Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.146
वैशंपायन उवाच तत्र ते पुरुषव्याघ्राः परमं शौचम् आस्थिताः षड्रात्रम् अवसन् वीरा धनंजयदिदृक्षया तस्मिन् विहरमाणाश् च रममाणाश् च पाण्डवाः
vaiśaṃpāyana uvāca tatra te puruṣavyāghrāḥ paramaṃ śaucam āsthitāḥ ṣaḍrātram avasan vīrā dhanaṃjayadidṛkṣayā tasmin viharamāṇāś ca ramamāṇāś ca pāṇḍavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोज्ञे काननवरे सर्वभूतमनोरमे पादपैः पुष्पविकचैः फलभारावनामितैः
manojñe kānanavare sarvabhūtamanorame pādapaiḥ puṣpavikacaiḥ phalabhārāvanāmitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोभितं सर्वतोरम्यैः पुंस्कोकिलकुलाकुलैः स्निग्धपत्रैर् अविरलैः शीतच्छायैर् मनोरमैः
śobhitaṃ sarvatoramyaiḥ puṃskokilakulākulaiḥ snigdhapatrair aviralaiḥ śītacchāyair manoramaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरांसि च विचित्राणि प्रसन्नसलिलानि च कमलैः सोत्पलैस् तत्र भ्राजमानानि सर्वशः पश्यन्तश् चारुरूपाणि रेमिरे तत्र पाण्डवाः
sarāṃsi ca vicitrāṇi prasannasalilāni ca kamalaiḥ sotpalais tatra bhrājamānāni sarvaśaḥ paśyantaś cārurūpāṇi remire tatra pāṇḍavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यगन्धः सुखस्पर्शो ववौ तत्र समीरणः ह्लादयन् पाण्डवान् सर्वान् सकृष्णान् सद्विजर्षभान्
puṇyagandhaḥ sukhasparśo vavau tatra samīraṇaḥ hlādayan pāṇḍavān sarvān sakṛṣṇān sadvijarṣabhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पूर्वोत्तरो वायुः पवमानो यदृच्छया सहस्रपत्रम् अर्काभं दिव्यं पद्मम् उदावहत्
tataḥ pūrvottaro vāyuḥ pavamāno yadṛcchayā sahasrapatram arkābhaṃ divyaṃ padmam udāvahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अपश्यत पाञ्चाली दिव्यगन्धं मनोरमम् अनिलेनाहृतं भूमौ पतितं जलजं शुचि
tad apaśyata pāñcālī divyagandhaṃ manoramam anilenāhṛtaṃ bhūmau patitaṃ jalajaṃ śuci
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छुभा शुभम् आसाद्य सौगन्धिकम् अनुत्तमम् अतीव मुदिता राजन् भीमसेनम् अथाब्रवीत्
tac chubhā śubham āsādya saugandhikam anuttamam atīva muditā rājan bhīmasenam athābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्य दिव्यं सुरुचिरं भीम पुष्पम् अनुत्तमम् गन्धसंस्थानसंपन्नं मनसो मम नन्दनम्
paśya divyaṃ suruciraṃ bhīma puṣpam anuttamam gandhasaṃsthānasaṃpannaṃ manaso mama nandanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् तु धर्मराजाय प्रदास्यामि परंतप हरेर् इदं मे कामाय काम्यके पुनर् आश्रमे
etat tu dharmarājāya pradāsyāmi paraṃtapa harer idaṃ me kāmāya kāmyake punar āśrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि ते ऽहं प्रिया पार्थ बहूनीमान्य् उपाहर तान्य् अहं नेतुम् इच्छामि काम्यकं पुनर् आश्रमम्
yadi te 'haṃ priyā pārtha bahūnīmāny upāhara tāny ahaṃ netum icchāmi kāmyakaṃ punar āśramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्त्वा तु पाञ्चाली भीमसेनम् अनिन्दिता जगाम धर्मराजाय पुष्पम् आदाय तत् तदा
evam uktvā tu pāñcālī bhīmasenam aninditā jagāma dharmarājāya puṣpam ādāya tat tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिप्रायं तु विज्ञाय महिष्याः पुरुषर्षभः प्रियायाः प्रियकामः स भीमो भीमपराक्रमः
abhiprāyaṃ tu vijñāya mahiṣyāḥ puruṣarṣabhaḥ priyāyāḥ priyakāmaḥ sa bhīmo bhīmaparākramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातं तम् एवाभिमुखो यतस् तत् पुष्पम् आगतम् आजिहीर्षुर् जगामाशु स पुष्पाण्य् अपराण्य् अपि
