Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.59
नल उवाच यथा राज्यं पितुस् ते तत् तथा मम न संशयः न तु तत्र गमिष्यामि विषमस्थः कथं चन
nala uvāca yathā rājyaṃ pitus te tat tathā mama na saṃśayaḥ na tu tatra gamiṣyāmi viṣamasthaḥ kathaṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं समृद्धो गत्वाहं तव हर्षविवर्धनः परिद्यूनो गमिष्यामि तव शोकविवर्धनः
kathaṃ samṛddho gatvāhaṃ tava harṣavivardhanaḥ paridyūno gamiṣyāmi tava śokavivardhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहदश्व उवाच इति ब्रुवन् नलो राजा दमयन्तीं पुनः पुनः सान्त्वयाम् आस कल्याणीं वाससो ऽर्धेन संवृताम्
bṛhadaśva uvāca iti bruvan nalo rājā damayantīṃ punaḥ punaḥ sāntvayām āsa kalyāṇīṃ vāsaso 'rdhena saṃvṛtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताव् एकवस्त्रसंवीताव् अटमानाव् इतस् ततः क्षुत्पिपासापरिश्रान्तौ सभां कां चिद् उपेयतुः
tāv ekavastrasaṃvītāv aṭamānāv itas tataḥ kṣutpipāsāpariśrāntau sabhāṃ kāṃ cid upeyatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां सभाम् उपसंप्राप्य तदा स निषधाधिपः वैदर्भ्या सहितो राजा निषसाद महीतले
tāṃ sabhām upasaṃprāpya tadā sa niṣadhādhipaḥ vaidarbhyā sahito rājā niṣasāda mahītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै विवस्त्रो मलिनो विकचः पांसुगुण्ठितः दमयन्त्या सह श्रान्तः सुष्वाप धरणीतले
sa vai vivastro malino vikacaḥ pāṃsuguṇṭhitaḥ damayantyā saha śrāntaḥ suṣvāpa dharaṇītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दमयन्त्य् अपि कल्याणी निद्रयापहृता ततः सहसा दुःखम् आसाद्य सुकुमारी तपस्विनी
damayanty api kalyāṇī nidrayāpahṛtā tataḥ sahasā duḥkham āsādya sukumārī tapasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्तायां दमयन्त्यां तु नलो राजा विशां पते शोकोन्मथितचित्तात्मा न स्म शेते यथा पुरा
suptāyāṃ damayantyāṃ tu nalo rājā viśāṃ pate śokonmathitacittātmā na sma śete yathā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तद् राज्यापहरणं सुहृत्त्यागं च सर्वशः वने च तं परिध्वंसं प्रेक्ष्य चिन्ताम् उपेयिवान्
sa tad rājyāpaharaṇaṃ suhṛttyāgaṃ ca sarvaśaḥ vane ca taṃ paridhvaṃsaṃ prekṣya cintām upeyivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं नु मे स्याद् इदं कृत्वा किं नु मे स्याद् अकुर्वतः किं नु मे मरणं श्रेयः परित्यागो जनस्य वा
kiṃ nu me syād idaṃ kṛtvā kiṃ nu me syād akurvataḥ kiṃ nu me maraṇaṃ śreyaḥ parityāgo janasya vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माम् इयं ह्य् अनुरक्तेदं दुःखम् आप्नोति मत्कृते मद्विहीना त्व् इयं गच्छेत् कदा चित् स्वजनं प्रति
mām iyaṃ hy anuraktedaṃ duḥkham āpnoti matkṛte madvihīnā tv iyaṃ gacchet kadā cit svajanaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया निःसंशयं दुःखम् इयं प्राप्स्यत्य् अनुत्तमा उत्सर्गे संशयः स्यात् तु विन्देतापि सुखं क्व चित्
mayā niḥsaṃśayaṃ duḥkham iyaṃ prāpsyaty anuttamā utsarge saṃśayaḥ syāt tu vindetāpi sukhaṃ kva cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विनिश्चित्य बहुधा विचार्य च पुनः पुनः उत्सर्गे ऽमन्यत श्रेयो दमयन्त्या नराधिपः
