Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.155

Mahābhārata (critical edition) 3.155

वैशंपायन उवाच निहते राक्षसे तस्मिन् पुनर् नारायणाश्रमम् अभ्येत्य राजा कौन्तेयो निवासम् अकरोत् प्रभुः

vaiśaṃpāyana uvāca nihate rākṣase tasmin punar nārāyaṇāśramam abhyetya rājā kaunteyo nivāsam akarot prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स समानीय तान् सर्वान् भ्रातॄन् इत्य् अब्रवीद् वचः द्रौपद्या सहितान् काले संस्मरन् भ्रातरं जयम्

sa samānīya tān sarvān bhrātṝn ity abravīd vacaḥ draupadyā sahitān kāle saṃsmaran bhrātaraṃ jayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाश् चतस्रो ऽभिगताः शिवेन चरतां वने कृतोद्देशश् च बीभत्सुः पञ्चमीम् अभितः समाम्

samāś catasro 'bhigatāḥ śivena caratāṃ vane kṛtoddeśaś ca bībhatsuḥ pañcamīm abhitaḥ samām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्य पर्वतराजानं श्वेतं शिखरिणां वरम् तत्रापि च कृतोद्देशः समागमदिदृक्षुभिः

prāpya parvatarājānaṃ śvetaṃ śikhariṇāṃ varam tatrāpi ca kṛtoddeśaḥ samāgamadidṛkṣubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतश् च समयस् तेन पार्थेनामिततेजसा पञ्च वर्षाणि वत्स्यामि विद्यार्थीति पुरा मयि

kṛtaś ca samayas tena pārthenāmitatejasā pañca varṣāṇi vatsyāmi vidyārthīti purā mayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गाण्डीवधन्वानम् अवाप्तास्त्रम् अरिंदमम् देवलोकाद् इमं लोकं द्रक्ष्यामः पुनरागतम्

tatra gāṇḍīvadhanvānam avāptāstram ariṃdamam devalokād imaṃ lokaṃ drakṣyāmaḥ punarāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा ब्राह्मणान् सर्वान् आमन्त्रयत पाण्डवः कारणं चैव तत् तेषाम् आचचक्षे तपस्विनाम्

ity uktvā brāhmaṇān sarvān āmantrayata pāṇḍavaḥ kāraṇaṃ caiva tat teṣām ācacakṣe tapasvinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् उग्रतपसः प्रीताः कृत्वा पार्थं प्रदक्षिणम् ब्राह्मणास् ते ऽन्वमोदन्त शिवेन कुशलेन च

tam ugratapasaḥ prītāḥ kṛtvā pārthaṃ pradakṣiṇam brāhmaṇās te 'nvamodanta śivena kuśalena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखोदर्कम् इमं क्लेशम् अचिराद् भरतर्षभ क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ तीर्त्वा गां पालयिष्यसि

sukhodarkam imaṃ kleśam acirād bharatarṣabha kṣatradharmeṇa dharmajña tīrtvā gāṃ pālayiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् तु राजा वचस् तेषां प्रतिगृह्य तपस्विनाम् प्रतस्थे सह विप्रैस् तैर् भ्रातृभिश् च परंतपः

tat tu rājā vacas teṣāṃ pratigṛhya tapasvinām pratasthe saha viprais tair bhrātṛbhiś ca paraṃtapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रौपद्या सहितः श्रीमान् हैडिम्बेयादिभिस् तथा राक्षसैर् अनुयातश् च लोमशेनाभिरक्षितः

draupadyā sahitaḥ śrīmān haiḍimbeyādibhis tathā rākṣasair anuyātaś ca lomaśenābhirakṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व चिज् जगाम पद्भ्यां तु राक्षसैर् उह्यते क्व चित् तत्र तत्र महातेजा भ्रातृभिः सह सुव्रतः

kva cij jagāma padbhyāṃ tu rākṣasair uhyate kva cit tatra tatra mahātejā bhrātṛbhiḥ saha suvrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो युधिष्ठिरो राजा बहून् क्लेशान् विचिन्तयन् सिंहव्याघ्रगजाकीर्णाम् उदीचीं प्रययौ दिशम्

tato yudhiṣṭhiro rājā bahūn kleśān vicintayan siṃhavyāghragajākīrṇām udīcīṃ prayayau diśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवेक्षमाणः कैलासं मैनाकं चैव पर्वतम् गन्धमादनपादांश् च मेरुं चापि शिलोच्चयम्

