Library·Mahābhārata (critical edition)·3·3.83
पुलस्त्य उवाच अथ संध्यां समासाद्य संवेद्यं तीर्थम् उत्तमम् उपस्पृश्य नरो विद्वान् भवेन् नास्त्य् अत्र संशयः
pulastya uvāca atha saṃdhyāṃ samāsādya saṃvedyaṃ tīrtham uttamam upaspṛśya naro vidvān bhaven nāsty atra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामस्य च प्रसादेन तीर्थं राजन् कृतं पुरा तल् लोहित्यं समासाद्य विन्द्याद् बहु सुवर्णकम्
rāmasya ca prasādena tīrthaṃ rājan kṛtaṃ purā tal lohityaṃ samāsādya vindyād bahu suvarṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करतोयां समासाद्य त्रिरात्रोपोषितो नरः अश्वमेधम् अवाप्नोति कृते पैतामहे विधौ
karatoyāṃ samāsādya trirātropoṣito naraḥ aśvamedham avāpnoti kṛte paitāmahe vidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गायास् त्व् अथ राजेन्द्र सागरस्य च संगमे अश्वमेधं दशगुणं प्रवदन्ति मनीषिणः
gaṅgāyās tv atha rājendra sāgarasya ca saṃgame aśvamedhaṃ daśaguṇaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गायास् त्व् अपरं द्वीपं प्राप्य यः स्नाति भारत त्रिरात्रोपोषितो राजन् सर्वकामान् अवाप्नुयात्
gaṅgāyās tv aparaṃ dvīpaṃ prāpya yaḥ snāti bhārata trirātropoṣito rājan sarvakāmān avāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वैतरणीं गत्वा नदीं पापप्रमोचनीम् विरजं तीर्थम् आसाद्य विराजति यथा शशी
tato vaitaraṇīṃ gatvā nadīṃ pāpapramocanīm virajaṃ tīrtham āsādya virājati yathā śaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभवेच् च कुले पुण्ये सर्वपापं व्यपोहति गोसहस्रफलं लब्ध्वा पुनाति च कुलं नरः
prabhavec ca kule puṇye sarvapāpaṃ vyapohati gosahasraphalaṃ labdhvā punāti ca kulaṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोणस्य ज्योतिरथ्याश् च संगमे निवसञ् शुचिः तर्पयित्वा पितॄन् देवान् अग्निष्टोमफलं लभेत्
śoṇasya jyotirathyāś ca saṃgame nivasañ śuciḥ tarpayitvā pitṝn devān agniṣṭomaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोणस्य नर्मदायाश् च प्रभवे कुरुनन्दन वंशगुल्म उपस्पृश्य वाजिमेधफलं लभेत्
śoṇasya narmadāyāś ca prabhave kurunandana vaṃśagulma upaspṛśya vājimedhaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषभं तीर्थम् आसाद्य कोशलायां नराधिप वाजपेयम् अवाप्नोति त्रिरात्रोपोषितो नरः
ṛṣabhaṃ tīrtham āsādya kośalāyāṃ narādhipa vājapeyam avāpnoti trirātropoṣito naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोशलायां समासाद्य कालतीर्थ उपस्पृशेत् वृशभैकादशफलं लभते नात्र संशयः
kośalāyāṃ samāsādya kālatīrtha upaspṛśet vṛśabhaikādaśaphalaṃ labhate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पवत्याम् उपस्पृश्य त्रिरात्रोपोषितो नरः गोसहस्रफलं विन्द्यात् कुलं चैव समुद्धरेत्
puṣpavatyām upaspṛśya trirātropoṣito naraḥ gosahasraphalaṃ vindyāt kulaṃ caiva samuddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो बदरिकातीर्थे स्नात्वा प्रयतमानसः दीर्घम् आयुर् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति
tato badarikātīrthe snātvā prayatamānasaḥ dīrgham āyur avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो महेन्द्रम् आसाद्य जामदग्न्यनिषेवितम् रामतीर्थे नरः स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत्
tato mahendram āsādya jāmadagnyaniṣevitam rāmatīrthe naraḥ snātvā vājimedhaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मतङ्गस्य तु केदारस् तत्रैव कुरुनन्दन तत्र स्नात्वा नरो राजन् गोसहस्रफलं लभेत्