sa viniścitya bahudhā vicārya ca punaḥ punaḥ utsarge 'manyata śreyo damayantyā narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽवस्त्रताम् आत्मनश् च तस्याश् चाप्य् एकवस्त्रताम् चिन्तयित्वाध्यगाद् राजा वस्त्रार्धस्यावकर्तनम्
so 'vastratām ātmanaś ca tasyāś cāpy ekavastratām cintayitvādhyagād rājā vastrārdhasyāvakartanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं वासो विकर्तेयं न च बुध्येत मे प्रिया चिन्त्यैवं नैषधो राजा सभां पर्यचरत् तदा
kathaṃ vāso vikarteyaṃ na ca budhyeta me priyā cintyaivaṃ naiṣadho rājā sabhāṃ paryacarat tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिधावन्न् अथ नल इतश् चेतश् च भारत आससाद सभोद्देशे विकोशं खड्गम् उत्तमम्
paridhāvann atha nala itaś cetaś ca bhārata āsasāda sabhoddeśe vikośaṃ khaḍgam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनार्धं वाससश् छित्त्वा निवस्य च परंतपः सुप्ताम् उत्सृज्य वैदर्भीं प्राद्रवद् गतचेतनः
tenārdhaṃ vāsasaś chittvā nivasya ca paraṃtapaḥ suptām utsṛjya vaidarbhīṃ prādravad gatacetanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो निबद्धहृदयः पुनर् आगम्य तां सभाम् दमयन्तीं तथा दृष्ट्वा रुरोद निषधाधिपः
tato nibaddhahṛdayaḥ punar āgamya tāṃ sabhām damayantīṃ tathā dṛṣṭvā ruroda niṣadhādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यां न वायुर् न चादित्यः पुरा पश्यति मे प्रियाम् सेयम् अद्य सभामध्ये शेते भूमाव् अनाथवत्
yāṃ na vāyur na cādityaḥ purā paśyati me priyām seyam adya sabhāmadhye śete bhūmāv anāthavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं वस्त्रावकर्तेन संवीता चारुहासिनी उन्मत्तेव वरारोहा कथं बुद्ध्वा भविष्यति
iyaṃ vastrāvakartena saṃvītā cāruhāsinī unmatteva varārohā kathaṃ buddhvā bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथम् एका सती भैमी मया विरहिता शुभा चरिष्यति वने घोरे मृगव्यालनिषेविते
katham ekā satī bhaimī mayā virahitā śubhā cariṣyati vane ghore mṛgavyālaniṣevite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा गत्वा नलो राजा पुनर् एति सभां मुहुः आकृष्यमाणः कलिना सौहृदेनापकृष्यते
gatvā gatvā nalo rājā punar eti sabhāṃ muhuḥ ākṛṣyamāṇaḥ kalinā sauhṛdenāpakṛṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विधेव हृदयं तस्य दुःखितस्याभवत् तदा दोलेव मुहुर् आयाति याति चैव सभां मुहुः
dvidheva hṛdayaṃ tasya duḥkhitasyābhavat tadā doleva muhur āyāti yāti caiva sabhāṃ muhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽपकृष्टस् तु कलिना मोहितः प्राद्रवन् नलः सुप्ताम् उत्सृज्य तां भार्यां विलप्य करुणं बहु
so 'pakṛṣṭas tu kalinā mohitaḥ prādravan nalaḥ suptām utsṛjya tāṃ bhāryāṃ vilapya karuṇaṃ bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नष्टात्मा कलिना स्पृष्टस् तत् तद् विगणयन् नृपः जगामैव वने शून्ये भार्याम् उत्सृज्य दुःखितः
naṣṭātmā kalinā spṛṣṭas tat tad vigaṇayan nṛpaḥ jagāmaiva vane śūnye bhāryām utsṛjya duḥkhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.