vātaṃ tam evābhimukho yatas tat puṣpam āgatam ājihīrṣur jagāmāśu sa puṣpāṇy aparāṇy api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुक्मपृष्ठं धनुर् गृह्य शरांश् चाशीविषोपमान् मृगराड् इव संक्रुद्धः प्रभिन्न इव कुञ्जरः
rukmapṛṣṭhaṃ dhanur gṛhya śarāṃś cāśīviṣopamān mṛgarāḍ iva saṃkruddhaḥ prabhinna iva kuñjaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रौपद्याः प्रियम् अन्विच्छन् स्वबाहुबलम् आश्रितः व्यपेतभयसंमोहः शैलम् अभ्यपतद् बली
draupadyāḥ priyam anvicchan svabāhubalam āśritaḥ vyapetabhayasaṃmohaḥ śailam abhyapatad balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तं द्रुमलतागुल्मच्छन्नं नीलशिलातलम् गिरिं चचारारिहरः किंनराचरितं शुभम्
sa taṃ drumalatāgulmacchannaṃ nīlaśilātalam giriṃ cacārāriharaḥ kiṃnarācaritaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानावर्णधरैश् चित्रं धातुद्रुममृगाण्डजैः सर्वभूषणसंपूर्णं भूमेर् भुजम् इवोच्छ्रितम्
nānāvarṇadharaiś citraṃ dhātudrumamṛgāṇḍajaiḥ sarvabhūṣaṇasaṃpūrṇaṃ bhūmer bhujam ivocchritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वर्तुरमणीयेषु गन्धमादनसानुषु सक्तचक्षुर् अभिप्रायं हृदयेनानुचिन्तयन्
sarvarturamaṇīyeṣu gandhamādanasānuṣu saktacakṣur abhiprāyaṃ hṛdayenānucintayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंस्कोकिलनिनादेषु षट्पदाभिरुतेषु च बद्धश्रोत्रमनश्चक्षुर् जगामामितविक्रमः
puṃskokilaninādeṣu ṣaṭpadābhiruteṣu ca baddhaśrotramanaścakṣur jagāmāmitavikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जिघ्रमाणो महातेजाः सर्वर्तुकुसुमोद्भवम् गन्धम् उद्दामम् उद्दामो वने मत्त इव द्विपः
jighramāṇo mahātejāḥ sarvartukusumodbhavam gandham uddāmam uddāmo vane matta iva dvipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रियमाणश्रमः पित्रा संप्रहृष्टतनूरुहः पितुः संस्पर्शशीतेन गन्धमादनवायुना
hriyamāṇaśramaḥ pitrā saṃprahṛṣṭatanūruhaḥ pituḥ saṃsparśaśītena gandhamādanavāyunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स यक्षगन्धर्वसुरब्रह्मर्षिगणसेवितम् विलोडयाम् आस तदा पुष्पहेतोर् अरिंदमः
sa yakṣagandharvasurabrahmarṣigaṇasevitam viloḍayām āsa tadā puṣpahetor ariṃdamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषमच्छेदरचितैर् अनुलिप्तम् इवाङ्गुलैः विमलैर् धातुविच्छेदैः काञ्चनाञ्जनराजतैः
viṣamacchedaracitair anuliptam ivāṅgulaiḥ vimalair dhātuvicchedaiḥ kāñcanāñjanarājataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपक्षम् इव नृत्यन्तं पार्श्वलग्नैः पयोधरैः मुक्ताहारैर् इव चितं च्युतैः प्रस्रवणोदकैः
sapakṣam iva nṛtyantaṃ pārśvalagnaiḥ payodharaiḥ muktāhārair iva citaṃ cyutaiḥ prasravaṇodakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिरामनदीकुञ्जनिर्झरोदरकन्दरम् अप्सरोनूपुररवैः प्रनृत्तबहुबर्हिणम्
abhirāmanadīkuñjanirjharodarakandaram apsaronūpuraravaiḥ pranṛttabahubarhiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिग्वारणविषाणाग्रैर् घृष्टोपलशिलातलम् स्रस्तांशुकम् इवाक्षोभ्यैर् निम्नगानिःसृतैर् जलैः
digvāraṇaviṣāṇāgrair ghṛṣṭopalaśilātalam srastāṃśukam ivākṣobhyair nimnagāniḥsṛtair jalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सशष्पकवलैः स्वस्थैर् अदूरपरिवर्तिभिः भयस्याज्ञैश् च हरिणैः कौतूहलनिरीक्षितः
