Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.45

Mahābhārata (critical edition) 3.45

वैशंपायन उवाच ततो देवाः सगन्धर्वाः समादायार्घ्यम् उत्तमम् शक्रस्य मतम् आज्ञाय पार्थम् आनर्चुर् अञ्जसा

vaiśaṃpāyana uvāca tato devāḥ sagandharvāḥ samādāyārghyam uttamam śakrasya matam ājñāya pārtham ānarcur añjasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्यम् आचमनीयं च प्रतिग्राह्य नृपात्मजम् प्रवेशयाम् आसुर् अथो पुरंदरनिवेशनम्

pādyam ācamanīyaṃ ca pratigrāhya nṛpātmajam praveśayām āsur atho puraṃdaraniveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संपूजितो जिष्णुर् उवास भवने पितुः उपशिक्षन् महास्त्राणि ससंहाराणि पाण्डवः

evaṃ saṃpūjito jiṣṇur uvāsa bhavane pituḥ upaśikṣan mahāstrāṇi sasaṃhārāṇi pāṇḍavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रस्य हस्ताद् दयितं वज्रम् अस्त्रं दुरुत्सहम् अशनीश् च महानादा मेघबर्हिणलक्षणाः

śakrasya hastād dayitaṃ vajram astraṃ durutsaham aśanīś ca mahānādā meghabarhiṇalakṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतास्त्रस् तु कौन्तेयो भ्रातॄन् सस्मार पाण्डवः पुरंदरनियोगाच् च पञ्चाब्दम् अवसत् सुखी

gṛhītāstras tu kaunteyo bhrātṝn sasmāra pāṇḍavaḥ puraṃdaraniyogāc ca pañcābdam avasat sukhī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शक्रो ऽब्रवीत् पार्थं कृतास्त्रं काल आगते नृत्तं गीतं च कौन्तेय चित्रसेनाद् अवाप्नुहि

tataḥ śakro 'bravīt pārthaṃ kṛtāstraṃ kāla āgate nṛttaṃ gītaṃ ca kaunteya citrasenād avāpnuhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वादित्रं देवविहितं नृलोके यन् न विद्यते तद् अर्जयस्व कौन्तेय श्रेयो वै ते भविष्यति

vāditraṃ devavihitaṃ nṛloke yan na vidyate tad arjayasva kaunteya śreyo vai te bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सखायं प्रददौ चास्य चित्रसेनं पुरंदरः स तेन सह संगम्य रेमे पार्थो निरामयः

sakhāyaṃ pradadau cāsya citrasenaṃ puraṃdaraḥ sa tena saha saṃgamya reme pārtho nirāmayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदा चिद् अटमानस् तु महर्षिर् उत लोमशः जगाम शक्रभवनं पुरंदरदिदृक्षया

kadā cid aṭamānas tu maharṣir uta lomaśaḥ jagāma śakrabhavanaṃ puraṃdaradidṛkṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स समेत्य नमस्कृत्य देवराजं महामुनिः ददर्शार्धासनगतं पाण्डवं वासवस्य ह

sa sametya namaskṛtya devarājaṃ mahāmuniḥ dadarśārdhāsanagataṃ pāṇḍavaṃ vāsavasya ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शक्राभ्यनुज्ञात आसने विष्टरोत्तरे निषसाद द्विजश्रेष्ठः पूज्यमानो महर्षिभिः

tataḥ śakrābhyanujñāta āsane viṣṭarottare niṣasāda dvijaśreṣṭhaḥ pūjyamāno maharṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य दृष्ट्वाभवद् बुद्धिः पार्थम् इन्द्रासने स्थितम् कथं नु क्षत्रियः पार्थः शक्रासनम् अवाप्तवान्

tasya dṛṣṭvābhavad buddhiḥ pārtham indrāsane sthitam kathaṃ nu kṣatriyaḥ pārthaḥ śakrāsanam avāptavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं त्व् अस्य सुकृतं कर्म लोका वा के विनिर्जिताः य एवम् उपसंप्राप्तः स्थानं देवनमस्कृतम्

