Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.43
वैशंपायन उवाच गतेषु लोकपालेषु पार्थः शत्रुनिबर्हणः चिन्तयाम् आस राजेन्द्र देवराजरथागमम्
vaiśaṃpāyana uvāca gateṣu lokapāleṣu pārthaḥ śatrunibarhaṇaḥ cintayām āsa rājendra devarājarathāgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् चिन्तयमानस्य गुडाकेशस्य धीमतः रथो मातलिसंयुक्त आजगाम महाप्रभः
tataś cintayamānasya guḍākeśasya dhīmataḥ ratho mātalisaṃyukta ājagāma mahāprabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नभो वितिमिरं कुर्वञ् जलदान् पाटयन्न् इव दिशः संपूरयन् नादैर् महामेघरवोपमैः
nabho vitimiraṃ kurvañ jaladān pāṭayann iva diśaḥ saṃpūrayan nādair mahāmegharavopamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असयः शक्तयो भीमा गदाश् चोग्रप्रदर्शनाः दिव्यप्रभावाः प्रासाश् च विद्युतश् च महाप्रभाः
asayaḥ śaktayo bhīmā gadāś cograpradarśanāḥ divyaprabhāvāḥ prāsāś ca vidyutaś ca mahāprabhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवाशनयस् तत्र चक्रयुक्ता हुडागुडाः वायुस्फोटाः सनिर्घाता बर्हिमेघनिभस्वनाः
tathaivāśanayas tatra cakrayuktā huḍāguḍāḥ vāyusphoṭāḥ sanirghātā barhimeghanibhasvanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र नागा महाकाया ज्वलितास्याः सुदारुणाः सिताभ्रकूटप्रतिमाः संहताश् च यथोपलाः
tatra nāgā mahākāyā jvalitāsyāḥ sudāruṇāḥ sitābhrakūṭapratimāḥ saṃhatāś ca yathopalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दश वाजिसहस्राणि हरीणां वातरंहसाम् वहन्ति यं नेत्रमुषं दिव्यं मायामयं रथम्
daśa vājisahasrāṇi harīṇāṃ vātaraṃhasām vahanti yaṃ netramuṣaṃ divyaṃ māyāmayaṃ ratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापश्यन् महानीलं वैजयन्तं महाप्रभम् ध्वजम् इन्दीवरश्यामं वंशं कनकभूषणम्
tatrāpaśyan mahānīlaṃ vaijayantaṃ mahāprabham dhvajam indīvaraśyāmaṃ vaṃśaṃ kanakabhūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् रथे स्थितं सूतं तप्तहेमविभूषितम् दृष्ट्वा पार्थो महाबाहुर् देवम् एवान्वतर्कयत्
tasmin rathe sthitaṃ sūtaṃ taptahemavibhūṣitam dṛṣṭvā pārtho mahābāhur devam evānvatarkayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तर्कयतस् तस्य फल्गुनस्याथ मातलिः संनतः प्रश्रितो भूत्वा वाक्यम् अर्जुनम् अब्रवीत्
tathā tarkayatas tasya phalgunasyātha mātaliḥ saṃnataḥ praśrito bhūtvā vākyam arjunam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो भो शक्रात्मज श्रीमाञ् शक्रस् त्वां द्रष्टुम् इच्छति आरोहतु भवाञ् शीघ्रं रथम् इन्द्रस्य संमतम्
bho bho śakrātmaja śrīmāñ śakras tvāṃ draṣṭum icchati ārohatu bhavāñ śīghraṃ ratham indrasya saṃmatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आह माम् अमरश्रेष्ठः पिता तव शतक्रतुः कुन्तीसुतम् इह प्राप्तं पश्यन्तु त्रिदशालयाः
āha mām amaraśreṣṭhaḥ pitā tava śatakratuḥ kuntīsutam iha prāptaṃ paśyantu tridaśālayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष शक्रः परिवृतो देवैर् ऋषिगणैस् तथा गन्धर्वैर् अप्सरोभिश् च त्वां दिदृक्षुः प्रतीक्षते