mataṅgasya tu kedāras tatraiva kurunandana tatra snātvā naro rājan gosahasraphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीपर्वतं समासाद्य नदीतीर उपस्पृशेत् अश्वमेधम् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति
śrīparvataṃ samāsādya nadītīra upaspṛśet aśvamedham avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीपर्वते महादेवो देव्या सह महाद्युतिः न्यवसत् परमप्रीतो ब्रह्मा च त्रिदशैर् वृतः
śrīparvate mahādevo devyā saha mahādyutiḥ nyavasat paramaprīto brahmā ca tridaśair vṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र देवह्रदे स्नात्वा शुचिः प्रयतमानसः अश्वमेधम् अवाप्नोति परां सिद्धिं च गच्छति
tatra devahrade snātvā śuciḥ prayatamānasaḥ aśvamedham avāpnoti parāṃ siddhiṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषभं पर्वतं गत्वा पाण्ड्येषु सुरपूजितम् वाजपेयम् अवाप्नोति नाकपृष्ठे च मोदते
ṛṣabhaṃ parvataṃ gatvā pāṇḍyeṣu surapūjitam vājapeyam avāpnoti nākapṛṣṭhe ca modate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गच्छेत कावेरीं वृताम् अप्सरसां गणैः तत्र स्नात्वा नरो राजन् गोसहस्रफलं लभेत्
tato gaccheta kāverīṃ vṛtām apsarasāṃ gaṇaiḥ tatra snātvā naro rājan gosahasraphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तीरे समुद्रस्य कन्यातीर्थ उपस्पृशेत् तत्रोपस्पृश्य राजेन्द्र सर्वपापैः प्रमुच्यते
tatas tīre samudrasya kanyātīrtha upaspṛśet tatropaspṛśya rājendra sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ गोकर्णम् आसाद्य त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् समुद्रमध्ये राजेन्द्र सर्वलोकनमस्कृतम्
atha gokarṇam āsādya triṣu lokeṣu viśrutam samudramadhye rājendra sarvalokanamaskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश् च तपोधनाः भूतयक्षपिशाचाश् च किंनराः समहोरगाः
yatra brahmādayo devā ṛṣayaś ca tapodhanāḥ bhūtayakṣapiśācāś ca kiṃnarāḥ samahoragāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धचारणगन्धर्वा मानुषाः पन्नगास् तथा सरितः सागराः शैला उपासन्त उमापतिम्
siddhacāraṇagandharvā mānuṣāḥ pannagās tathā saritaḥ sāgarāḥ śailā upāsanta umāpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रेशानं समभ्यर्च्य त्रिरात्रोपोषितो नरः दशाश्वमेधम् आप्नोति गाणपत्यं च विन्दति उष्य द्वादशरात्रं तु कृतात्मा भवते नरः
tatreśānaṃ samabhyarcya trirātropoṣito naraḥ daśāśvamedham āpnoti gāṇapatyaṃ ca vindati uṣya dvādaśarātraṃ tu kṛtātmā bhavate naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत एव तु गायत्र्याः स्थानं त्रैलोक्यविश्रुतम् त्रिरात्रम् उषितस् तत्र गोसहस्रफलं लभेत्
tata eva tu gāyatryāḥ sthānaṃ trailokyaviśrutam trirātram uṣitas tatra gosahasraphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निदर्शनं च प्रत्यक्षं ब्राह्मणानां नराधिप गायत्रीं पठते यस् तु योनिसंकरजस् तथा गाथा वा गीतिका वापि तस्य संपद्यते नृप
nidarśanaṃ ca pratyakṣaṃ brāhmaṇānāṃ narādhipa gāyatrīṃ paṭhate yas tu yonisaṃkarajas tathā gāthā vā gītikā vāpi tasya saṃpadyate nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवर्तस्य तु विप्रर्षेर् वापीम् आसाद्य दुर्लभाम् रूपस्य भागी भवति सुभगश् चैव जायते
saṃvartasya tu viprarṣer vāpīm āsādya durlabhām rūpasya bhāgī bhavati subhagaś caiva jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वेण्णां समासाद्य तर्पयेत् पितृदेवताः मयूरहंससंयुक्तं विमानं लभते नरः
