Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.78
बृहदश्व उवाच प्रशान्ते तु पुरे हृष्टे संप्रवृत्ते महोत्सवे महत्या सेनया राजा दमयन्तीम् उपानयत्
bṛhadaśva uvāca praśānte tu pure hṛṣṭe saṃpravṛtte mahotsave mahatyā senayā rājā damayantīm upānayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दमयन्तीम् अपि पिता सत्कृत्य परवीरहा प्रस्थापयद् अमेयात्मा भीमो भीमपराक्रमः
damayantīm api pitā satkṛtya paravīrahā prasthāpayad ameyātmā bhīmo bhīmaparākramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगतायां तु वैदर्भ्यां सपुत्रायां नलो नृपः वर्तयाम् आस मुदितो देवराड् इव नन्दने
āgatāyāṃ tu vaidarbhyāṃ saputrāyāṃ nalo nṛpaḥ vartayām āsa mudito devarāḍ iva nandane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा प्रकाशतां यातो जम्बूद्वीपे ऽथ राजसु पुनः स्वे चावसद् राज्ये प्रत्याहृत्य महायशाः
tathā prakāśatāṃ yāto jambūdvīpe 'tha rājasu punaḥ sve cāvasad rājye pratyāhṛtya mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईजे च विविधैर् यज्ञैर् विधिवत् स्वाप्तदक्षिणैः तथा त्वम् अपि राजेन्द्र ससुहृद् वक्ष्यसे ऽचिरात्
īje ca vividhair yajñair vidhivat svāptadakṣiṇaiḥ tathā tvam api rājendra sasuhṛd vakṣyase 'cirāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखम् एतादृशं प्राप्तो नलः परपुरंजयः देवनेन नरश्रेष्ठ सभार्यो भरतर्षभ
duḥkham etādṛśaṃ prāpto nalaḥ parapuraṃjayaḥ devanena naraśreṣṭha sabhāryo bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाकिनैव सुमहन् नलेन पृथिवीपते दुःखम् आसादितं घोरं प्राप्तश् चाभ्युदयः पुनः
ekākinaiva sumahan nalena pṛthivīpate duḥkham āsāditaṃ ghoraṃ prāptaś cābhyudayaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं पुनर् भ्रातृसहितः कृष्णया चैव पाण्डव रमसे ऽस्मिन् महारण्ये धर्मम् एवानुचिन्तयन्
tvaṃ punar bhrātṛsahitaḥ kṛṣṇayā caiva pāṇḍava ramase 'smin mahāraṇye dharmam evānucintayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणैश् च महाभागैर् वेदवेदाङ्गपारगैः नित्यम् अन्वास्यसे राजंस् तत्र का परिदेवना
brāhmaṇaiś ca mahābhāgair vedavedāṅgapāragaiḥ nityam anvāsyase rājaṃs tatra kā paridevanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतिहासम् इमं चापि कलिनाशनम् उच्यते शक्यम् आश्वासितुं श्रुत्वा त्वद्विधेन विशां पते
itihāsam imaṃ cāpi kalināśanam ucyate śakyam āśvāsituṃ śrutvā tvadvidhena viśāṃ pate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थिरत्वं च संचिन्त्य पुरुषार्थस्य नित्यदा तस्याये च व्यये चैव समाश्वसिहि मा शुचः
asthiratvaṃ ca saṃcintya puruṣārthasya nityadā tasyāye ca vyaye caiva samāśvasihi mā śucaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये चेदं कथयिष्यन्ति नलस्य चरितं महत् श्रोष्यन्ति चाप्य् अभीक्ष्णं वै नालक्ष्मीस् तान् भजिष्यति अर्थास् तस्योपपत्स्यन्ते धन्यतां च गमिष्यति