eṣa śakraḥ parivṛto devair ṛṣigaṇais tathā gandharvair apsarobhiś ca tvāṃ didṛkṣuḥ pratīkṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माल् लोकाद् देवलोकं पाकशासनशासनात् आरोह त्वं मया सार्धं लब्धास्त्रः पुनर् एष्यसि
asmāl lokād devalokaṃ pākaśāsanaśāsanāt āroha tvaṃ mayā sārdhaṃ labdhāstraḥ punar eṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्जुन उवाच मातले गच्छ शीघ्रं त्वम् आरोहस्व रथोत्तमम् राजसूयाश्वमेधानां शतैर् अपि सुदुर्लभम्
arjuna uvāca mātale gaccha śīghraṃ tvam ārohasva rathottamam rājasūyāśvamedhānāṃ śatair api sudurlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्थिवैः सुमहाभागैर् यज्वभिर् भूरिदक्षिणैः दैवतैर् वा समारोढुं दानवैर् वा रथोत्तमम्
pārthivaiḥ sumahābhāgair yajvabhir bhūridakṣiṇaiḥ daivatair vā samāroḍhuṃ dānavair vā rathottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नातप्ततपसा शक्य एष दिव्यो महारथः द्रष्टुं वाप्य् अथ वा स्प्रष्टुम् आरोढुं कुत एव तु
nātaptatapasā śakya eṣa divyo mahārathaḥ draṣṭuṃ vāpy atha vā spraṣṭum āroḍhuṃ kuta eva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वयि प्रतिष्ठिते साधो रथस्थे स्थिरवाजिनि पश्चाद् अहम् अथारोक्ष्ये सुकृती सत्पथं यथा
tvayi pratiṣṭhite sādho rathasthe sthiravājini paścād aham athārokṣye sukṛtī satpathaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच तस्य तद् वचनं श्रुत्वा मातलिः शक्रसारथिः आरुरोह रथं शीघ्रं हयान् येमे च रश्मिभिः
vaiśaṃpāyana uvāca tasya tad vacanaṃ śrutvā mātaliḥ śakrasārathiḥ āruroha rathaṃ śīghraṃ hayān yeme ca raśmibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽर्जुनो हृष्टमना गङ्गायाम् आप्लुतः शुचिः जजाप जप्यं कौन्तेयो विधिवत् कुरुनन्दनः
tato 'rjuno hṛṣṭamanā gaṅgāyām āplutaḥ śuciḥ jajāpa japyaṃ kaunteyo vidhivat kurunandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पितॄन् यथान्यायं तर्पयित्वा यथाविधि मन्दरं शैलराजं तम् आप्रष्टुम् उपचक्रमे
tataḥ pitṝn yathānyāyaṃ tarpayitvā yathāvidhi mandaraṃ śailarājaṃ tam āpraṣṭum upacakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधूनां धर्मशीलानां मुनीनां पुण्यकर्मणाम् त्वं सदा संश्रयः शैल स्वर्गमार्गाभिकाङ्क्षिणाम्
sādhūnāṃ dharmaśīlānāṃ munīnāṃ puṇyakarmaṇām tvaṃ sadā saṃśrayaḥ śaila svargamārgābhikāṅkṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्प्रसादात् सदा शैल ब्राह्मणाः क्षत्रिया विशः स्वर्गं प्राप्ताश् चरन्ति स्म देवैः सह गतव्यथाः
tvatprasādāt sadā śaila brāhmaṇāḥ kṣatriyā viśaḥ svargaṃ prāptāś caranti sma devaiḥ saha gatavyathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्रिराज महाशैल मुनिसंश्रय तीर्थवन् गच्छाम्य् आमन्त्रयामि त्वां सुखम् अस्म्य् उषितस् त्वयि
adrirāja mahāśaila munisaṃśraya tīrthavan gacchāmy āmantrayāmi tvāṃ sukham asmy uṣitas tvayi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव सानूनि कुञ्जाश् च नद्यः प्रस्रवणानि च तीर्थानि च सुपुण्यानि मया दृष्टान्य् अनेकशः
tava sānūni kuñjāś ca nadyaḥ prasravaṇāni ca tīrthāni ca supuṇyāni mayā dṛṣṭāny anekaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्त्वार्जुनः शैलम् आमन्त्र्य परवीरहा आरुरोह रथं दिव्यं द्योतयन्न् इव भास्करः
