi cāplutya mahānubhāvaḥ; saṃtarpayām āsa pitṝn surāṃś ca dvijātimukhyeṣu dhanaṃ visṛjya; godāvariṃ sāgaragām agacchat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विपाप्मा द्रविडेषु राजन्; समुद्रम् आसाद्य च लोकपुण्यम् अगस्त्यतीर्थं च पवित्रपुण्यं; नारीतीर्थान्य् अथ वीरो ददर्श
tato vipāpmā draviḍeṣu rājan; samudram āsādya ca lokapuṇyam agastyatīrthaṃ ca pavitrapuṇyaṃ; nārītīrthāny atha vīro dadarśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रार्जुनस्याग्र्यधनुर्धरस्य; निशम्य तत् कर्म परैर् असह्यम् संपूज्यमानः परमर्षिसंघैः; परां मुदं पाण्डुसुतः स लेभे
tatrārjunasyāgryadhanurdharasya; niśamya tat karma parair asahyam saṃpūjyamānaḥ paramarṣisaṃghaiḥ; parāṃ mudaṃ pāṇḍusutaḥ sa lebhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेषु तीर्थेष्व् अभिषिक्तगात्रः; कृष्णासहायः सहितो ऽनुजैश् च संपूजयन् विक्रमम् अर्जुनस्य; रेमे महीपालपतिः पृथिव्याम्
sa teṣu tīrtheṣv abhiṣiktagātraḥ; kṛṣṇāsahāyaḥ sahito 'nujaiś ca saṃpūjayan vikramam arjunasya; reme mahīpālapatiḥ pṛthivyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सहस्राणि गवां प्रदाय; तीर्थेषु तेष्व् अम्बुधरोत्तमस्य हृष्टः सह भ्रातृभिर् अर्जुनस्य; संकीर्तयाम् आस गवां प्रदानम्
tataḥ sahasrāṇi gavāṃ pradāya; tīrtheṣu teṣv ambudharottamasya hṛṣṭaḥ saha bhrātṛbhir arjunasya; saṃkīrtayām āsa gavāṃ pradānam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तानि तीर्थानि च सागरस्य; पुण्यानि चान्यानि बहूनि राजन् क्रमेण गच्छन् परिपूर्णकामः; शूर्पारकं पुण्यतमं ददर्श
sa tāni tīrthāni ca sāgarasya; puṇyāni cānyāni bahūni rājan krameṇa gacchan paripūrṇakāmaḥ; śūrpārakaṃ puṇyatamaṃ dadarśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोदधेः कं चिद् अतीत्य देशं; ख्यातं पृथिव्यां वनम् आससाद तप्तं सुरैर् यत्र तपः पुरस्ताद्; इष्टं तथा पुण्यतमैर् नरेन्द्रैः
tatrodadheḥ kaṃ cid atītya deśaṃ; khyātaṃ pṛthivyāṃ vanam āsasāda taptaṃ surair yatra tapaḥ purastād; iṣṭaṃ tathā puṇyatamair narendraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तत्र ताम् अग्र्यधनुर्धरस्य; वेदीं ददर्शायतपीनबाहुः ऋचीकपुत्रस्य तपस्विसंघैः; समावृतां पुण्यकृद् अर्चनीयाम्
sa tatra tām agryadhanurdharasya; vedīṃ dadarśāyatapīnabāhuḥ ṛcīkaputrasya tapasvisaṃghaiḥ; samāvṛtāṃ puṇyakṛd arcanīyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वसूनां वसुधाधिपः स; मरुद्गणानां च तथाश्विनोश् च वैवस्वतादित्यधनेश्वराणाम्; इन्द्रस्य विष्णोः सवितुर् विभोश् च
tato vasūnāṃ vasudhādhipaḥ sa; marudgaṇānāṃ ca tathāśvinoś ca vaivasvatādityadhaneśvarāṇām; indrasya viṣṇoḥ savitur vibhoś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगस्य चन्द्रस्य दिवाकरस्य; पतेर् अपां साध्यगणस्य चैव धातुः पितॄणां च तथा महात्मा; रुद्रस्य राजन् सगणस्य चैव
bhagasya candrasya divākarasya; pater apāṃ sādhyagaṇasya caiva dhātuḥ pitṝṇāṃ ca tathā mahātmā; rudrasya rājan sagaṇasya caiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरस्वत्याः सिद्धगणस्य चैव; पूष्णश् च ये चाप्य् अमरास् तथान्ये पुण्यानि चाप्य् आयतनानि तेषां; ददर्श राजा सुमनोहराणि