avekṣamāṇaḥ kailāsaṃ mainākaṃ caiva parvatam gandhamādanapādāṃś ca meruṃ cāpi śiloccayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपर्य् उपरि शैलस्य बह्वीश् च सरितः शिवाः प्रस्थं हिमवतः पुण्यं ययौ सप्तदशे ऽहनि

upary upari śailasya bahvīś ca saritaḥ śivāḥ prasthaṃ himavataḥ puṇyaṃ yayau saptadaśe 'hani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददृशुः पाण्डवा राजन् गन्धमादनम् अन्तिकात् पृष्ठे हिमवतः पुण्ये नानाद्रुमलतायुते

dadṛśuḥ pāṇḍavā rājan gandhamādanam antikāt pṛṣṭhe himavataḥ puṇye nānādrumalatāyute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सलिलावर्तसंजातैः पुष्पितैश् च महीरुहैः समावृतं पुण्यतमम् आश्रमं वृषपर्वणः

salilāvartasaṃjātaiḥ puṣpitaiś ca mahīruhaiḥ samāvṛtaṃ puṇyatamam āśramaṃ vṛṣaparvaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् उपक्रम्य राजर्षिं धर्मात्मानम् अरिंदमाः पाण्डवा वृषपर्वाणम् अवन्दन्त गतक्लमाः

tam upakramya rājarṣiṃ dharmātmānam ariṃdamāḥ pāṇḍavā vṛṣaparvāṇam avandanta gataklamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यनन्दत् स राजर्षिः पुत्रवद् भरतर्षभान् पूजिताश् चावसंस् तत्र सप्तरात्रम् अरिंदमाः

abhyanandat sa rājarṣiḥ putravad bharatarṣabhān pūjitāś cāvasaṃs tatra saptarātram ariṃdamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमे ऽहनि संप्राप्ते तम् ऋषिं लोकविश्रुतम् आमन्त्र्य वृषपर्वाणं प्रस्थानं समरोचयन्

aṣṭame 'hani saṃprāpte tam ṛṣiṃ lokaviśrutam āmantrya vṛṣaparvāṇaṃ prasthānaṃ samarocayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकैकशश् च तान् विप्रान् निवेद्य वृषपर्वणे न्यासभूतान् यथाकालं बन्धून् इव सुसत्कृतान्

ekaikaśaś ca tān viprān nivedya vṛṣaparvaṇe nyāsabhūtān yathākālaṃ bandhūn iva susatkṛtān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् ते वरवस्त्राणि शुभान्य् आभरणानि च न्यदधुः पाण्डवास् तस्मिन्न् आश्रमे वृषपर्वणः

tatas te varavastrāṇi śubhāny ābharaṇāni ca nyadadhuḥ pāṇḍavās tasminn āśrame vṛṣaparvaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीतानागते विद्वान् कुशलः सर्वधर्मवित् अन्वशासत् स धर्मज्ञः पुत्रवद् भरतर्षभान्

atītānāgate vidvān kuśalaḥ sarvadharmavit anvaśāsat sa dharmajñaḥ putravad bharatarṣabhān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽनुज्ञाता महात्मानः प्रययुर् दिशम् उत्तराम् कृष्णया सहिता वीरा ब्राह्मणैश् च महात्मभिः तान् प्रस्थितान् अन्वगच्छद् वृषपर्वा महीपतिः

te 'nujñātā mahātmānaḥ prayayur diśam uttarām kṛṣṇayā sahitā vīrā brāhmaṇaiś ca mahātmabhiḥ tān prasthitān anvagacchad vṛṣaparvā mahīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपन्यस्य महातेजा विप्रेभ्यः पाण्डवांस् तदा अनुसंसाध्य कौन्तेयान् आशीर्भिर् अभिनन्द्य च वृषपर्वा निववृते पन्थानम् उपदिश्य च

upanyasya mahātejā viprebhyaḥ pāṇḍavāṃs tadā anusaṃsādhya kaunteyān āśīrbhir abhinandya ca vṛṣaparvā nivavṛte panthānam upadiśya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानामृगगणैर् जुष्टं कौन्तेयः सत्यविक्रमः पदातिर् भ्रातृभिः सार्धं प्रातिष्ठत युधिष्ठिरः

