Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.218
मार्कण्डेय उवाच उपविष्टं ततः स्कन्दं हिरण्यकवचस्रजम् हिरण्यचूडमुकुटं हिरण्याक्षं महाप्रभम्
mārkaṇḍeya uvāca upaviṣṭaṃ tataḥ skandaṃ hiraṇyakavacasrajam hiraṇyacūḍamukuṭaṃ hiraṇyākṣaṃ mahāprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहिताम्बरसंवीतं तीक्ष्णदंष्ट्रं मनोरमम् सर्वलक्षणसंपन्नं त्रैलोक्यस्यापि सुप्रियम्
lohitāmbarasaṃvītaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ manoramam sarvalakṣaṇasaṃpannaṃ trailokyasyāpi supriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तं वरदं शूरं युवानं मृष्टकुण्डलम् अभजत् पद्मरूपा श्रीः स्वयम् एव शरीरिणी
tatas taṃ varadaṃ śūraṃ yuvānaṃ mṛṣṭakuṇḍalam abhajat padmarūpā śrīḥ svayam eva śarīriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रिया जुष्टः पृथुयशाः स कुमारवरस् तदा निषण्णो दृश्यते भूतैः पौर्णमास्यां यथा शशी
śriyā juṣṭaḥ pṛthuyaśāḥ sa kumāravaras tadā niṣaṇṇo dṛśyate bhūtaiḥ paurṇamāsyāṃ yathā śaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपूजयन् महात्मानो ब्राह्मणास् तं महाबलम् इदम् आहुस् तदा चैव स्कन्दं तत्र महर्षयः
apūjayan mahātmāno brāhmaṇās taṃ mahābalam idam āhus tadā caiva skandaṃ tatra maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यवर्ण भद्रं ते लोकानां शंकरो भव त्वया षड्रात्रजातेन सर्वे लोका वशीकृताः
hiraṇyavarṇa bhadraṃ te lokānāṃ śaṃkaro bhava tvayā ṣaḍrātrajātena sarve lokā vaśīkṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभयं च पुनर् दत्तं त्वयैवैषां सुरोत्तम तस्माद् इन्द्रो भवान् अस्तु त्रैलोक्यस्याभयंकरः
abhayaṃ ca punar dattaṃ tvayaivaiṣāṃ surottama tasmād indro bhavān astu trailokyasyābhayaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्द उवाच किम् इन्द्रः सर्वलोकानां करोतीह तपोधनाः कथं देवगणांश् चैव पाति नित्यं सुरेश्वरः
skanda uvāca kim indraḥ sarvalokānāṃ karotīha tapodhanāḥ kathaṃ devagaṇāṃś caiva pāti nityaṃ sureśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः इन्द्रो दिशति भूतानां बलं तेजः प्रजाः सुखम् तुष्टः प्रयच्छति तथा सर्वान् दायान् सुरेश्वरः
ṛṣaya ūcuḥ indro diśati bhūtānāṃ balaṃ tejaḥ prajāḥ sukham tuṣṭaḥ prayacchati tathā sarvān dāyān sureśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्वृत्तानां संहरति वृत्तस्थानां प्रयच्छति अनुशास्ति च भूतानि कार्येषु बलसूदनः
durvṛttānāṃ saṃharati vṛttasthānāṃ prayacchati anuśāsti ca bhūtāni kāryeṣu balasūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असूर्ये च भवेत् सूर्यस् तथाचन्द्रे च चन्द्रमाः भवत्य् अग्निश् च वायुश् च पृथिव्य् आपश् च कारणैः
asūrye ca bhavet sūryas tathācandre ca candramāḥ bhavaty agniś ca vāyuś ca pṛthivy āpaś ca kāraṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् इन्द्रेण कर्तव्यम् इन्द्रे हि विपुलं बलम् त्वं च वीर बलश्रेष्ठस् तस्माद् इन्द्रो भवस्व नः
etad indreṇa kartavyam indre hi vipulaṃ balam tvaṃ ca vīra balaśreṣṭhas tasmād indro bhavasva naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्र उवाच भवस्वेन्द्रो महाबाहो सर्वेषां नः सुखावहः अभिषिच्यस्व चैवाद्य प्राप्तरूपो ऽसि सत्तम