saśaṣpakavalaiḥ svasthair adūraparivartibhiḥ bhayasyājñaiś ca hariṇaiḥ kautūhalanirīkṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चालयन्न् ऊरुवेगेन लताजालान्य् अनेकशः आक्रीडमानः कौन्तेयः श्रीमान् वायुसुतो ययौ
cālayann ūruvegena latājālāny anekaśaḥ ākrīḍamānaḥ kaunteyaḥ śrīmān vāyusuto yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियामनोरथं कर्तुम् उद्यतश् चारुलोचनः प्रांशुः कनकतालाभः सिंहसंहननो युवा
priyāmanorathaṃ kartum udyataś cārulocanaḥ prāṃśuḥ kanakatālābhaḥ siṃhasaṃhanano yuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्तवारणविक्रान्तो मत्तवारणवेगवान् मत्तवारणताम्राक्षो मत्तवारणवारणः
mattavāraṇavikrānto mattavāraṇavegavān mattavāraṇatāmrākṣo mattavāraṇavāraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियपार्श्वोपविष्टाभिर् व्यावृत्ताभिर् विचेष्टितैः यक्षगन्धर्वयोषाभिर् अदृश्याभिर् निरीक्षितः
priyapārśvopaviṣṭābhir vyāvṛttābhir viceṣṭitaiḥ yakṣagandharvayoṣābhir adṛśyābhir nirīkṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवावतारं रूपस्य विक्रीणन्न् इव पाण्डवः चचार रमणीयेषु गन्धमादनसानुषु
navāvatāraṃ rūpasya vikrīṇann iva pāṇḍavaḥ cacāra ramaṇīyeṣu gandhamādanasānuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्मरन् विविधान् क्लेशान् दुर्योधनकृतान् बहून् द्रौपद्या वनवासिन्याः प्रियं कर्तुं समुद्यतः
saṃsmaran vividhān kleśān duryodhanakṛtān bahūn draupadyā vanavāsinyāḥ priyaṃ kartuṃ samudyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽचिन्तयद् गते स्वर्गम् अर्जुने मयि चागते पुष्पहेतोः कथं न्व् आर्यः करिष्यति युधिष्ठिरः
so 'cintayad gate svargam arjune mayi cāgate puṣpahetoḥ kathaṃ nv āryaḥ kariṣyati yudhiṣṭhiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नेहान् नरवरो नूनम् अविश्वासाद् वनस्य च नकुलं सहदेवं च न मोक्ष्यति युधिष्ठिरः
snehān naravaro nūnam aviśvāsād vanasya ca nakulaṃ sahadevaṃ ca na mokṣyati yudhiṣṭhiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं नु कुसुमावाप्तिः स्याच् छीघ्रम् इति चिन्तयन् प्रतस्थे नरशार्दूलः पक्षिराड् इव वेगितः
kathaṃ nu kusumāvāptiḥ syāc chīghram iti cintayan pratasthe naraśārdūlaḥ pakṣirāḍ iva vegitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कम्पयन् मेदिनीं पद्भ्यां निर्घात इव पर्वसु त्रासयन् गजयूथानि वातरंहा वृकोदरः
kampayan medinīṃ padbhyāṃ nirghāta iva parvasu trāsayan gajayūthāni vātaraṃhā vṛkodaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहव्याघ्रगणांश् चैव मर्दमानो महाबलः उन्मूलयन् महावृक्षान् पोथयंश् चोरसा बली
siṃhavyāghragaṇāṃś caiva mardamāno mahābalaḥ unmūlayan mahāvṛkṣān pothayaṃś corasā balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लतावल्लीश् च वेगेन विकर्षन् पाण्डुनन्दनः उपर्य् उपरि शैलाग्रम् आरुरुक्षुर् इव द्विपः विनर्दमानो ऽतिभृशं सविद्युद् इव तोयदः
latāvallīś ca vegena vikarṣan pāṇḍunandanaḥ upary upari śailāgram ārurukṣur iva dvipaḥ vinardamāno 'tibhṛśaṃ savidyud iva toyadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शब्देन घोरेण धनुर्घोषेण चाभिभो त्रस्तानि मृगयूथानि समन्ताद् विप्रदुद्रुवुः