nānāmṛgagaṇair juṣṭaṃ kaunteyaḥ satyavikramaḥ padātir bhrātṛbhiḥ sārdhaṃ prātiṣṭhata yudhiṣṭhiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाद्रुमनिरोधेषु वसन्तः शैलसानुषु पर्वतं विविशुः श्वेतं चतुर्थे ऽहनि पाण्डवाः

nānādrumanirodheṣu vasantaḥ śailasānuṣu parvataṃ viviśuḥ śvetaṃ caturthe 'hani pāṇḍavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाभ्रघनसंकाशं सलिलोपहितं शुभम् मणिकाञ्चनरम्यं च शैलं नानासमुच्छ्रयम्

mahābhraghanasaṃkāśaṃ salilopahitaṃ śubham maṇikāñcanaramyaṃ ca śailaṃ nānāsamucchrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते समासाद्य पन्थानं यथोक्तं वृषपर्वणा अनुसस्रुर् यथोद्देशं पश्यन्तो विविधान् नगान्

te samāsādya panthānaṃ yathoktaṃ vṛṣaparvaṇā anusasrur yathoddeśaṃ paśyanto vividhān nagān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपर्य् उपरि शैलस्य गुहाः परमदुर्गमाः सुदुर्गमांस् ते सुबहून् सुखेनैवाभिचक्रमुः

upary upari śailasya guhāḥ paramadurgamāḥ sudurgamāṃs te subahūn sukhenaivābhicakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धौम्यः कृष्णा च पार्थाश् च लोमशश् च महान् ऋषिः अगमन् सहितास् तत्र न कश् चिद् अवहीयते

dhaumyaḥ kṛṣṇā ca pārthāś ca lomaśaś ca mahān ṛṣiḥ agaman sahitās tatra na kaś cid avahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते मृगद्विजसंघुष्टं नानाद्विजसमाकुलम् शाखामृगगणैश् चैव सेवितं सुमनोहरम्

te mṛgadvijasaṃghuṣṭaṃ nānādvijasamākulam śākhāmṛgagaṇaiś caiva sevitaṃ sumanoharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यं पद्मसरोपेतं सपल्वलमहावनम् उपतस्थुर् महावीर्या माल्यवन्तं महागिरिम्

puṇyaṃ padmasaropetaṃ sapalvalamahāvanam upatasthur mahāvīryā mālyavantaṃ mahāgirim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः किंपुरुषावासं सिद्धचारणसेवितम् ददृशुर् हृष्टरोमाणः पर्वतं गन्धमादनम्

tataḥ kiṃpuruṣāvāsaṃ siddhacāraṇasevitam dadṛśur hṛṣṭaromāṇaḥ parvataṃ gandhamādanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधरानुचरितं किंनरीभिस् तथैव च गजसिंहसमाकीर्णम् उदीर्णशरभायुतम्

vidyādharānucaritaṃ kiṃnarībhis tathaiva ca gajasiṃhasamākīrṇam udīrṇaśarabhāyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेतम् अन्यैश् च तदा मृगैर् मृदुनिनादिभिः ते गन्धमादनवनं तन् नन्दनवनोपमम्

upetam anyaiś ca tadā mṛgair mṛduninādibhiḥ te gandhamādanavanaṃ tan nandanavanopamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुदिताः पाण्डुतनया मनोहृदयनन्दनम् विविशुः क्रमशो वीरा अरण्यं शुभकाननम्

muditāḥ pāṇḍutanayā manohṛdayanandanam viviśuḥ kramaśo vīrā araṇyaṃ śubhakānanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रौपदीसहिता वीरास् तैश् च विप्रैर् महात्मभिः शृण्वन्तः प्रीतिजननान् वल्गून् मदकलाञ् शुभान् श्रोत्ररम्यान् सुमधुराञ् शब्दान् खगमुखेरितान्

draupadīsahitā vīrās taiś ca viprair mahātmabhiḥ śṛṇvantaḥ prītijananān valgūn madakalāñ śubhān śrotraramyān sumadhurāñ śabdān khagamukheritān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वर्तुफलभाराढ्यान् सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलान् पश्यन्तः पादपांश् चापि फलभारावनामितान्

sarvartuphalabhārāḍhyān sarvartukusumojjvalān paśyantaḥ pādapāṃś cāpi phalabhārāvanāmitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आम्रान् आम्रातकान् फुल्लान् नारिकेलान् सतिन्दुकान् अजातकांस् तथा जीरान् दाडिमान् बीजपूरकान्