sarasvatyāḥ siddhagaṇasya caiva; pūṣṇaś ca ye cāpy amarās tathānye puṇyāni cāpy āyatanāni teṣāṃ; dadarśa rājā sumanoharāṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषूपवासान् विविधान् उपोष्य; दत्त्वा च रत्नानि महाधनानि तीर्थेषु सर्वेषु परिप्लुताङ्गः; पुनः स शूर्पारकम् आजगाम
teṣūpavāsān vividhān upoṣya; dattvā ca ratnāni mahādhanāni tīrtheṣu sarveṣu pariplutāṅgaḥ; punaḥ sa śūrpārakam ājagāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेन तीर्थेन तु सागरस्य; पुनः प्रयातः सह सोदरीयैः द्विजैः पृथिव्यां प्रथितं महद्भिस्; तीर्थं प्रभासं समुपाजगाम
sa tena tīrthena tu sāgarasya; punaḥ prayātaḥ saha sodarīyaiḥ dvijaiḥ pṛthivyāṃ prathitaṃ mahadbhis; tīrthaṃ prabhāsaṃ samupājagāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राभिषिक्तः पृथुलोहिताक्षः; सहानुजैर् देवगणान् पितॄंश् च संतर्पयाम् आस तथैव कृष्णा; ते चापि विप्राः सह लोमशेन
tatrābhiṣiktaḥ pṛthulohitākṣaḥ; sahānujair devagaṇān pitṝṃś ca saṃtarpayām āsa tathaiva kṛṣṇā; te cāpi viprāḥ saha lomaśena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स द्वादशाहं जलवायुभक्षः; कुर्वन् क्षपाहःसु तदाभिषेकम् समन्ततो ऽग्नीन् उपदीपयित्वा; तेपे तपो धर्मभृतां वरिष्ठः
sa dvādaśāhaṃ jalavāyubhakṣaḥ; kurvan kṣapāhaḥsu tadābhiṣekam samantato 'gnīn upadīpayitvā; tepe tapo dharmabhṛtāṃ variṣṭhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् उग्रम् आस्थाय तपश् चरन्तं; शुश्राव रामश् च जनार्दनश् च तौ सर्ववृष्णिप्रवरौ ससैन्यौ; युधिष्ठिरं जग्मतुर् आजमीढम्
tam ugram āsthāya tapaś carantaṃ; śuśrāva rāmaś ca janārdanaś ca tau sarvavṛṣṇipravarau sasainyau; yudhiṣṭhiraṃ jagmatur ājamīḍham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वृष्णयः पाण्डुसुतान् समीक्ष्य; भूमौ शयानान् मलदिग्धगात्रान् अनर्हतीं द्रौपदीं चापि दृष्ट्वा; सुदुःखिताश् चुक्रुशुर् आर्तनादम्
te vṛṣṇayaḥ pāṇḍusutān samīkṣya; bhūmau śayānān maladigdhagātrān anarhatīṃ draupadīṃ cāpi dṛṣṭvā; suduḥkhitāś cukruśur ārtanādam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स रामं च जनार्दनं च; कार्ष्णिं च साम्बं च शिनेश् च पौत्रम् अन्यांश् च वृष्णीन् उपगम्य पूजां; चक्रे यथाधर्मम् अदीनसत्त्वः
tataḥ sa rāmaṃ ca janārdanaṃ ca; kārṣṇiṃ ca sāmbaṃ ca śineś ca pautram anyāṃś ca vṛṣṇīn upagamya pūjāṃ; cakre yathādharmam adīnasattvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते चापि सर्वान् प्रतिपूज्य पार्थांस्; तैः सत्कृताः पाण्डुसुतैस् तथैव युधिष्ठिरं संपरिवार्य राजन्न्; उपाविशन् देवगणा यथेन्द्रम्
te cāpi sarvān pratipūjya pārthāṃs; taiḥ satkṛtāḥ pāṇḍusutais tathaiva yudhiṣṭhiraṃ saṃparivārya rājann; upāviśan devagaṇā yathendram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां स सर्वं चरितं परेषां; वने च वासं परमप्रतीतः अस्त्रार्थम् इन्द्रस्य गतं च पार्थं; कृष्णे शशंसामरराजपुत्रम्
teṣāṃ sa sarvaṃ caritaṃ pareṣāṃ; vane ca vāsaṃ paramapratītaḥ astrārtham indrasya gataṃ ca pārthaṃ; kṛṣṇe śaśaṃsāmararājaputram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा तु ते तस्य वचः प्रतीतास्; तांश् चापि दृष्ट्वा सुकृशान् अतीव नेत्रोद्भवं संमुमुचुर् दशार्हा; दुःखार्तिजं वारि महानुभावाः
śrutvā tu te tasya vacaḥ pratītās; tāṃś cāpi dṛṣṭvā sukṛśān atīva netrodbhavaṃ saṃmumucur daśārhā; duḥkhārtijaṃ vāri mahānubhāvāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.