tasya śabdena ghoreṇa dhanurghoṣeṇa cābhibho trastāni mṛgayūthāni samantād vipradudruvuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथापश्यन् महाबाहुर् गन्धमादनसानुषु सुरम्यं कदलीषण्डं बहुयोजनविस्तृतम्
athāpaśyan mahābāhur gandhamādanasānuṣu suramyaṃ kadalīṣaṇḍaṃ bahuyojanavistṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अभ्यगच्छद् वेगेन क्षोभयिष्यन् महाबलः महागज इवास्रावी प्रभञ्जन् विविधान् द्रुमान्
tam abhyagacchad vegena kṣobhayiṣyan mahābalaḥ mahāgaja ivāsrāvī prabhañjan vividhān drumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्पाट्य कदलीस्कन्धान् बहुतालसमुच्छ्रयान् चिक्षेप तरसा भीमः समन्ताद् बलिनां वरः
utpāṭya kadalīskandhān bahutālasamucchrayān cikṣepa tarasā bhīmaḥ samantād balināṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सत्त्वान्य् उपाक्रामन् बहूनि च महान्ति च रुरुवारणसंघाश् च महिषाश् च जलाश्रयाः
tataḥ sattvāny upākrāman bahūni ca mahānti ca ruruvāraṇasaṃghāś ca mahiṣāś ca jalāśrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहव्याघ्राश् च संक्रुद्धा भीमसेनम् अभिद्रवन् व्यादितास्या महारौद्रा विनदन्तो ऽतिभीषणाः
siṃhavyāghrāś ca saṃkruddhā bhīmasenam abhidravan vyāditāsyā mahāraudrā vinadanto 'tibhīṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वायुसुतः क्रोधात् स्वबाहुबलम् आश्रितः गजेनाघ्नन् गजं भीमः सिंहं सिंहेन चाभिभूः तलप्रहारैर् अन्यांश् च व्यहनत् पाण्डवो बली
tato vāyusutaḥ krodhāt svabāhubalam āśritaḥ gajenāghnan gajaṃ bhīmaḥ siṃhaṃ siṃhena cābhibhūḥ talaprahārair anyāṃś ca vyahanat pāṇḍavo balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते हन्यमाना भीमेन सिंहव्याघ्रतरक्षवः भयाद् विससृपुः सर्वे शकृन्मूत्रं च सुस्रुवुः
te hanyamānā bhīmena siṃhavyāghratarakṣavaḥ bhayād visasṛpuḥ sarve śakṛnmūtraṃ ca susruvuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविवेश ततः क्षिप्रं तान् अपास्य महाबलः वनं पाण्डुसुतः श्रीमाञ् शब्देनापूरयन् दिशः
praviveśa tataḥ kṣipraṃ tān apāsya mahābalaḥ vanaṃ pāṇḍusutaḥ śrīmāñ śabdenāpūrayan diśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन शब्देन चोग्रेण भीमसेनरवेण च वनान्तरगताः सर्वे वित्रेसुर् मृगपक्षिणः
tena śabdena cogreṇa bhīmasenaraveṇa ca vanāntaragatāḥ sarve vitresur mṛgapakṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं शब्दं सहसा श्रुत्वा मृगपक्षिसमीरितम् जलार्द्रपक्षा विहगाः समुत्पेतुः सहस्रशः
taṃ śabdaṃ sahasā śrutvā mṛgapakṣisamīritam jalārdrapakṣā vihagāḥ samutpetuḥ sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् औदकान् पक्षिगणान् निरीक्ष्य भरतर्षभः तान् एवानुसरन् रम्यं ददर्श सुमहत् सरः
tān audakān pakṣigaṇān nirīkṣya bharatarṣabhaḥ tān evānusaran ramyaṃ dadarśa sumahat saraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्चनैः कदलीषण्डैर् मन्दमारुतकम्पितैः वीज्यमानम् इवाक्षोभ्यं तीरान्तरविसर्पिभिः
kāñcanaiḥ kadalīṣaṇḍair mandamārutakampitaiḥ vījyamānam ivākṣobhyaṃ tīrāntaravisarpibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सरो ऽथावतीर्याशु प्रभूतकमलोत्पलम् महागज इवोद्दामश् चिक्रीड बलवद् बली विक्रीड्य तस्मिन् सुचिरम् उत्ततारामितद्युतिः
tat saro 'thāvatīryāśu prabhūtakamalotpalam mahāgaja ivoddāmaś cikrīḍa balavad balī vikrīḍya tasmin suciram uttatārāmitadyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽवगाह्य वेगेन तद् वनं बहुपादपम् दध्मौ च शङ्खं स्वनवत् सर्वप्राणेन पाण्डवः
