वैशंपायन उवाच ततः प्रयातमात्रेषु पाण्डवेषु महात्मसु पद्भ्याम् अनुचिता गन्तुं द्रौपदी समुपाविशत्
vaiśaṃpāyana uvāca tataḥ prayātamātreṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu padbhyām anucitā gantuṃ draupadī samupāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रान्ता दुःखपरीता च वातवर्षेण तेन च सौकुमार्याच् च पाञ्चाली संमुमोह यशस्विनी
śrāntā duḥkhaparītā ca vātavarṣeṇa tena ca saukumāryāc ca pāñcālī saṃmumoha yaśasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा पात्यमाना मोहेन बाहुभ्याम् असितेक्षणा वृत्ताभ्याम् अनुरूपाभ्याम् ऊरू समवलम्बत
sā pātyamānā mohena bāhubhyām asitekṣaṇā vṛttābhyām anurūpābhyām ūrū samavalambata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलम्बमाना सहिताव् ऊरू गजकरोपमौ पपात सहसा भूमौ वेपन्ती कदली यथा
ālambamānā sahitāv ūrū gajakaropamau papāta sahasā bhūmau vepantī kadalī yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां पतन्तीं वरारोहां सज्जमानां लताम् इव नकुलः समभिद्रुत्य परिजग्राह वीर्यवान्
tāṃ patantīṃ varārohāṃ sajjamānāṃ latām iva nakulaḥ samabhidrutya parijagrāha vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नकुल उवाच राजन् पाञ्चालराजस्य सुतेयम् असितेक्षणा श्रान्ता निपतिता भूमौ ताम् अवेक्षस्व भारत
nakula uvāca rājan pāñcālarājasya suteyam asitekṣaṇā śrāntā nipatitā bhūmau tām avekṣasva bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदुःखार्हा परं दुःखं प्राप्तेयं मृदुगामिनी आश्वासय महाराज ताम् इमां श्रमकर्शिताम्
aduḥkhārhā paraṃ duḥkhaṃ prāpteyaṃ mṛdugāminī āśvāsaya mahārāja tām imāṃ śramakarśitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच राजा तु वचनात् तस्य भृशं दुःखसमन्वितः भीमश् च सहदेवश् च सहसा समुपाद्रवन्
vaiśaṃpāyana uvāca rājā tu vacanāt tasya bhṛśaṃ duḥkhasamanvitaḥ bhīmaś ca sahadevaś ca sahasā samupādravan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् अवेक्ष्य तु कौन्तेयो विवर्णवदनां कृशाम् अङ्कम् आनीय धर्मात्मा पर्यदेवयद् आतुरः
tām avekṣya tu kaunteyo vivarṇavadanāṃ kṛśām aṅkam ānīya dharmātmā paryadevayad āturaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं वेश्मसु गुप्तेषु स्वास्तीर्णशयनोचिता शेते निपतिता भूमौ सुखार्हा वरवर्णिनी
kathaṃ veśmasu gupteṣu svāstīrṇaśayanocitā śete nipatitā bhūmau sukhārhā varavarṇinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकुमारौ कथं पादौ मुखं च कमलप्रभम् मत्कृते ऽद्य वरार्हायाः श्यामतां समुपागतम्
sukumārau kathaṃ pādau mukhaṃ ca kamalaprabham matkṛte 'dya varārhāyāḥ śyāmatāṃ samupāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् इदं द्यूतकामेन मया कृतम् अबुद्धिना आदाय कृष्णां चरता वने मृगगणायुते
kim idaṃ dyūtakāmena mayā kṛtam abuddhinā ādāya kṛṣṇāṃ caratā vane mṛgagaṇāyute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखं प्राप्स्यति पाञ्चाली पाण्डवान् प्राप्य वै पतीन् इति द्रुपदराजेन पित्रा दत्तायतेक्षणा
sukhaṃ prāpsyati pāñcālī pāṇḍavān prāpya vai patīn iti drupadarājena pitrā dattāyatekṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सर्वम् अनवाप्यैव श्रमशोकाद् धि कर्शिता शेते निपतिता भूमौ पापस्य मम कर्मभिः
tat sarvam anavāpyaiva śramaśokād dhi karśitā śete nipatitā bhūmau pāpasya mama karmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा लालप्यमाने तु धर्मराजे युधिष्ठिरे धौम्यप्रभृतयः सर्वे तत्राजग्मुर् द्विजोत्तमाः
