Mahābhārata (critical edition) 3.77

बृहदश्व उवाच स मासम् उष्य कौन्तेय भीमम् आमन्त्र्य नैषधः पुराद् अल्पपरीवारो जगाम निषधान् प्रति

bṛhadaśva uvāca sa māsam uṣya kaunteya bhīmam āmantrya naiṣadhaḥ purād alpaparīvāro jagāma niṣadhān prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथेनैकेन शुभ्रेण दन्तिभिः परिषोडशैः पञ्चाशद्भिर् हयैश् चैव षट्शतैश् च पदातिभिः

rathenaikena śubhreṇa dantibhiḥ pariṣoḍaśaiḥ pañcāśadbhir hayaiś caiva ṣaṭśataiś ca padātibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कम्पयन्न् इव महीं त्वरमाणो महीपतिः प्रविवेशातिसंरब्धस् तरसैव महामनाः

sa kampayann iva mahīṃ tvaramāṇo mahīpatiḥ praviveśātisaṃrabdhas tarasaiva mahāmanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुष्करम् आसाद्य वीरसेनसुतो नलः उवाच दीव्याव पुनर् बहु वित्तं मयार्जितम्

tataḥ puṣkaram āsādya vīrasenasuto nalaḥ uvāca dīvyāva punar bahu vittaṃ mayārjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दमयन्ती च यच् चान्यन् मया वसु समर्जितम् एष वै मम संन्यासस् तव राज्यं तु पुष्कर

damayantī ca yac cānyan mayā vasu samarjitam eṣa vai mama saṃnyāsas tava rājyaṃ tu puṣkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः प्रवर्ततां द्यूतम् इति मे निश्चिता मतिः एकपाणेन भद्रं ते प्राणयोश् च पणावहे

punaḥ pravartatāṃ dyūtam iti me niścitā matiḥ ekapāṇena bhadraṃ te prāṇayoś ca paṇāvahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जित्वा परस्वम् आहृत्य राज्यं वा यदि वा वसु प्रतिपाणः प्रदातव्यः परं हि धनम् उच्यते

jitvā parasvam āhṛtya rājyaṃ vā yadi vā vasu pratipāṇaḥ pradātavyaḥ paraṃ hi dhanam ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चेद् वाञ्छसि तद् द्यूतं युद्धद्यूतं प्रवर्तताम् द्वैरथेनास्तु वै शान्तिस् तव वा मम वा नृप

na ced vāñchasi tad dyūtaṃ yuddhadyūtaṃ pravartatām dvairathenāstu vai śāntis tava vā mama vā nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वंशभोज्यम् इदं राज्यं मार्गितव्यं यथा तथा येन तेनाप्य् उपायेन वृद्धानाम् इति शासनम्

vaṃśabhojyam idaṃ rājyaṃ mārgitavyaṃ yathā tathā yena tenāpy upāyena vṛddhānām iti śāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वयोर् एकतरे बुद्धिः क्रियताम् अद्य पुष्कर कैतवेनाक्षवत्यां वा युद्धे वा नम्यतां धनुः

dvayor ekatare buddhiḥ kriyatām adya puṣkara kaitavenākṣavatyāṃ vā yuddhe vā namyatāṃ dhanuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैषधेनैवम् उक्तस् तु पुष्करः प्रहसन्न् इव ध्रुवम् आत्मजयं मत्वा प्रत्याह पृथिवीपतिम्

naiṣadhenaivam uktas tu puṣkaraḥ prahasann iva dhruvam ātmajayaṃ matvā pratyāha pṛthivīpatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिष्ट्या त्वयार्जितं वित्तं प्रतिपाणाय नैषध दिष्ट्या च दुष्कृतं कर्म दमयन्त्याः क्षयं गतम् दिष्ट्या च ध्रियसे राजन् सदारो ऽरिनिबर्हण

diṣṭyā tvayārjitaṃ vittaṃ pratipāṇāya naiṣadha diṣṭyā ca duṣkṛtaṃ karma damayantyāḥ kṣayaṃ gatam diṣṭyā ca dhriyase rājan sadāro 'rinibarhaṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनेनानेन वैदर्भी जितेन समलंकृता माम् उपस्थास्यति व्यक्तं दिवि शक्रम् इवाप्सराः

dhanenānena vaidarbhī jitena samalaṃkṛtā mām upasthāsyati vyaktaṃ divi śakram ivāpsarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यशो हि स्मरामि त्वां प्रतीक्षामि च नैषध देवने च मम प्रीतिर् न भवत्य् असुहृद्गणैः

nityaśo hi smarāmi tvāṃ pratīkṣāmi ca naiṣadha devane ca mama prītir na bhavaty asuhṛdgaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जित्वा त्व् अद्य वरारोहां दमयन्तीम् अनिन्दिताम् कृतकृत्यो भविष्यामि सा हि मे नित्यशो हृदि

jitvā tv adya varārohāṃ damayantīm aninditām kṛtakṛtyo bhaviṣyāmi sā hi me nityaśo hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वा तु तस्य ता वाचो बह्वबद्धप्रलापिनः इयेष स शिरश् छेत्तुं खड्गेन कुपितो नलः