tato 'vagāhya vegena tad vanaṃ bahupādapam dadhmau ca śaṅkhaṃ svanavat sarvaprāṇena pāṇḍavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य शङ्खस्य शब्देन भीमसेनरवेण च बाहुशब्देन चोग्रेण नर्दन्तीव गिरेर् गुहाः
tasya śaṅkhasya śabdena bhīmasenaraveṇa ca bāhuśabdena cogreṇa nardantīva girer guhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं वज्रनिष्पेषसमम् आस्फोटितरवं भृशम् श्रुत्वा शैलगुहासुप्तैः सिंहैर् मुक्तो महास्वनः
taṃ vajraniṣpeṣasamam āsphoṭitaravaṃ bhṛśam śrutvā śailaguhāsuptaiḥ siṃhair mukto mahāsvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंहनादभयत्रस्तैः कुञ्जरैर् अपि भारत मुक्तो विरावः सुमहान् पर्वतो येन पूरितः
siṃhanādabhayatrastaiḥ kuñjarair api bhārata mukto virāvaḥ sumahān parvato yena pūritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं तु नादं ततः श्रुत्वा सुप्तो वानरपुंगवः प्राजृम्भत महाकायो हनूमान् नाम वानरः
taṃ tu nādaṃ tataḥ śrutvā supto vānarapuṃgavaḥ prājṛmbhata mahākāyo hanūmān nāma vānaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदलीषण्डमध्यस्थो निद्रावशगतस् तदा जृम्भमाणः सुविपुलं शक्रध्वजम् इवोच्छ्रितम् आस्फोटयत लाङ्गूलम् इन्द्राशनिसमस्वनम्
kadalīṣaṇḍamadhyastho nidrāvaśagatas tadā jṛmbhamāṇaḥ suvipulaṃ śakradhvajam ivocchritam āsphoṭayata lāṅgūlam indrāśanisamasvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य लाङ्गूलनिनदं पर्वतः स गुहामुखैः उद्गारम् इव गौर् नर्दम् उत्ससर्ज समन्ततः
tasya lāṅgūlaninadaṃ parvataḥ sa guhāmukhaiḥ udgāram iva gaur nardam utsasarja samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स लाङ्गूलरवस् तस्य मत्तवारणनिस्वनम् अन्तर्धाय विचित्रेषु चचार गिरिसानुषु
sa lāṅgūlaravas tasya mattavāraṇanisvanam antardhāya vicitreṣu cacāra girisānuṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भीमसेनस् तं श्रुत्वा संप्रहृष्टतनूरुहः शब्दप्रभवम् अन्विच्छंश् चचार कदलीवनम्
sa bhīmasenas taṃ śrutvā saṃprahṛṣṭatanūruhaḥ śabdaprabhavam anvicchaṃś cacāra kadalīvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदलीवनमध्यस्थम् अथ पीने शिलातले स ददर्श महाबाहुर् वानराधिपतिं स्थितम्
kadalīvanamadhyastham atha pīne śilātale sa dadarśa mahābāhur vānarādhipatiṃ sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्युत्संघातदुष्प्रेक्ष्यं विद्युत्संघातपिङ्गलम् विद्युत्संघातसदृशं विद्युत्संघातचञ्चलम्
vidyutsaṃghātaduṣprekṣyaṃ vidyutsaṃghātapiṅgalam vidyutsaṃghātasadṛśaṃ vidyutsaṃghātacañcalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहुस्वस्तिकविन्यस्तपीनह्रस्वशिरोधरम् स्कन्धभूयिष्ठकायत्वात् तनुमध्यकटीतटम्
bāhusvastikavinyastapīnahrasvaśirodharam skandhabhūyiṣṭhakāyatvāt tanumadhyakaṭītaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चिच् चाभुग्नशीर्षेण दीर्घरोमाञ्चितेन च लाङ्गूलेनोर्ध्वगतिना ध्वजेनेव विराजितम्
kiṃ cic cābhugnaśīrṣeṇa dīrgharomāñcitena ca lāṅgūlenordhvagatinā dhvajeneva virājitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तोष्ठं ताम्रजिह्वास्यं रक्तकर्णं चलद्भ्रुवम् वदनं वृत्तदंष्ट्राग्रं रश्मिवन्तम् इवोडुपम्