evam uktvārjunaḥ śailam āmantrya paravīrahā āruroha rathaṃ divyaṃ dyotayann iva bhāskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेनादित्यरूपेण दिव्येनाद्भुतकर्मणा ऊर्ध्वम् आचक्रमे धीमान् प्रहृष्टः कुरुनन्दनः
sa tenādityarūpeṇa divyenādbhutakarmaṇā ūrdhvam ācakrame dhīmān prahṛṣṭaḥ kurunandanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽदर्शनपथं यात्वा मर्त्यानां भूमिचारिणाम् ददर्शाद्भुतरूपाणि विमानानि सहस्रशः
so 'darśanapathaṃ yātvā martyānāṃ bhūmicāriṇām dadarśādbhutarūpāṇi vimānāni sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तत्र सूर्यः सोमो वा द्योतते न च पावकः स्वयैव प्रभया तत्र द्योतन्ते पुण्यलब्धया
na tatra sūryaḥ somo vā dyotate na ca pāvakaḥ svayaiva prabhayā tatra dyotante puṇyalabdhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारारूपाणि यानीह दृश्यन्ते द्युतिमन्ति वै दीपवद् विप्रकृष्टत्वाद् अणूनि सुमहान्त्य् अपि
tārārūpāṇi yānīha dṛśyante dyutimanti vai dīpavad viprakṛṣṭatvād aṇūni sumahānty api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानि तत्र प्रभास्वन्ति रूपवन्ति च पाण्डवः ददर्श स्वेषु धिष्ण्येषु दीप्तिमन्ति स्वयार्चिषा
tāni tatra prabhāsvanti rūpavanti ca pāṇḍavaḥ dadarśa sveṣu dhiṣṇyeṣu dīptimanti svayārciṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र राजर्षयः सिद्धा वीराश् च निहता युधि तपसा च जितस्वर्गाः संपेतुः शतसंघशः
tatra rājarṣayaḥ siddhā vīrāś ca nihatā yudhi tapasā ca jitasvargāḥ saṃpetuḥ śatasaṃghaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धर्वाणां सहस्राणि सूर्यज्वलनतेजसाम् गुह्यकानाम् ऋषीणां च तथैवाप्सरसां गणाः
gandharvāṇāṃ sahasrāṇi sūryajvalanatejasām guhyakānām ṛṣīṇāṃ ca tathaivāpsarasāṃ gaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकान् आत्मप्रभान् पश्यन् फल्गुनो विस्मयान्वितः पप्रच्छ मातलिं प्रीत्या स चाप्य् एनम् उवाच ह
lokān ātmaprabhān paśyan phalguno vismayānvitaḥ papraccha mātaliṃ prītyā sa cāpy enam uvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते सुकृतिनः पार्थ स्वेषु धिष्ण्येष्व् अवस्थिताः यान् दृष्टवान् असि विभो तारारूपाणि भूतले
ete sukṛtinaḥ pārtha sveṣu dhiṣṇyeṣv avasthitāḥ yān dṛṣṭavān asi vibho tārārūpāṇi bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽपश्यत् स्थितं द्वारि सितं वैजयिनं गजम् ऐरावतं चतुर्दन्तं कैलासम् इव शृङ्गिणम्
tato 'paśyat sthitaṃ dvāri sitaṃ vaijayinaṃ gajam airāvataṃ caturdantaṃ kailāsam iva śṛṅgiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सिद्धमार्गम् आक्रम्य कुरुपाण्डवसत्तमः व्यरोचत यथा पूर्वं मान्धाता पार्थिवोत्तमः
sa siddhamārgam ākramya kurupāṇḍavasattamaḥ vyarocata yathā pūrvaṃ māndhātā pārthivottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिचक्राम लोकान् स राज्ञां राजीवलोचनः ततो ददर्श शक्रस्य पुरीं ताम् अमरावतीम्
aticakrāma lokān sa rājñāṃ rājīvalocanaḥ tato dadarśa śakrasya purīṃ tām amarāvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.