tato veṇṇāṃ samāsādya tarpayet pitṛdevatāḥ mayūrahaṃsasaṃyuktaṃ vimānaṃ labhate naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गोदावरीं प्राप्य नित्यं सिद्धनिषेविताम् गवामयम् अवाप्नोति वासुकेर् लोकम् आप्नुयात्
tato godāvarīṃ prāpya nityaṃ siddhaniṣevitām gavāmayam avāpnoti vāsuker lokam āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेण्णायाः संगमे स्नात्वा वाजपेयफलं लभेत् वरदासंगमे स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्
veṇṇāyāḥ saṃgame snātvā vājapeyaphalaṃ labhet varadāsaṃgame snātvā gosahasraphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मस्थानं समासाद्य त्रिरात्रम् उषितो नरः गोसहस्रफलं विन्देत् स्वर्गलोकं च गच्छति
brahmasthānaṃ samāsādya trirātram uṣito naraḥ gosahasraphalaṃ vindet svargalokaṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशप्लवनम् आसाद्य ब्रह्मचारी समाहितः त्रिरात्रम् उषितः स्नात्वा अश्वमेधफलं लभेत्
kuśaplavanam āsādya brahmacārī samāhitaḥ trirātram uṣitaḥ snātvā aśvamedhaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो देवह्रदे रम्ये कृष्णवेण्णाजलोद्भवे जातिमात्रह्रदे चैव तथा कन्याश्रमे नृप
tato devahrade ramye kṛṣṇaveṇṇājalodbhave jātimātrahrade caiva tathā kanyāśrame nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र क्रतुशतैर् इष्ट्वा देवराजो दिवं गतः अग्निष्टोमशतं विन्देद् गमनाद् एव भारत
yatra kratuśatair iṣṭvā devarājo divaṃ gataḥ agniṣṭomaśataṃ vinded gamanād eva bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदेवह्रदे स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत् जातिमात्रह्रदे स्नात्वा भवेज् जातिस्मरो नरः
sarvadevahrade snātvā gosahasraphalaṃ labhet jātimātrahrade snātvā bhavej jātismaro naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽवाप्य महापुण्यां पयोष्णीं सरितां वराम् पितृदेवार्चनरतो गोसहस्रफलं लभेत्
tato 'vāpya mahāpuṇyāṃ payoṣṇīṃ saritāṃ varām pitṛdevārcanarato gosahasraphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दण्डकारण्यम् आसाद्य महाराज उपस्पृशेत् गोसहस्रफलं तत्र स्नातमात्रस्य भारत
daṇḍakāraṇyam āsādya mahārāja upaspṛśet gosahasraphalaṃ tatra snātamātrasya bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरभङ्गाश्रमं गत्वा शुकस्य च महात्मनः न दुर्गतिम् अवाप्नोति पुनाति च कुलं नरः
śarabhaṅgāśramaṃ gatvā śukasya ca mahātmanaḥ na durgatim avāpnoti punāti ca kulaṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शूर्पारकं गच्छेज् जामदग्न्यनिषेवितम् रामतीर्थे नरः स्नात्वा विन्द्याद् बहु सुवर्णकम्
tataḥ śūrpārakaṃ gacchej jāmadagnyaniṣevitam rāmatīrthe naraḥ snātvā vindyād bahu suvarṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तगोदावरे स्नात्वा नियतो नियताशनः महत् पुण्यम् अवाप्नोति देवलोकं च गच्छति
saptagodāvare snātvā niyato niyatāśanaḥ mahat puṇyam avāpnoti devalokaṃ ca gacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो देवपथं गच्छेन् नियतो नियताशनः देवसत्रस्य यत् पुण्यं तद् अवाप्नोति मानवः
tato devapathaṃ gacchen niyato niyatāśanaḥ devasatrasya yat puṇyaṃ tad avāpnoti mānavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुङ्गकारण्यम् आसाद्य ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः वेदान् अध्यापयत् तत्र ऋषिः सारस्वतः पुरा