śrutvā tu tasya tā vāco bahvabaddhapralāpinaḥ iyeṣa sa śiraś chettuṃ khaḍgena kupito nalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मयंस् तु रोषताम्राक्षस् तम् उवाच ततो नृपः पणावः किं व्याहरसे जित्वा वै व्याहरिष्यसि

smayaṃs tu roṣatāmrākṣas tam uvāca tato nṛpaḥ paṇāvaḥ kiṃ vyāharase jitvā vai vyāhariṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रावर्तत द्यूतं पुष्करस्य नलस्य च एकपाणेन भद्रं ते नलेन स पराजितः सरत्नकोशनिचयः प्राणेन पणितो ऽपि च

tataḥ prāvartata dyūtaṃ puṣkarasya nalasya ca ekapāṇena bhadraṃ te nalena sa parājitaḥ saratnakośanicayaḥ prāṇena paṇito 'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जित्वा च पुष्करं राजा प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत् मम सर्वम् इदं राज्यम् अव्यग्रं हतकण्टकम्

jitvā ca puṣkaraṃ rājā prahasann idam abravīt mama sarvam idaṃ rājyam avyagraṃ hatakaṇṭakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैदर्भी न त्वया शक्या राजापसद वीक्षितुम् तस्यास् त्वं सपरीवारो मूढ दासत्वम् आगतः

vaidarbhī na tvayā śakyā rājāpasada vīkṣitum tasyās tvaṃ saparīvāro mūḍha dāsatvam āgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तत् त्वया कृतं कर्म येनाहं निर्जितः पुरा कलिना तत् कृतं कर्म त्वं तु मूढ न बुध्यसे नाहं परकृतं दोषं त्वय्य् आधास्ये कथं चन

na tat tvayā kṛtaṃ karma yenāhaṃ nirjitaḥ purā kalinā tat kṛtaṃ karma tvaṃ tu mūḍha na budhyase nāhaṃ parakṛtaṃ doṣaṃ tvayy ādhāsye kathaṃ cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथासुखं त्वं जीवस्व प्राणान् अभ्युत्सृजामि ते तथैव च मम प्रीतिस् त्वयि वीर न संशयः

yathāsukhaṃ tvaṃ jīvasva prāṇān abhyutsṛjāmi te tathaiva ca mama prītis tvayi vīra na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौभ्रात्रं चैव मे त्वत्तो न कदा चित् प्रहास्यति पुष्कर त्वं हि मे भ्राता संजीवस्व शतं समाः

saubhrātraṃ caiva me tvatto na kadā cit prahāsyati puṣkara tvaṃ hi me bhrātā saṃjīvasva śataṃ samāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं नलः सान्त्वयित्वा भ्रातरं सत्यविक्रमः स्वपुरं प्रेषयाम् आस परिष्वज्य पुनः पुनः

evaṃ nalaḥ sāntvayitvā bhrātaraṃ satyavikramaḥ svapuraṃ preṣayām āsa pariṣvajya punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सान्त्वितो नैषधेनैवं पुष्करः प्रत्युवाच तम् पुण्यश्लोकं तदा राजन्न् अभिवाद्य कृताञ्जलिः

sāntvito naiṣadhenaivaṃ puṣkaraḥ pratyuvāca tam puṇyaślokaṃ tadā rājann abhivādya kṛtāñjaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्तिर् अस्तु तवाक्षय्या जीव वर्षायुतं सुखी यो मे वितरसि प्राणान् अधिष्ठानं च पार्थिव

kīrtir astu tavākṣayyā jīva varṣāyutaṃ sukhī yo me vitarasi prāṇān adhiṣṭhānaṃ ca pārthiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तथा सत्कृतो राज्ञा मासम् उष्य तदा नृपः प्रययौ स्वपुरं हृष्टः पुष्करः स्वजनावृतः

sa tathā satkṛto rājñā māsam uṣya tadā nṛpaḥ prayayau svapuraṃ hṛṣṭaḥ puṣkaraḥ svajanāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महत्या सेनया राजन् विनीतैः परिचारकैः भ्राजमान इवादित्यो वपुषा पुरुषर्षभ

mahatyā senayā rājan vinītaiḥ paricārakaiḥ bhrājamāna ivādityo vapuṣā puruṣarṣabha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रस्थाप्य पुष्करं राजा वित्तवन्तम् अनामयम् प्रविवेश पुरं श्रीमान् अत्यर्थम् उपशोभितम् प्रविश्य सान्त्वयाम् आस पौरांश् च निषधाधिपः

prasthāpya puṣkaraṃ rājā vittavantam anāmayam praviveśa puraṃ śrīmān atyartham upaśobhitam praviśya sāntvayām āsa paurāṃś ca niṣadhādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.