kiṃ tv asya sukṛtaṃ karma lokā vā ke vinirjitāḥ ya evam upasaṃprāptaḥ sthānaṃ devanamaskṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य विज्ञाय संकल्पं शक्रो वृत्रनिषूदनः लोमशं प्रहसन् वाक्यम् इदम् आह शचीपतिः

tasya vijñāya saṃkalpaṃ śakro vṛtraniṣūdanaḥ lomaśaṃ prahasan vākyam idam āha śacīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मर्षे श्रूयतां यत् ते मनसैतद् विवक्षितम् नायं केवलमर्त्यो वै क्षत्रियत्वम् उपागतः

brahmarṣe śrūyatāṃ yat te manasaitad vivakṣitam nāyaṃ kevalamartyo vai kṣatriyatvam upāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महर्षे मम पुत्रो ऽयं कुन्त्यां जातो महाभुजः अस्त्रहेतोर् इह प्राप्तः कस्माच् चित् कारणान्तरात्

maharṣe mama putro 'yaṃ kuntyāṃ jāto mahābhujaḥ astrahetor iha prāptaḥ kasmāc cit kāraṇāntarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो नैनं भवान् वेत्ति पुराणम् ऋषिसत्तमम् शृणु मे वदतो ब्रह्मन् यो ऽयं यच् चास्य कारणम्

aho nainaṃ bhavān vetti purāṇam ṛṣisattamam śṛṇu me vadato brahman yo 'yaṃ yac cāsya kāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरनारायणौ यौ तौ पुराणाव् ऋषिसत्तमौ ताव् इमाव् अभिजानीहि हृषीकेशधनंजयौ

naranārāyaṇau yau tau purāṇāv ṛṣisattamau tāv imāv abhijānīhi hṛṣīkeśadhanaṃjayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन् न शक्यं सुरैर् द्रष्टुम् ऋषिभिर् वा महात्मभिः तद् आश्रमपदं पुण्यं बदरी नाम विश्रुतम्

yan na śakyaṃ surair draṣṭum ṛṣibhir vā mahātmabhiḥ tad āśramapadaṃ puṇyaṃ badarī nāma viśrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स निवासो ऽभवद् विप्र विष्णोर् जिष्णोस् तथैव च यतः प्रववृते गङ्गा सिद्धचारणसेविता

sa nivāso 'bhavad vipra viṣṇor jiṣṇos tathaiva ca yataḥ pravavṛte gaṅgā siddhacāraṇasevitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ मन्नियोगाद् ब्रह्मर्षे क्षितौ जातौ महाद्युती भूमेर् भारावतरणं महावीर्यौ करिष्यतः

tau manniyogād brahmarṣe kṣitau jātau mahādyutī bhūmer bhārāvataraṇaṃ mahāvīryau kariṣyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्वृत्ता ह्य् असुराः के चिन् निवातकवचा इति विप्रियेषु स्थितास्माकं वरदानेन मोहिताः

udvṛttā hy asurāḥ ke cin nivātakavacā iti vipriyeṣu sthitāsmākaṃ varadānena mohitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्कयन्ते सुरान् हन्तुं बलदर्पसमन्विताः देवान् न गणयन्ते च तथा दत्तवरा हि ते

tarkayante surān hantuṃ baladarpasamanvitāḥ devān na gaṇayante ca tathā dattavarā hi te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातालवासिनो रौद्रा दनोः पुत्रा महाबलाः सर्वे देवनिकाया हि नालं योधयितुं स्म तान्

pātālavāsino raudrā danoḥ putrā mahābalāḥ sarve devanikāyā hi nālaṃ yodhayituṃ sma tān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽसौ भूमिगतः श्रीमान् विष्णुर् मधुनिषूदनः कपिलो नाम देवो ऽसौ भगवान् अजितो हरिः

yo 'sau bhūmigataḥ śrīmān viṣṇur madhuniṣūdanaḥ kapilo nāma devo 'sau bhagavān ajito hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन पूर्वं महात्मानः खनमाना रसातलम् दर्शनाद् एव निहताः सगरस्यात्मजा विभो