āmrān āmrātakān phullān nārikelān satindukān ajātakāṃs tathā jīrān dāḍimān bījapūrakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पनसांल् लिकुचान् मोचान् खर्जूरान् आम्रवेतसान् पारावतांस् तथा क्षौद्रान् नीपांश् चापि मनोरमान्

panasāṃl likucān mocān kharjūrān āmravetasān pārāvatāṃs tathā kṣaudrān nīpāṃś cāpi manoramān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिल्वान् कपित्थाञ् जम्बूंश् च काश्मरीर् बदरीस् तथा प्लक्षान् उदुम्बरवटान् अश्वत्थान् क्षीरिणस् तथा भल्लातकान् आमलकान् हरीतकबिभीतकान्

bilvān kapitthāñ jambūṃś ca kāśmarīr badarīs tathā plakṣān udumbaravaṭān aśvatthān kṣīriṇas tathā bhallātakān āmalakān harītakabibhītakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इङ्गुदान् करवीरांश् च तिन्दुकांश् च महाफलान् एतान् अन्यांश् च विविधान् गन्धमादनसानुषु

iṅgudān karavīrāṃś ca tindukāṃś ca mahāphalān etān anyāṃś ca vividhān gandhamādanasānuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलैर् अमृतकल्पैस् तान् आचितान् स्वादुभिस् तरून् तथैव चम्पकाशोकान् केतकान् बकुलांस् तथा

phalair amṛtakalpais tān ācitān svādubhis tarūn tathaiva campakāśokān ketakān bakulāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुंनागान् सप्तपर्णांश् च कर्णिकारान् सकेतकान् पाटलान् कुटजान् रम्यान् मन्दारेन्दीवरांस् तथा

puṃnāgān saptaparṇāṃś ca karṇikārān saketakān pāṭalān kuṭajān ramyān mandārendīvarāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारिजातान् कोविदारान् देवदारुतरूंस् तथा शालांस् तालांस् तमालांश् च प्रियालान् बकुलांस् तथा शाल्मलीः किंशुकाशोकाञ् शिंशपांस् तरलांस् तथा

pārijātān kovidārān devadārutarūṃs tathā śālāṃs tālāṃs tamālāṃś ca priyālān bakulāṃs tathā śālmalīḥ kiṃśukāśokāñ śiṃśapāṃs taralāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकोरैः शतपत्रैश् च भृङ्गराजैस् तथा शुकैः कोकिलैः कलविङ्कैश् च हारीतैर् जीवजीवकैः

cakoraiḥ śatapatraiś ca bhṛṅgarājais tathā śukaiḥ kokilaiḥ kalaviṅkaiś ca hārītair jīvajīvakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियव्रतैश् चातकैश् च तथान्यैर् विविधैः खगैः श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूजद्भिश् चाप्य् अधिष्ठितान्

priyavrataiś cātakaiś ca tathānyair vividhaiḥ khagaiḥ śrotraramyaṃ sumadhuraṃ kūjadbhiś cāpy adhiṣṭhitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरांसि च विचित्राणि प्रसन्नसलिलानि च कुमुदैः पुण्डरीकैश् च तथा कोकनदोत्पलैः कह्लारैः कमलैश् चैव आचितानि समन्ततः

sarāṃsi ca vicitrāṇi prasannasalilāni ca kumudaiḥ puṇḍarīkaiś ca tathā kokanadotpalaiḥ kahlāraiḥ kamalaiś caiva ācitāni samantataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदम्बैश् चक्रवाकैश् च कुररैर् जलकुक्कुटैः कारण्डवैः प्लवैर् हंसैर् बकैर् मद्गुभिर् एव च एतैश् चान्यैश् च कीर्णानि समन्ताज् जलचारिभिः

kadambaiś cakravākaiś ca kurarair jalakukkuṭaiḥ kāraṇḍavaiḥ plavair haṃsair bakair madgubhir eva ca etaiś cānyaiś ca kīrṇāni samantāj jalacāribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृष्टैस् तथा तामरसरसासवमदालसैः पद्मोदरच्युतरजःकिञ्जल्कारुणरञ्जितैः