śakra uvāca bhavasvendro mahābāho sarveṣāṃ naḥ sukhāvahaḥ abhiṣicyasva caivādya prāptarūpo 'si sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्द उवाच शाधि त्वम् एव त्रैलोक्यम् अव्यग्रो विजये रतः अहं ते किंकरः शक्र न ममेन्द्रत्वम् ईप्सितम्
skanda uvāca śādhi tvam eva trailokyam avyagro vijaye rataḥ ahaṃ te kiṃkaraḥ śakra na mamendratvam īpsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्र उवाच बलं तवाद्भुतं वीर त्वं देवानाम् अरीञ् जहि अवज्ञास्यन्ति मां लोका वीर्येण तव विस्मिताः
śakra uvāca balaṃ tavādbhutaṃ vīra tvaṃ devānām arīñ jahi avajñāsyanti māṃ lokā vīryeṇa tava vismitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रत्वे ऽपि स्थितं वीर बलहीनं पराजितम् आवयोश् च मिथो भेदे प्रयतिष्यन्त्य् अतन्द्रिताः
indratve 'pi sthitaṃ vīra balahīnaṃ parājitam āvayoś ca mitho bhede prayatiṣyanty atandritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भेदिते च त्वयि विभो लोको द्वैधम् उपेष्यति द्विधाभूतेषु लोकेषु निश्चितेष्व् आवयोस् तथा विग्रहः संप्रवर्तेत भूतभेदान् महाबल
bhedite ca tvayi vibho loko dvaidham upeṣyati dvidhābhūteṣu lokeṣu niściteṣv āvayos tathā vigrahaḥ saṃpravarteta bhūtabhedān mahābala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र त्वं मां रणे तात यथाश्रद्धं विजेष्यसि तस्माद् इन्द्रो भवान् अद्य भविता मा विचारय
tatra tvaṃ māṃ raṇe tāta yathāśraddhaṃ vijeṣyasi tasmād indro bhavān adya bhavitā mā vicāraya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्द उवाच त्वम् एव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममैव च करोमि किं च ते शक्र शासनं तद् ब्रवीहि मे
skanda uvāca tvam eva rājā bhadraṃ te trailokyasya mamaiva ca karomi kiṃ ca te śakra śāsanaṃ tad bravīhi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्र उवाच यदि सत्यम् इदं वाक्यं निश्चयाद् भाषितं त्वया यदि वा शासनं स्कन्द कर्तुम् इच्छसि मे शृणु
śakra uvāca yadi satyam idaṃ vākyaṃ niścayād bhāṣitaṃ tvayā yadi vā śāsanaṃ skanda kartum icchasi me śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषिच्यस्व देवानां सेनापत्ये महाबल अहम् इन्द्रो भविष्यामि तव वाक्यान् महाबल
abhiṣicyasva devānāṃ senāpatye mahābala aham indro bhaviṣyāmi tava vākyān mahābala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्द उवाच दानवानां विनाशाय देवानाम् अर्थसिद्धये गोब्राह्मणस्य त्राणार्थं सेनापत्ये ऽभिषिञ्च माम्
skanda uvāca dānavānāṃ vināśāya devānām arthasiddhaye gobrāhmaṇasya trāṇārthaṃ senāpatye 'bhiṣiñca mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्कण्डेय उवाच सो ऽभिषिक्तो मघवता सर्वैर् देवगणैः सह अतीव शुशुभे तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः
mārkaṇḍeya uvāca so 'bhiṣikto maghavatā sarvair devagaṇaiḥ saha atīva śuśubhe tatra pūjyamāno maharṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तत् काञ्चनं छत्रं ध्रियमाणं व्यरोचत यथैव सुसमिद्धस्य पावकस्यात्ममण्डलम्
tasya tat kāñcanaṃ chatraṃ dhriyamāṇaṃ vyarocata yathaiva susamiddhasya pāvakasyātmamaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वकर्मकृता चास्य दिव्या माला हिरण्मयी आबद्धा त्रिपुरघ्नेन स्वयम् एव यशस्विना