yena pūrvaṃ mahātmānaḥ khanamānā rasātalam darśanād eva nihatāḥ sagarasyātmajā vibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन कार्यं महत् कार्यम् अस्माकं द्विजसत्तम पार्थेन च महायुद्धे समेताभ्याम् असंशयम्

tena kāryaṃ mahat kāryam asmākaṃ dvijasattama pārthena ca mahāyuddhe sametābhyām asaṃśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं तेषां समस्तानां शक्तः प्रतिसमासने तान् निहत्य रणे शूरः पुनर् यास्यति मानुषान्

ayaṃ teṣāṃ samastānāṃ śaktaḥ pratisamāsane tān nihatya raṇe śūraḥ punar yāsyati mānuṣān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवांश् चास्मन्नियोगेन यातु तावन् महीतलम् काम्यके द्रक्ष्यसे वीरं निवसन्तं युधिष्ठिरम्

bhavāṃś cāsmanniyogena yātu tāvan mahītalam kāmyake drakṣyase vīraṃ nivasantaṃ yudhiṣṭhiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वाच्यो मम संदेशाद् धर्मात्मा सत्यसंगरः नोत्कण्ठा फल्गुने कार्या कृतास्त्रः शीघ्रम् एष्यति

sa vācyo mama saṃdeśād dharmātmā satyasaṃgaraḥ notkaṇṭhā phalgune kāryā kṛtāstraḥ śīghram eṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाशुद्धबाहुवीर्येण नाकृतास्त्रेण वा रणे भीष्मद्रोणादयो युद्धे शक्याः प्रतिसमासितुम्

nāśuddhabāhuvīryeṇa nākṛtāstreṇa vā raṇe bhīṣmadroṇādayo yuddhe śakyāḥ pratisamāsitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतास्त्रो गुडाकेशो महाबाहुर् महामनाः नृत्तवादित्रगीतानां दिव्यानां पारम् एयिवान्

gṛhītāstro guḍākeśo mahābāhur mahāmanāḥ nṛttavāditragītānāṃ divyānāṃ pāram eyivān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवान् अपि विविक्तानि तीर्थानि मनुजेश्वर भ्रातृभिः सहितः सर्वैर् द्रष्टुम् अर्हत्य् अरिंदम

bhavān api viviktāni tīrthāni manujeśvara bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvair draṣṭum arhaty ariṃdama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थेष्व् आप्लुत्य पुण्येषु विपाप्मा विगतज्वरः राज्यं भोक्ष्यसि राजेन्द्र सुखी विगतकल्मषः

tīrtheṣv āplutya puṇyeṣu vipāpmā vigatajvaraḥ rājyaṃ bhokṣyasi rājendra sukhī vigatakalmaṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवांश् चैनं द्विजश्रेष्ठ पर्यटन्तं महीतले त्रातुम् अर्हति विप्राग्र्य तपोबलसमन्वितः

bhavāṃś cainaṃ dvijaśreṣṭha paryaṭantaṃ mahītale trātum arhati viprāgrya tapobalasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरिदुर्गेषु हि सदा देशेषु विषमेषु च वसन्ति राक्षसा रौद्रास् तेभ्यो रक्षेत् सदा भवान्

giridurgeṣu hi sadā deśeṣu viṣameṣu ca vasanti rākṣasā raudrās tebhyo rakṣet sadā bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तथेति प्रतिज्ञाय लोमशः सुमहातपाः काम्यकं वनम् उद्दिश्य समुपायान् महीतलम्

sa tatheti pratijñāya lomaśaḥ sumahātapāḥ kāmyakaṃ vanam uddiśya samupāyān mahītalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श तत्र कौन्तेयं धर्मराजम् अरिंदमम् तापसैर् भ्रातृभिश् चैव सर्वतः परिवारितम्

dadarśa tatra kaunteyaṃ dharmarājam ariṃdamam tāpasair bhrātṛbhiś caiva sarvataḥ parivāritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.