tuṅgakāraṇyam āsādya brahmacārī jitendriyaḥ vedān adhyāpayat tatra ṛṣiḥ sārasvataḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र वेदान् प्रनष्टांस् तु मुनेर् अङ्गिरसः सुतः उपविष्टो महर्षीणाम् उत्तरीयेषु भारत
tatra vedān pranaṣṭāṃs tu muner aṅgirasaḥ sutaḥ upaviṣṭo maharṣīṇām uttarīyeṣu bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐकारेण यथान्यायं सम्यग् उच्चारितेन च येन यत् पूर्वम् अभ्यस्तं तत् तस्य समुपस्थितम्
oṃkāreṇa yathānyāyaṃ samyag uccāritena ca yena yat pūrvam abhyastaṃ tat tasya samupasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयस् तत्र देवाश् च वरुणो ऽग्निः प्रजापतिः हरिर् नारायणो देवो महादेवस् तथैव च
ṛṣayas tatra devāś ca varuṇo 'gniḥ prajāpatiḥ harir nārāyaṇo devo mahādevas tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितामहश् च भगवान् देवैः सह महाद्युतिः भृगुं नियोजयाम् आस याजनार्थे महाद्युतिम्
pitāmahaś ca bhagavān devaiḥ saha mahādyutiḥ bhṛguṃ niyojayām āsa yājanārthe mahādyutim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स चक्रे भगवान् ऋषीणां विधिवत् तदा सर्वेषां पुनर् आधानं विधिदृष्टेन कर्मणा
tataḥ sa cakre bhagavān ṛṣīṇāṃ vidhivat tadā sarveṣāṃ punar ādhānaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्यभागेन वै तत्र तर्पितास् तु यथाविधि देवास् त्रिभुवणं याता ऋषयश् च यथासुखम्
ājyabhāgena vai tatra tarpitās tu yathāvidhi devās tribhuvaṇaṃ yātā ṛṣayaś ca yathāsukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अरण्यं प्रविष्टस्य तुङ्गकं राजसत्तम पापं प्रणश्यते सर्वं स्त्रियो वा पुरुषस्य वा
tad araṇyaṃ praviṣṭasya tuṅgakaṃ rājasattama pāpaṃ praṇaśyate sarvaṃ striyo vā puruṣasya vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र मासं वसेद् धीरो नियतो नियताशनः ब्रह्मलोकं व्रजेद् राजन् पुनीते च कुलं नरः
tatra māsaṃ vased dhīro niyato niyatāśanaḥ brahmalokaṃ vrajed rājan punīte ca kulaṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधाविकं समासाद्य पितॄन् देवांश् च तर्पयेत् अग्निष्टोमम् अवाप्नोति स्मृतिं मेधां च विन्दति
medhāvikaṃ samāsādya pitṝn devāṃś ca tarpayet agniṣṭomam avāpnoti smṛtiṃ medhāṃ ca vindati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कालंजरं गत्वा पर्वतं लोकविश्रुतम् तत्र देवह्रदे स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्
tataḥ kālaṃjaraṃ gatvā parvataṃ lokaviśrutam tatra devahrade snātvā gosahasraphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मानं साधयेत् तत्र गिरौ कालंजरे नृप स्वर्गलोके महीयेत नरो नास्त्य् अत्र संशयः
ātmānaṃ sādhayet tatra girau kālaṃjare nṛpa svargaloke mahīyeta naro nāsty atra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गिरिवरश्रेष्ठे चित्रकूटे विशां पते मन्दाकिनीं समासाद्य नदीं पापप्रमोचनीम्
tato girivaraśreṣṭhe citrakūṭe viśāṃ pate mandākinīṃ samāsādya nadīṃ pāpapramocanīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राभिषेकं कुर्वाणः पितृदेवार्चने रतः अश्वमेधम् अवाप्नोति गतिं च परमां व्रजेत्
tatrābhiṣekaṃ kurvāṇaḥ pitṛdevārcane rataḥ aśvamedham avāpnoti gatiṃ ca paramāṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गच्छेत राजेन्द्र भर्तृस्थानम् अनुत्तमम् यत्र देवो महासेनो नित्यं संनिहितो नृपः
tato gaccheta rājendra bhartṛsthānam anuttamam yatra devo mahāseno nityaṃ saṃnihito nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुमांस् तत्र नरश्रेष्ठ गमनाद् एव सिध्यति कोटितीर्थे नरः स्नात्वा गोसहस्रफलं लभेत्