viśvakarmakṛtā cāsya divyā mālā hiraṇmayī ābaddhā tripuraghnena svayam eva yaśasvinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगम्य मनुजव्याघ्र सह देव्या परंतप अर्चयाम् आस सुप्रीतो भगवान् गोवृषध्वजः
āgamya manujavyāghra saha devyā paraṃtapa arcayām āsa suprīto bhagavān govṛṣadhvajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रम् अग्निं द्विजाः प्राहू रुद्रसूनुस् ततस् तु सः रुद्रेण शुक्रम् उत्सृष्टं तच् छ्वेतः पर्वतो ऽभवत् पावकस्येन्द्रियं श्वेते कृत्तिकाभिः कृतं नगे
rudram agniṃ dvijāḥ prāhū rudrasūnus tatas tu saḥ rudreṇa śukram utsṛṣṭaṃ tac chvetaḥ parvato 'bhavat pāvakasyendriyaṃ śvete kṛttikābhiḥ kṛtaṃ nage
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूज्यमानं तु रुद्रेण दृष्ट्वा सर्वे दिवौकसः रुद्रसूनुं ततः प्राहुर् गुहं गुणवतां वरम्
pūjyamānaṃ tu rudreṇa dṛṣṭvā sarve divaukasaḥ rudrasūnuṃ tataḥ prāhur guhaṃ guṇavatāṃ varam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुप्रविश्य रुद्रेण वह्निं जातो ह्य् अयं शिशुः तत्र जातस् ततः स्कन्दो रुद्रसूनुस् ततो ऽभवत्
anupraviśya rudreṇa vahniṃ jāto hy ayaṃ śiśuḥ tatra jātas tataḥ skando rudrasūnus tato 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रस्य वह्नेः स्वाहायाः षण्णां स्त्रीणां च तेजसा जातः स्कन्दः सुरश्रेष्ठो रुद्रसूनुस् ततो ऽभवत्
rudrasya vahneḥ svāhāyāḥ ṣaṇṇāṃ strīṇāṃ ca tejasā jātaḥ skandaḥ suraśreṣṭho rudrasūnus tato 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरजे वाससी रक्ते वसानः पावकात्मजः भाति दीप्तवपुः श्रीमान् रक्ताभ्राभ्याम् इवांशुमान्
araje vāsasī rakte vasānaḥ pāvakātmajaḥ bhāti dīptavapuḥ śrīmān raktābhrābhyām ivāṃśumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुक्कुटश् चाग्निना दत्तस् तस्य केतुर् अलंकृतः रथे समुच्छ्रितो भाति कालाग्निर् इव लोहितः
kukkuṭaś cāgninā dattas tasya ketur alaṃkṛtaḥ rathe samucchrito bhāti kālāgnir iva lohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवेश कवचं चास्य शरीरं सहजं ततः युध्यमानस्य देवस्य प्रादुर्भवति तत् सदा
viveśa kavacaṃ cāsya śarīraṃ sahajaṃ tataḥ yudhyamānasya devasya prādurbhavati tat sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तिर् वर्म बलं तेजः कान्तत्वं सत्यम् अक्षतिः ब्रह्मण्यत्वम् असंमोहो भक्तानां परिरक्षणम्
śaktir varma balaṃ tejaḥ kāntatvaṃ satyam akṣatiḥ brahmaṇyatvam asaṃmoho bhaktānāṃ parirakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निकृन्तनं च शत्रूणां लोकानां चाभिरक्षणम् स्कन्देन सह जातानि सर्वाण्य् एव जनाधिप
nikṛntanaṃ ca śatrūṇāṃ lokānāṃ cābhirakṣaṇam skandena saha jātāni sarvāṇy eva janādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं देवगणैः सर्वैः सो ऽभिषिक्तः स्वलंकृतः बभौ प्रतीतः सुमनाः परिपूर्णेन्दुदर्शनः
evaṃ devagaṇaiḥ sarvaiḥ so 'bhiṣiktaḥ svalaṃkṛtaḥ babhau pratītaḥ sumanāḥ paripūrṇendudarśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टैः स्वाध्यायघोषैश् च देवतूर्यरवैर् अपि देवगन्धर्वगीतैश् च सर्वैर् अप्सरसां गणैः