raktoṣṭhaṃ tāmrajihvāsyaṃ raktakarṇaṃ caladbhruvam vadanaṃ vṛttadaṃṣṭrāgraṃ raśmivantam ivoḍupam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वदनाभ्यन्तरगतैः शुक्लभासैर् अलंकृतम् केसरोत्करसंमिश्रम् अशोकानाम् इवोत्करम्
vadanābhyantaragataiḥ śuklabhāsair alaṃkṛtam kesarotkarasaṃmiśram aśokānām ivotkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्मयीनां मध्यस्थं कदलीनां महाद्युतिम् दीप्यमानं स्ववपुषा अर्चिष्मन्तम् इवानलम्
hiraṇmayīnāṃ madhyasthaṃ kadalīnāṃ mahādyutim dīpyamānaṃ svavapuṣā arciṣmantam ivānalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरीक्षन्तम् अवित्रस्तं लोचनैर् मधुपिङ्गलैः तं वानरवरं वीरम् अतिकायं महाबलम्
nirīkṣantam avitrastaṃ locanair madhupiṅgalaiḥ taṃ vānaravaraṃ vīram atikāyaṃ mahābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोपसृत्य तरसा भीमो भीमपराक्रमः सिंहनादं समकरोद् बोधयिष्यन् कपिं तदा
athopasṛtya tarasā bhīmo bhīmaparākramaḥ siṃhanādaṃ samakarod bodhayiṣyan kapiṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन शब्देन भीमस्य वित्रेसुर् मृगपक्षिणः हनूमांश् च महासत्त्व ईषद् उन्मील्य लोचने अवैक्षद् अथ सावज्ञं लोचनैर् मधुपिङ्गलैः
tena śabdena bhīmasya vitresur mṛgapakṣiṇaḥ hanūmāṃś ca mahāsattva īṣad unmīlya locane avaikṣad atha sāvajñaṃ locanair madhupiṅgalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मितेनाभाष्य कौन्तेयं वानरो नरम् अब्रवीत् किमर्थं सरुजस् ते ऽहं सुखसुप्तः प्रबोधितः
smitenābhāṣya kaunteyaṃ vānaro naram abravīt kimarthaṃ sarujas te 'haṃ sukhasuptaḥ prabodhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननु नाम त्वया कार्या दया भूतेषु जानता वयं धर्मं न जानीमस् तिर्यग्योनिं समाश्रिताः
nanu nāma tvayā kāryā dayā bhūteṣu jānatā vayaṃ dharmaṃ na jānīmas tiryagyoniṃ samāśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनुष्या बुद्धिसंपन्ना दयां कुर्वन्ति जन्तुषु क्रूरेषु कर्मसु कथं देहवाक्चित्तदूषिषु धर्मघातिषु सज्जन्ते बुद्धिमन्तो भवद्विधाः
manuṣyā buddhisaṃpannā dayāṃ kurvanti jantuṣu krūreṣu karmasu kathaṃ dehavākcittadūṣiṣu dharmaghātiṣu sajjante buddhimanto bhavadvidhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न त्वं धर्मं विजानासि वृद्धा नोपासितास् त्वया अल्पबुद्धितया वन्यान् उत्सादयसि यन् मृगान्
na tvaṃ dharmaṃ vijānāsi vṛddhā nopāsitās tvayā alpabuddhitayā vanyān utsādayasi yan mṛgān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रूहि कस् त्वं किमर्थं वा वनं त्वम् इदम् आगतः वर्जितं मानुषैर् भावैस् तथैव पुरुषैर् अपि
brūhi kas tvaṃ kimarthaṃ vā vanaṃ tvam idam āgataḥ varjitaṃ mānuṣair bhāvais tathaiva puruṣair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परमगम्यो ऽयं पर्वतः सुदुरारुहः विना सिद्धगतिं वीर गतिर् अत्र न विद्यते
ataḥ paramagamyo 'yaṃ parvataḥ sudurāruhaḥ vinā siddhagatiṃ vīra gatir atra na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारुण्यात् सौहृदाच् चैव वारये त्वां महाबल नातः परं त्वया शक्यं गन्तुम् आश्वसिहि प्रभो
kāruṇyāt sauhṛdāc caiva vāraye tvāṃ mahābala nātaḥ paraṃ tvayā śakyaṃ gantum āśvasihi prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इमान्य् अमृतकल्पानि मूलानि च फलानि च भक्षयित्वा निवर्तस्व ग्राह्यं यदि वचो मम
imāny amṛtakalpāni mūlāni ca phalāni ca bhakṣayitvā nivartasva grāhyaṃ yadi vaco mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.