hṛṣṭais tathā tāmarasarasāsavamadālasaiḥ padmodaracyutarajaḥkiñjalkāruṇarañjitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुरस्वरैर् मधुकरैर् विरुतान् कमलाकरान् पश्यन्तस् ते मनोरम्यान् गन्धमादनसानुषु

madhurasvarair madhukarair virutān kamalākarān paśyantas te manoramyān gandhamādanasānuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव पद्मषण्डैश् च मण्डितेषु समन्ततः शिखण्डिनीभिः सहितांल् लतामण्डपकेषु च मेघतूर्यरवोद्दाममदनाकुलितान् भृशम्

tathaiva padmaṣaṇḍaiś ca maṇḍiteṣu samantataḥ śikhaṇḍinībhiḥ sahitāṃl latāmaṇḍapakeṣu ca meghatūryaravoddāmamadanākulitān bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वैव केकामधुरं संगीतमधुरस्वरम् चित्रान् कलापान् विस्तीर्य सविलासान् मदालसान् मयूरान् ददृशुश् चित्रान् नृत्यतो वनलासकान्

kṛtvaiva kekāmadhuraṃ saṃgītamadhurasvaram citrān kalāpān vistīrya savilāsān madālasān mayūrān dadṛśuś citrān nṛtyato vanalāsakān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कान्ताभिः सहितान् अन्यान् अपश्यन् रमतः सुखम् वल्लीलतासंकटेषु कटकेषु स्थितांस् तथा

kāntābhiḥ sahitān anyān apaśyan ramataḥ sukham vallīlatāsaṃkaṭeṣu kaṭakeṣu sthitāṃs tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कांश् चिच् छकुनजातांश् च विटपेषूत्कटान् अपि कलापरचिताटोपान् विचित्रमुकुटान् इव विवरेषु तरूणां च मुदितान् ददृशुश् च ते

kāṃś cic chakunajātāṃś ca viṭapeṣūtkaṭān api kalāparacitāṭopān vicitramukuṭān iva vivareṣu tarūṇāṃ ca muditān dadṛśuś ca te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिन्धुवारान् अथोद्दामान् मन्मथस्येव तोमरान् सुवर्णकुसुमाकीर्णान् गिरीणां शिखरेषु च

sindhuvārān athoddāmān manmathasyeva tomarān suvarṇakusumākīrṇān girīṇāṃ śikhareṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिकारान् विरचितान् कर्णपूरान् इवोत्तमान् अथापश्यन् कुरबकान् वनराजिषु पुष्पितान् कामवश्योत्सुककरान् कामस्येव शरोत्करान्

karṇikārān viracitān karṇapūrān ivottamān athāpaśyan kurabakān vanarājiṣu puṣpitān kāmavaśyotsukakarān kāmasyeva śarotkarān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथैव वनराजीनाम् उदारान् रचितान् इव विराजमानांस् ते ऽपश्यंस् तिलकांस् तिलकान् इव

tathaiva vanarājīnām udārān racitān iva virājamānāṃs te 'paśyaṃs tilakāṃs tilakān iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथानङ्गशराकारान् सहकारान् मनोरमान् अपश्यन् भ्रमरारावान् मञ्जरीभिर् विराजितान्

tathānaṅgaśarākārān sahakārān manoramān apaśyan bhramarārāvān mañjarībhir virājitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यसदृशैः पुष्पैर् दावाग्निसदृशैर् अपि लोहितैर् अञ्जनाभैश् च वैडूर्यसदृशैर् अपि

hiraṇyasadṛśaiḥ puṣpair dāvāgnisadṛśair api lohitair añjanābhaiś ca vaiḍūryasadṛśair api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा शालांस् तमालांश् च पाटल्यो बकुलानि च माला इव समासक्ताः शैलानां शिखरेषु च

tathā śālāṃs tamālāṃś ca pāṭalyo bakulāni ca mālā iva samāsaktāḥ śailānāṃ śikhareṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं क्रमेण ते वीरा वीक्षमाणाः समन्ततः गजसंघसमाबाधं सिंहव्याघ्रसमायुतम्

evaṃ krameṇa te vīrā vīkṣamāṇāḥ samantataḥ gajasaṃghasamābādhaṃ siṃhavyāghrasamāyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरभोन्नादसंघुष्टं नानारावनिनादितम् सर्वर्तुफलपुष्पाढ्यं गन्धमादनसानुषु

