Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.35
युधिष्ठिर उवाच असंशयं भारत सत्यम् एतद्; यन् मा तुदन् वाक्यशल्यैः क्षिणोषि न त्वा विगर्हे प्रतिकूलम् एतन्; ममानयाद् धि व्यसनं व आगात्
yudhiṣṭhira uvāca asaṃśayaṃ bhārata satyam etad; yan mā tudan vākyaśalyaiḥ kṣiṇoṣi na tvā vigarhe pratikūlam etan; mamānayād dhi vyasanaṃ va āgāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं ह्य् अक्षान् अन्वपद्यं जिहीर्षन्; राज्यं सराष्ट्रं धृतराष्ट्रस्य पुत्रात् तन् मा शठः कितवः प्रत्यदेवीत्; सुयोधनार्थं सुबलस्य पुत्रः
ahaṃ hy akṣān anvapadyaṃ jihīrṣan; rājyaṃ sarāṣṭraṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāt tan mā śaṭhaḥ kitavaḥ pratyadevīt; suyodhanārthaṃ subalasya putraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महामायः शकुनिः पार्वतीयः; सदा सभायां प्रवपन्न् अक्षपूगान् अमायिनं मायया प्रत्यदेवीत्; ततो ऽपश्यं वृजिनं भीमसेन
mahāmāyaḥ śakuniḥ pārvatīyaḥ; sadā sabhāyāṃ pravapann akṣapūgān amāyinaṃ māyayā pratyadevīt; tato 'paśyaṃ vṛjinaṃ bhīmasena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षान् हि दृष्ट्वा शकुनेर् यथावत्; कामानुलोमान् अयुजो युजश् च शक्यं नियन्तुम् अभविष्यद् आत्मा; मन्युस् तु हन्ति पुरुषस्य धैर्यम्
akṣān hi dṛṣṭvā śakuner yathāvat; kāmānulomān ayujo yujaś ca śakyaṃ niyantum abhaviṣyad ātmā; manyus tu hanti puruṣasya dhairyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्तुं नात्मा शक्यते पौरुषेण; मानेन वीर्येण च तात नद्धः न ते वाचं भीमसेनाभ्यसूये; मन्ये तथा तद् भवितव्यम् आसीत्
yantuṃ nātmā śakyate pauruṣeṇa; mānena vīryeṇa ca tāta naddhaḥ na te vācaṃ bhīmasenābhyasūye; manye tathā tad bhavitavyam āsīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स नो राजा धृतराष्ट्रस्य पुत्रो; न्यपातयद् व्यसने राज्यम् इच्छन् दास्यं च नो ऽगमयद् भीमसेन; यत्राभवच् छरणं द्रौपदी नः
sa no rājā dhṛtarāṣṭrasya putro; nyapātayad vyasane rājyam icchan dāsyaṃ ca no 'gamayad bhīmasena; yatrābhavac charaṇaṃ draupadī naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं चापि तद् वेत्थ धनंजयश् च; पुनर्द्यूतायागतानां सभां नः यन् माब्रवीद् धृतराष्ट्रस्य पुत्र; एकग्लहार्थं भरतानां समक्षम्
tvaṃ cāpi tad vettha dhanaṃjayaś ca; punardyūtāyāgatānāṃ sabhāṃ naḥ yan mābravīd dhṛtarāṣṭrasya putra; ekaglahārthaṃ bharatānāṃ samakṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वने समा द्वादश राजपुत्र; यथाकामं विदितम् अजातशत्रो अथापरं चाविदितं चरेथाः; सर्वैः सह भ्रातृभिश् छद्मगूढः
vane samā dvādaśa rājaputra; yathākāmaṃ viditam ajātaśatro athāparaṃ cāviditaṃ carethāḥ; sarvaiḥ saha bhrātṛbhiś chadmagūḍhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वां चेच् छ्रुत्वा तात तथा चरन्तम्; अवभोत्स्यन्ते भारतानां चराः स्म अन्यांश् चरेथास् तावतो ऽब्दांस् ततस् त्वं; निश्चित्य तत् प्रतिजानीहि पार्थ
tvāṃ cec chrutvā tāta tathā carantam; avabhotsyante bhāratānāṃ carāḥ sma anyāṃś carethās tāvato 'bdāṃs tatas tvaṃ; niścitya tat pratijānīhi pārtha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरैश् चेन् नो ऽविदितः कालम् एतं; युक्तो राजन् मोहयित्वा मदीयान् ब्रवीमि सत्यं कुरुसंसदीह; तवैव ता भारत पञ्च नद्यः
caraiś cen no 'viditaḥ kālam etaṃ; yukto rājan mohayitvā madīyān bravīmi satyaṃ kurusaṃsadīha; tavaiva tā bhārata pañca nadyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं चैवं भ्रातरः सर्व एव; त्वया जिताः कालम् अपास्य भोगान् वसेम इत्य् आह पुरा स राजा; मध्ये कुरूणां स मयोक्तस् तथेति