pumāṃs tatra naraśreṣṭha gamanād eva sidhyati koṭitīrthe naraḥ snātvā gosahasraphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदक्षिणम् उपावृत्य ज्येष्ठस्थानं व्रजेन् नरः अभिगम्य महादेवं विराजति यथा शशी
pradakṣiṇam upāvṛtya jyeṣṭhasthānaṃ vrajen naraḥ abhigamya mahādevaṃ virājati yathā śaśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र कूपो महाराज विश्रुतो भरतर्षभ समुद्रास् तत्र चत्वारो निवसन्ति युधिष्ठिर
tatra kūpo mahārāja viśruto bharatarṣabha samudrās tatra catvāro nivasanti yudhiṣṭhira
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोपस्पृश्य राजेन्द्र कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् नियतात्मा नरः पूतो गच्छेत परमां गतिम्
tatropaspṛśya rājendra kṛtvā cāpi pradakṣiṇam niyatātmā naraḥ pūto gaccheta paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गच्छेत् कुरुश्रेष्ठ शृङ्गवेरपुरं महत् यत्र तीर्णो महाराज रामो दाशरथिः पुरा
tato gacchet kuruśreṣṭha śṛṅgaverapuraṃ mahat yatra tīrṇo mahārāja rāmo dāśarathiḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गायां तु नरः स्नात्वा ब्रह्मचारी समाहितः विधूतपाप्मा भवति वाजपेयं च विन्दति
gaṅgāyāṃ tu naraḥ snātvā brahmacārī samāhitaḥ vidhūtapāpmā bhavati vājapeyaṃ ca vindati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिगम्य महादेवम् अभ्यर्च्य च नराधिप प्रदक्षिणम् उपावृत्य गाणपत्यम् अवाप्नुयात्
abhigamya mahādevam abhyarcya ca narādhipa pradakṣiṇam upāvṛtya gāṇapatyam avāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गच्छेत राजेन्द्र प्रयागम् ऋषिसंस्तुतम् यत्र ब्रह्मादयो देवा दिशश् च सदिगीश्वराः
tato gaccheta rājendra prayāgam ṛṣisaṃstutam yatra brahmādayo devā diśaś ca sadigīśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकपालाश् च साध्याश् च नैरृताः पितरस् तथा सनत्कुमारप्रमुखास् तथैव परमर्षयः
lokapālāś ca sādhyāś ca nairṛtāḥ pitaras tathā sanatkumārapramukhās tathaiva paramarṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गिरःप्रमुखाश् चैव तथा ब्रह्मर्षयो ऽपरे तथा नागाः सुपर्णाश् च सिद्धाश् चक्रचरास् तथा
aṅgiraḥpramukhāś caiva tathā brahmarṣayo 'pare tathā nāgāḥ suparṇāś ca siddhāś cakracarās tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरितः सागराश् चैव गन्धर्वाप्सरसस् तथा हरिश् च भगवान् आस्ते प्रजापतिपुरस्कृतः
saritaḥ sāgarāś caiva gandharvāpsarasas tathā hariś ca bhagavān āste prajāpatipuraskṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र त्रीण्य् अग्निकुण्डानि येषां मध्ये च जाह्नवी प्रयागाद् अभिनिष्क्रान्ता सर्वतीर्थपुरस्कृता
tatra trīṇy agnikuṇḍāni yeṣāṃ madhye ca jāhnavī prayāgād abhiniṣkrāntā sarvatīrthapuraskṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपनस्य सुता तत्र त्रिषु लोकेषु विश्रुता यमुना गङ्गया सार्धं संगता लोकपावनी
tapanasya sutā tatra triṣu lokeṣu viśrutā yamunā gaṅgayā sārdhaṃ saṃgatā lokapāvanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गायमुनयोर् मध्यं पृथिव्या जघनं स्मृतम् प्रयागं जघनस्यान्तम् उपस्थम् ऋषयो विदुः
gaṅgāyamunayor madhyaṃ pṛthivyā jaghanaṃ smṛtam prayāgaṃ jaghanasyāntam upastham ṛṣayo viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयागं सप्रतिष्ठानं कम्बलाश्वतरौ तथा तीर्थं भोगवती चैव वेदी प्रोक्ता प्रजापतेः