śarabhonnādasaṃghuṣṭaṃ nānārāvanināditam sarvartuphalapuṣpāḍhyaṃ gandhamādanasānuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीता भास्वरवर्णाभा बभूवुर् वनराजयः नात्र कण्टकिनः के चिन् नात्र के चिद् अपुष्पिताः स्निग्धपत्रफला वृक्षा गन्धमादनसानुषु

pītā bhāsvaravarṇābhā babhūvur vanarājayaḥ nātra kaṇṭakinaḥ ke cin nātra ke cid apuṣpitāḥ snigdhapatraphalā vṛkṣā gandhamādanasānuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमलस्फटिकाभानि पाण्डुरच्छदनैर् द्विजैः राजहंसैर् उपेतानि सारसाभिरुतानि च सरांसि सरितः पार्थाः पश्यन्तः शैलसानुषु

vimalasphaṭikābhāni pāṇḍuracchadanair dvijaiḥ rājahaṃsair upetāni sārasābhirutāni ca sarāṃsi saritaḥ pārthāḥ paśyantaḥ śailasānuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मोत्पलविचित्राणि सुखस्पर्शजलानि च गन्धवन्ति च माल्यानि रसवन्ति फलानि च अतीव वृक्षा राजन्ते पुष्पिताः शैलसानुषु

padmotpalavicitrāṇi sukhasparśajalāni ca gandhavanti ca mālyāni rasavanti phalāni ca atīva vṛkṣā rājante puṣpitāḥ śailasānuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते चान्ये च बहवस् तत्र काननजा द्रुमाः लताश् च विविधाकाराः पत्रपुष्पफलोच्चयाः

ete cānye ca bahavas tatra kānanajā drumāḥ latāś ca vividhākārāḥ patrapuṣpaphaloccayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युधिष्ठिरस् तु तान् वृक्षान् पश्यमानो नगोत्तमे भीमसेनम् इदं वाक्यम् अब्रवीन् मधुराक्षरम्

yudhiṣṭhiras tu tān vṛkṣān paśyamāno nagottame bhīmasenam idaṃ vākyam abravīn madhurākṣaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्य भीम शुभान् देशान् देवाक्रीडान् समन्ततः अमानुषगतिं प्राप्ताः संसिद्धाः स्म वृकोदर

paśya bhīma śubhān deśān devākrīḍān samantataḥ amānuṣagatiṃ prāptāḥ saṃsiddhāḥ sma vṛkodara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लताभिश् चैव बह्वीभिः पुष्पिताः पादपोत्तमाः संश्लिष्टाः पार्थ शोभन्ते गन्धमादनसानुषु

latābhiś caiva bahvībhiḥ puṣpitāḥ pādapottamāḥ saṃśliṣṭāḥ pārtha śobhante gandhamādanasānuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिखण्डिनीभिश् चरतां सहितानां शिखण्डिनाम् नर्दतां शृणु निर्घोषं भीम पर्वतसानुषु

śikhaṇḍinībhiś caratāṃ sahitānāṃ śikhaṇḍinām nardatāṃ śṛṇu nirghoṣaṃ bhīma parvatasānuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चकोराः शतपत्राश् च मत्तकोकिलशारिकाः पत्रिणः पुष्पितान् एतान् संश्लिष्यन्ति महाद्रुमान्

cakorāḥ śatapatrāś ca mattakokilaśārikāḥ patriṇaḥ puṣpitān etān saṃśliṣyanti mahādrumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तपीतारुणाः पार्थ पादपाग्रगता द्विजाः परस्परम् उदीक्षन्ते बहवो जीवजीवकाः

raktapītāruṇāḥ pārtha pādapāgragatā dvijāḥ parasparam udīkṣante bahavo jīvajīvakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरितारुणवर्णानां शाद्वलानां समन्ततः सारसाः प्रतिदृश्यन्ते शैलप्रस्रवणेष्व् अपि

haritāruṇavarṇānāṃ śādvalānāṃ samantataḥ sārasāḥ pratidṛśyante śailaprasravaṇeṣv api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वदन्ति मधुरा वाचः सर्वभूतमनोनुगाः भृङ्गराजोपचक्राश् च लोहपृष्ठाश् च पत्रिणः

vadanti madhurā vācaḥ sarvabhūtamanonugāḥ bhṛṅgarājopacakrāś ca lohapṛṣṭhāś ca patriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विषाणाः पद्माभाः कुञ्जराः सकरेणवः एते वैडूर्यवर्णाभं क्षोभयन्ति महत् सरः