iṣṭaiḥ svādhyāyaghoṣaiś ca devatūryaravair api devagandharvagītaiś ca sarvair apsarasāṃ gaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतैश् चान्यैश् च विविधैर् हृष्टतुष्टैर् अलंकृतैः क्रीडन्न् इव तदा देवैर् अभिषिक्तः स पावकिः
etaiś cānyaiś ca vividhair hṛṣṭatuṣṭair alaṃkṛtaiḥ krīḍann iva tadā devair abhiṣiktaḥ sa pāvakiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषिक्तं महासेनम् अपश्यन्त दिवौकसः विनिहत्य तमः सूर्यं यथेहाभ्युदितं तथा
abhiṣiktaṃ mahāsenam apaśyanta divaukasaḥ vinihatya tamaḥ sūryaṃ yathehābhyuditaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैनम् अभ्ययुः सर्वा देवसेनाः सहस्रशः अस्माकं त्वं पतिर् इति ब्रुवाणाः सर्वतोदिशम्
athainam abhyayuḥ sarvā devasenāḥ sahasraśaḥ asmākaṃ tvaṃ patir iti bruvāṇāḥ sarvatodiśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताः समासाद्य भगवान् सर्वभूतगणैर् वृतः अर्चितश् च स्तुतश् चैव सान्त्वयाम् आस ता अपि
tāḥ samāsādya bhagavān sarvabhūtagaṇair vṛtaḥ arcitaś ca stutaś caiva sāntvayām āsa tā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतक्रतुश् चाभिषिच्य स्कन्दं सेनापतिं तदा सस्मार तां देवसेनां या सा तेन विमोक्षिता
śatakratuś cābhiṣicya skandaṃ senāpatiṃ tadā sasmāra tāṃ devasenāṃ yā sā tena vimokṣitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं तस्याः पतिर् नूनं विहितो ब्रह्मणा स्वयम् इति चिन्त्यानयाम् आस देवसेनां स्वलंकृताम्
ayaṃ tasyāḥ patir nūnaṃ vihito brahmaṇā svayam iti cintyānayām āsa devasenāṃ svalaṃkṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्कन्दं चोवाच बलभिद् इयं कन्या सुरोत्तम अजाते त्वयि निर्दिष्टा तव पत्नी स्वयंभुवा
skandaṃ covāca balabhid iyaṃ kanyā surottama ajāte tvayi nirdiṣṭā tava patnī svayaṃbhuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् त्वम् अस्या विधिवत् पाणिं मन्त्रपुरस्कृतम् गृहाण दक्षिणं देव्याः पाणिना पद्मवर्चसम्
tasmāt tvam asyā vidhivat pāṇiṃ mantrapuraskṛtam gṛhāṇa dakṣiṇaṃ devyāḥ pāṇinā padmavarcasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्तः स जग्राह तस्याः पाणिं यथाविधि बृहस्पतिर् मन्त्रविधिं जजाप च जुहाव च
evam uktaḥ sa jagrāha tasyāḥ pāṇiṃ yathāvidhi bṛhaspatir mantravidhiṃ jajāpa ca juhāva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्कन्दस्य महिषीं देवसेनां विदुर् बुधाः षष्ठीं यां ब्राह्मणाः प्राहुर् लक्ष्मीम् आशां सुखप्रदाम् सिनीवालीं कुहूं चैव सद्वृत्तिम् अपराजिताम्
evaṃ skandasya mahiṣīṃ devasenāṃ vidur budhāḥ ṣaṣṭhīṃ yāṃ brāhmaṇāḥ prāhur lakṣmīm āśāṃ sukhapradām sinīvālīṃ kuhūṃ caiva sadvṛttim aparājitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा स्कन्दः पतिर् लब्धः शाश्वतो देवसेनया तदा तम् आश्रयल् लक्ष्मीः स्वयं देवी शरीरिणी
yadā skandaḥ patir labdhaḥ śāśvato devasenayā tadā tam āśrayal lakṣmīḥ svayaṃ devī śarīriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीजुष्टः पञ्चमीं स्कन्दस् तस्माच् छ्रीपञ्चमी स्मृता षष्ठ्यां कृतार्थो ऽभूद् यस्मात् तस्मात् षष्ठी महातिथिः
śrījuṣṭaḥ pañcamīṃ skandas tasmāc chrīpañcamī smṛtā ṣaṣṭhyāṃ kṛtārtho 'bhūd yasmāt tasmāt ṣaṣṭhī mahātithiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.