vayaṃ caivaṃ bhrātaraḥ sarva eva; tvayā jitāḥ kālam apāsya bhogān vasema ity āha purā sa rājā; madhye kurūṇāṃ sa mayoktas tatheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र द्यूतम् अभवन् नो जघन्यं; तस्मिञ् जिताः प्रव्रजिताश् च सर्वे इत्थं च देशान् अनुसंचरामो; वनानि कृच्छ्राणि च कृच्छ्ररूपाः
tatra dyūtam abhavan no jaghanyaṃ; tasmiñ jitāḥ pravrajitāś ca sarve itthaṃ ca deśān anusaṃcarāmo; vanāni kṛcchrāṇi ca kṛcchrarūpāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुयोधनश् चापि न शान्तिम् इच्छन्; भूयः स मन्योर् वशम् अन्वगच्छत् उद्योजयाम् आस कुरूंश् च सर्वान्; ये चास्य के चिद् वशम् अन्वगच्छन्
suyodhanaś cāpi na śāntim icchan; bhūyaḥ sa manyor vaśam anvagacchat udyojayām āsa kurūṃś ca sarvān; ye cāsya ke cid vaśam anvagacchan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं संधिम् आस्थाय सतां सकाशे; को नाम जह्याद् इह राज्यहेतोः आर्यस्य मन्ये मरणाद् गरीयो; यद् धर्मम् उत्क्रम्य महीं प्रशिष्यात्
taṃ saṃdhim āsthāya satāṃ sakāśe; ko nāma jahyād iha rājyahetoḥ āryasya manye maraṇād garīyo; yad dharmam utkramya mahīṃ praśiṣyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदैव चेद् वीरकर्माकरिष्यो; यदा द्यूते परिघं पर्यमृक्षः बाहू दिधक्षन् वारितः फल्गुनेन; किं दुष्कृतं भीम तदाभविष्यत्
tadaiva ced vīrakarmākariṣyo; yadā dyūte parighaṃ paryamṛkṣaḥ bāhū didhakṣan vāritaḥ phalgunena; kiṃ duṣkṛtaṃ bhīma tadābhaviṣyat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राग् एव चैवं समयक्रियायाः; किं नाब्रवीः पौरुषम् आविदानः प्राप्तं तु कालं त्व् अभिपद्य पश्चात्; किं माम् इदानीम् अतिवेलम् आत्थ
prāg eva caivaṃ samayakriyāyāḥ; kiṃ nābravīḥ pauruṣam āvidānaḥ prāptaṃ tu kālaṃ tv abhipadya paścāt; kiṃ mām idānīm ativelam āttha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयो ऽपि दुःखं मम भीमसेन; दूये विषस्येव रसं विदित्वा यद् याज्ञसेनीं परिकृष्यमाणां; संदृश्य तत् क्षान्तम् इति स्म भीम
bhūyo 'pi duḥkhaṃ mama bhīmasena; dūye viṣasyeva rasaṃ viditvā yad yājñasenīṃ parikṛṣyamāṇāṃ; saṃdṛśya tat kṣāntam iti sma bhīma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न त्व् अद्य शक्यं भरतप्रवीर; कृत्वा यद् उक्तं कुरुवीरमध्ये कालं प्रतीक्षस्व सुखोदयस्य; पक्तिं फलानाम् इव बीजवापः
na tv adya śakyaṃ bharatapravīra; kṛtvā yad uktaṃ kuruvīramadhye kālaṃ pratīkṣasva sukhodayasya; paktiṃ phalānām iva bījavāpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा हि पूर्वं निकृतो निकृत्या; वैरं सपुष्पं सफलं विदित्वा महागुणं हरति हि पौरुषेण; तदा वीरो जीवति जीवलोके
yadā hi pūrvaṃ nikṛto nikṛtyā; vairaṃ sapuṣpaṃ saphalaṃ viditvā mahāguṇaṃ harati hi pauruṣeṇa; tadā vīro jīvati jīvaloke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रियं च लोके लभते समग्रां; मन्ये चास्मै शत्रवः संनमन्ते मित्राणि चैनम् अतिरागाद् भजन्ते; देवा इवेन्द्रम् अनुजीवन्ति चैनम्
śriyaṃ ca loke labhate samagrāṃ; manye cāsmai śatravaḥ saṃnamante mitrāṇi cainam atirāgād bhajante; devā ivendram anujīvanti cainam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम प्रतिज्ञां च निबोध सत्यां; वृणे धर्मम् अमृताज् जीविताच् च राज्यं च पुत्राश् च यशो धनं च; सर्वं न सत्यस्य कलाम् उपैति
mama pratijñāṃ ca nibodha satyāṃ; vṛṇe dharmam amṛtāj jīvitāc ca rājyaṃ ca putrāś ca yaśo dhanaṃ ca; sarvaṃ na satyasya kalām upaiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.