tathā lālapyamāne tu dharmarāje yudhiṣṭhire dhaumyaprabhṛtayaḥ sarve tatrājagmur dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते समाश्वासयाम् आसुर् आशीर्भिश् चाप्य् अपूजयन् रक्षोघ्नांश् च तथा मन्त्राञ् जेपुश् चक्रुश् च ते क्रियाः
te samāśvāsayām āsur āśīrbhiś cāpy apūjayan rakṣoghnāṃś ca tathā mantrāñ jepuś cakruś ca te kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पठ्यमानेषु मन्त्रेषु शान्त्यर्थं परमर्षिभिः स्पृश्यमाना करैः शीतैः पाण्डवैश् च मुहुर् मुहुः
paṭhyamāneṣu mantreṣu śāntyarthaṃ paramarṣibhiḥ spṛśyamānā karaiḥ śītaiḥ pāṇḍavaiś ca muhur muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेव्यमाना च शीतेन जलमिश्रेण वायुना पाञ्चाली सुखम् आसाद्य लेभे चेतः शनैः शनैः
sevyamānā ca śītena jalamiśreṇa vāyunā pāñcālī sukham āsādya lebhe cetaḥ śanaiḥ śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिगृह्य च तां दीनां कृष्णाम् अजिनसंस्तरे तदा विश्रामयाम् आसुर् लब्धसंज्ञां तपस्विनीम्
parigṛhya ca tāṃ dīnāṃ kṛṣṇām ajinasaṃstare tadā viśrāmayām āsur labdhasaṃjñāṃ tapasvinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या यमौ रक्ततलौ पादौ पूजितलक्षणौ कराभ्यां किणजाताभ्यां शनकैः संववाहतुः
tasyā yamau raktatalau pādau pūjitalakṣaṇau karābhyāṃ kiṇajātābhyāṃ śanakaiḥ saṃvavāhatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्याश्वासयद् अप्य् एनां धर्मराजो युधिष्ठिरः उवाच च कुरुश्रेष्ठो भीमसेनम् इदं वचः
paryāśvāsayad apy enāṃ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ uvāca ca kuruśreṣṭho bhīmasenam idaṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहवः पर्वता भीम विषमा हिमदुर्गमाः तेषु कृष्णा महाबाहो कथं नु विचरिष्यति
bahavaḥ parvatā bhīma viṣamā himadurgamāḥ teṣu kṛṣṇā mahābāho kathaṃ nu vicariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमसेन उवाच त्वां राजन् राजपुत्रीं च यमौ च पुरुषर्षभौ स्वयं नेष्यामि राजेन्द्र मा विषादे मनः कृथाः
bhīmasena uvāca tvāṃ rājan rājaputrīṃ ca yamau ca puruṣarṣabhau svayaṃ neṣyāmi rājendra mā viṣāde manaḥ kṛthāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वासौ मया जातो विहगो मद्बलोपमः वहेद् अनघ सर्वान् नो वचनात् ते घतोत्कचः
atha vāsau mayā jāto vihago madbalopamaḥ vahed anagha sarvān no vacanāt te ghatotkacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच अनुज्ञातो धर्मराज्ञा पुत्रं सस्मार राक्षसम् घटोत्कचश् च धर्मात्मा स्मृतमात्रः पितुस् तदा कृताञ्जलिर् उपातिष्ठद् अभिवाद्याथ पाण्डवान्
vaiśaṃpāyana uvāca anujñāto dharmarājñā putraṃ sasmāra rākṣasam ghaṭotkacaś ca dharmātmā smṛtamātraḥ pitus tadā kṛtāñjalir upātiṣṭhad abhivādyātha pāṇḍavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणांश् च महाबाहुः स च तैर् अभिनन्दितः उवाच भीमसेनं स पितरं सत्यविक्रमः
brāhmaṇāṃś ca mahābāhuḥ sa ca tair abhinanditaḥ uvāca bhīmasenaṃ sa pitaraṃ satyavikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृतो ऽस्मि भवता शीघ्रं शुश्रूषुर् अहम् आगतः आज्ञापय महाबाहो सर्वं कर्तास्म्य् असंशयम् तच् छ्रुत्वा भीमसेनस् तु राक्षसं परिषस्वजे
smṛto 'smi bhavatā śīghraṃ śuśrūṣur aham āgataḥ ājñāpaya mahābāho sarvaṃ kartāsmy asaṃśayam tac chrutvā bhīmasenas tu rākṣasaṃ pariṣasvaje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.