ye cedaṃ kathayiṣyanti nalasya caritaṃ mahat śroṣyanti cāpy abhīkṣṇaṃ vai nālakṣmīs tān bhajiṣyati arthās tasyopapatsyante dhanyatāṃ ca gamiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतिहासम् इमं श्रुत्वा पुराणं शश्वद् उत्तमम् पुत्रान् पौत्रान् पशूंश् चैव वेत्स्यते नृषु चाग्र्यताम् अरोगः प्रीतिमांश् चैव भविष्यति न संशयः
itihāsam imaṃ śrutvā purāṇaṃ śaśvad uttamam putrān pautrān paśūṃś caiva vetsyate nṛṣu cāgryatām arogaḥ prītimāṃś caiva bhaviṣyati na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भयं पश्यसि यच् च त्वम् आह्वयिष्यति मां पुनः अक्षज्ञ इति तत् ते ऽहं नाशयिष्यामि पार्थिव
bhayaṃ paśyasi yac ca tvam āhvayiṣyati māṃ punaḥ akṣajña iti tat te 'haṃ nāśayiṣyāmi pārthiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदाक्षहृदयं कृत्स्नम् अहं सत्यपराक्रम उपपद्यस्व कौन्तेय प्रसन्नो ऽहं ब्रवीमि ते
vedākṣahṛdayaṃ kṛtsnam ahaṃ satyaparākrama upapadyasva kaunteya prasanno 'haṃ bravīmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच ततो हृष्टमना राजा बृहदश्वम् उवाच ह भगवन्न् अक्षहृदयं ज्ञातुम् इच्छामि तत्त्वतः
vaiśaṃpāyana uvāca tato hṛṣṭamanā rājā bṛhadaśvam uvāca ha bhagavann akṣahṛdayaṃ jñātum icchāmi tattvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽक्षहृदयं प्रादात् पाण्डवाय महात्मने दत्त्वा चाश्वशिरो ऽगच्छद् उपस्प्रष्टुं महातपाः
tato 'kṣahṛdayaṃ prādāt pāṇḍavāya mahātmane dattvā cāśvaśiro 'gacchad upaspraṣṭuṃ mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहदश्वे गते पार्थम् अश्रौषीत् सव्यसाचिनम् वर्तमानं तपस्य् उग्रे वायुभक्षं मनीषिणम्
bṛhadaśve gate pārtham aśrauṣīt savyasācinam vartamānaṃ tapasy ugre vāyubhakṣaṃ manīṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणेभ्यस् तपस्विभ्यः संपतद्भ्यस् ततस् ततः तीर्थशैलवरेभ्यश् च समेतेभ्यो दृढव्रतः
brāhmaṇebhyas tapasvibhyaḥ saṃpatadbhyas tatas tataḥ tīrthaśailavarebhyaś ca sametebhyo dṛḍhavrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पार्थो महाबाहुर् दुरापं तप आस्थितः न तथा दृष्टपूर्वो ऽन्यः कश् चिद् उग्रतपा इति
iti pārtho mahābāhur durāpaṃ tapa āsthitaḥ na tathā dṛṣṭapūrvo 'nyaḥ kaś cid ugratapā iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा धनंजयः पार्थस् तपस्वी नियतव्रतः मुनिर् एकचरः श्रीमान् धर्मो विग्रहवान् इव
yathā dhanaṃjayaḥ pārthas tapasvī niyatavrataḥ munir ekacaraḥ śrīmān dharmo vigrahavān iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं श्रुत्वा पाण्डवो राजंस् तप्यमानं महावने अन्वशोचत कौन्तेयः प्रियं वै भ्रातरं जयम्
taṃ śrutvā pāṇḍavo rājaṃs tapyamānaṃ mahāvane anvaśocata kaunteyaḥ priyaṃ vai bhrātaraṃ jayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दह्यमानेन तु हृदा शरणार्थी महावने ब्राह्मणान् विविधज्ञानान् पर्यपृच्छद् युधिष्ठिरः
dahyamānena tu hṛdā śaraṇārthī mahāvane brāhmaṇān vividhajñānān paryapṛcchad yudhiṣṭhiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.