prayāgaṃ sapratiṣṭhānaṃ kambalāśvatarau tathā tīrthaṃ bhogavatī caiva vedī proktā prajāpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र वेदाश् च यज्ञाश् च मूर्तिमन्तो युधिष्ठिर प्रजापतिम् उपासन्ते ऋषयश् च महाव्रताः यजन्ते क्रतुभिर् देवास् तथा चक्रचरा नृप
tatra vedāś ca yajñāś ca mūrtimanto yudhiṣṭhira prajāpatim upāsante ṛṣayaś ca mahāvratāḥ yajante kratubhir devās tathā cakracarā nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पुण्यतमं नास्ति त्रिषु लोकेषु भारत प्रयागः सर्वतीर्थेभ्यः प्रभवत्य् अधिकं विभो
tataḥ puṇyatamaṃ nāsti triṣu lokeṣu bhārata prayāgaḥ sarvatīrthebhyaḥ prabhavaty adhikaṃ vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रवणात् तस्य तीर्थस्य नामसंकीर्तनाद् अपि मृत्तिकालम्भनाद् वापि नरः पापात् प्रमुच्यते
śravaṇāt tasya tīrthasya nāmasaṃkīrtanād api mṛttikālambhanād vāpi naraḥ pāpāt pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राभिषेकं यः कुर्यात् संगमे संशितव्रतः पुण्यं स फलम् आप्नोति राजसूयाश्वमेधयोः
tatrābhiṣekaṃ yaḥ kuryāt saṃgame saṃśitavrataḥ puṇyaṃ sa phalam āpnoti rājasūyāśvamedhayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा यजनभूमिर् हि देवानाम् अपि सत्कृता तत्र दत्तं सूक्ष्मम् अपि महद् भवति भारत
eṣā yajanabhūmir hi devānām api satkṛtā tatra dattaṃ sūkṣmam api mahad bhavati bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न वेदवचनात् तात न लोकवचनाद् अपि मतिर् उत्क्रमणीया ते प्रयागमरणं प्रति
na vedavacanāt tāta na lokavacanād api matir utkramaṇīyā te prayāgamaraṇaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दश तीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्त्यस् तथापराः येषां सांनिध्यम् अत्रैव कीर्तितं कुरुनन्दन
daśa tīrthasahasrāṇi ṣaṣṭikoṭtyas tathāparāḥ yeṣāṃ sāṃnidhyam atraiva kīrtitaṃ kurunandana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चातुर्वेदे च यत् पुण्यं सत्यवादिषु चैव यत् स्नात एव तदाप्नोति गङ्गायमुनसंगमे
cāturvede ca yat puṇyaṃ satyavādiṣu caiva yat snāta eva tadāpnoti gaṅgāyamunasaṃgame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र भोगवती नाम वासुकेस् तीर्थम् उत्तमम् तत्राभिषेकं यः कुर्यात् सो ऽश्वमेधम् अवाप्नुयात्
tatra bhogavatī nāma vāsukes tīrtham uttamam tatrābhiṣekaṃ yaḥ kuryāt so 'śvamedham avāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र हंसप्रपतनं तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् दशाश्वमेधिकं चैव गङ्गायां कुरुनन्दन
tatra haṃsaprapatanaṃ tīrthaṃ trailokyaviśrutam daśāśvamedhikaṃ caiva gaṅgāyāṃ kurunandana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र गङ्गा महाराज स देशस् तत् तपोवनम् सिद्धक्षेत्रं तु तज् ज्ञेयं गङ्गातीरसमाश्रितम्
yatra gaṅgā mahārāja sa deśas tat tapovanam siddhakṣetraṃ tu taj jñeyaṃ gaṅgātīrasamāśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं सत्यं द्विजातीनां साधूनाम् आत्मजस्य च सुहृदां च जपेत् कर्णे शिष्यस्यानुगतस्य च
idaṃ satyaṃ dvijātīnāṃ sādhūnām ātmajasya ca suhṛdāṃ ca japet karṇe śiṣyasyānugatasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं धर्म्यम् इदं पुण्यम् इदं मेध्यम् इदं सुखम् इदं स्वर्ग्यम् इदं रम्यम् इदं पावनम् उत्तमम्
idaṃ dharmyam idaṃ puṇyam idaṃ medhyam idaṃ sukham idaṃ svargyam idaṃ ramyam idaṃ pāvanam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महर्षीणाम् इदं गुह्यं सर्वपापप्रमोचनम् अधीत्य द्विजमध्ये च निर्मलत्वम् अवाप्नुयात्