caturviṣāṇāḥ padmābhāḥ kuñjarāḥ sakareṇavaḥ ete vaiḍūryavarṇābhaṃ kṣobhayanti mahat saraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुतालसमुत्सेधाः शैलशृङ्गात् परिच्युताः नानाप्रस्रवणेभ्यश् च वारिधाराः पतन्त्य् अमूः

bahutālasamutsedhāḥ śailaśṛṅgāt paricyutāḥ nānāprasravaṇebhyaś ca vāridhārāḥ patanty amūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भास्कराभप्रभा भीम शारदाभ्रघनोपमाः शोभयन्ति महाशैलं नानारजतधातवः

bhāskarābhaprabhā bhīma śāradābhraghanopamāḥ śobhayanti mahāśailaṃ nānārajatadhātavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व चिद् अञ्जनवर्णाभाः क्व चित् काञ्चनसंनिभाः धातवो हरितालस्य क्व चिद् धिङ्गुलकस्य च

kva cid añjanavarṇābhāḥ kva cit kāñcanasaṃnibhāḥ dhātavo haritālasya kva cid dhiṅgulakasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनःशिलागुहाश् चैव संध्याभ्रनिकरोपमाः शशलोहितवर्णाभाः क्व चिद् गैरिकधातवः

manaḥśilāguhāś caiva saṃdhyābhranikaropamāḥ śaśalohitavarṇābhāḥ kva cid gairikadhātavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितासिताभ्रप्रतिमा बालसूर्यसमप्रभाः एते बहुविधाः शैलं शोभयन्ति महाप्रभाः

sitāsitābhrapratimā bālasūryasamaprabhāḥ ete bahuvidhāḥ śailaṃ śobhayanti mahāprabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वाः सह कान्ताभिर् यथोक्तं वृषपर्वणा दृश्यन्ते शैलशृङ्गेषु पार्थ किंपुरुषैः सह

gandharvāḥ saha kāntābhir yathoktaṃ vṛṣaparvaṇā dṛśyante śailaśṛṅgeṣu pārtha kiṃpuruṣaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गीतानां तलतालानां यथा साम्नां च निस्वनः श्रूयते बहुधा भीम सर्वभूतमनोहरः

gītānāṃ talatālānāṃ yathā sāmnāṃ ca nisvanaḥ śrūyate bahudhā bhīma sarvabhūtamanoharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महागङ्गाम् उदीक्षस्व पुण्यां देवनदीं शुभाम् कलहंसगणैर् जुष्टाम् ऋषिकिंनरसेविताम्

mahāgaṅgām udīkṣasva puṇyāṃ devanadīṃ śubhām kalahaṃsagaṇair juṣṭām ṛṣikiṃnarasevitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धातुभिश् च सरिद्भिश् च किंनरैर् मृगपक्षिभिः गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च काननैश् च मनोरमैः

dhātubhiś ca saridbhiś ca kiṃnarair mṛgapakṣibhiḥ gandharvair apsarobhiś ca kānanaiś ca manoramaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यालैश् च विविधाकारैः शतशीर्षैः समन्ततः उपेतं पश्य कौन्तेय शैलराजम् अरिंदम

vyālaiś ca vividhākāraiḥ śataśīrṣaiḥ samantataḥ upetaṃ paśya kaunteya śailarājam ariṃdama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते प्रीतमनसः शूराः प्राप्ता गतिम् अनुत्तमाम् नातृप्यन् पर्वतेन्द्रस्य दर्शनेन परंतपाः

te prītamanasaḥ śūrāḥ prāptā gatim anuttamām nātṛpyan parvatendrasya darśanena paraṃtapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेतम् अथ माल्यैश् च फलवद्भिश् च पादपैः आर्ष्टिषेणस्य राजर्षेर् आश्रमं ददृशुस् तदा

upetam atha mālyaiś ca phalavadbhiś ca pādapaiḥ ārṣṭiṣeṇasya rājarṣer āśramaṃ dadṛśus tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तं तीव्रतपसं कृशं धमनिसंततम् पारगं सर्वधर्माणाम् आर्ष्टिषेणम् उपागमन्

tatas taṃ tīvratapasaṃ kṛśaṃ dhamanisaṃtatam pāragaṃ sarvadharmāṇām ārṣṭiṣeṇam upāgaman

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.