maharṣīṇām idaṃ guhyaṃ sarvapāpapramocanam adhītya dvijamadhye ca nirmalatvam avāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश् चेदं शृणुयान् नित्यं तीर्थपुण्यं सदा शुचिः जातीः स स्मरते बह्वीर् नाकपृष्ठे च मोदते
yaś cedaṃ śṛṇuyān nityaṃ tīrthapuṇyaṃ sadā śuciḥ jātīḥ sa smarate bahvīr nākapṛṣṭhe ca modate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गम्यान्य् अपि च तीर्थानि कीर्तितान्य् अगमानि च मनसा तानि गच्छेत सर्वतीर्थसमीक्षया
gamyāny api ca tīrthāni kīrtitāny agamāni ca manasā tāni gaccheta sarvatīrthasamīkṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानि वसुभिः साध्यैर् आदित्यैर् मरुदश्विभिः ऋषिभिर् देवकल्पैश् च श्रितानि सुकृतैषिभिः
etāni vasubhiḥ sādhyair ādityair marudaśvibhiḥ ṛṣibhir devakalpaiś ca śritāni sukṛtaiṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं त्वम् अपि कौरव्य विधिनानेन सुव्रत व्रज तीर्थानि नियतः पुण्यं पुण्येन वर्धते
evaṃ tvam api kauravya vidhinānena suvrata vraja tīrthāni niyataḥ puṇyaṃ puṇyena vardhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भावितैः कारणैः पूर्वम् आस्तिक्याच् छ्रुतिदर्शनात् प्राप्यन्ते तानि तीर्थानि सद्भिः शिष्टानुदर्शिभिः
bhāvitaiḥ kāraṇaiḥ pūrvam āstikyāc chrutidarśanāt prāpyante tāni tīrthāni sadbhiḥ śiṣṭānudarśibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाव्रतो नाकृतात्मा च नाशुचिर् न च तस्करः स्नाति तीर्थेषु कौरव्य न च वक्रमतिर् नरः
nāvrato nākṛtātmā ca nāśucir na ca taskaraḥ snāti tīrtheṣu kauravya na ca vakramatir naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया तु सम्यग्वृत्तेन नित्यं धर्मार्थदर्शिना पितरस् तारितास् तात सर्वे च प्रपितामहाः
tvayā tu samyagvṛttena nityaṃ dharmārthadarśinā pitaras tāritās tāta sarve ca prapitāmahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितामहपुरोगाश् च देवाः सर्षिगणा नृप तव धर्मेण धर्मज्ञ नित्यम् एवाभितोषिताः
pitāmahapurogāś ca devāḥ sarṣigaṇā nṛpa tava dharmeṇa dharmajña nityam evābhitoṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवाप्स्यसि च लोकान् वै वसूनां वासवोपम कीर्तिं च महतीं भीष्म प्राप्स्यसे भुवि शाश्वतीम्
avāpsyasi ca lokān vai vasūnāṃ vāsavopama kīrtiṃ ca mahatīṃ bhīṣma prāpsyase bhuvi śāśvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारद उवाच एवम् उक्त्वाभ्यनुज्ञाप्य पुलस्त्यो भगवान् ऋषिः प्रीतः प्रीतेन मनसा तत्रैवान्तरधीयत
nārada uvāca evam uktvābhyanujñāpya pulastyo bhagavān ṛṣiḥ prītaḥ prītena manasā tatraivāntaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्मश् च कुरुशार्दूल शास्त्रतत्त्वार्थदर्शिवान् पुलस्त्यवचनाच् चैव पृथिवीम् अनुचक्रमे
bhīṣmaś ca kuruśārdūla śāstratattvārthadarśivān pulastyavacanāc caiva pṛthivīm anucakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन विधिना यस् तु पृथिवीं संचरिष्यति अश्वमेधशतस्याग्र्यं फलं प्रेत्य स भोक्ष्यते
anena vidhinā yas tu pṛthivīṃ saṃcariṣyati aśvamedhaśatasyāgryaṃ phalaṃ pretya sa bhokṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतश् चाष्टगुणं पार्थ प्राप्स्यसे धर्मम् उत्तमम् नेता च त्वम् ऋषीन् यस्मात् तेन ते ऽष्टगुणं फलम्
ataś cāṣṭaguṇaṃ pārtha prāpsyase dharmam uttamam netā ca tvam ṛṣīn yasmāt tena te 'ṣṭaguṇaṃ phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षोगणावकीर्णानि तीर्थान्य् एतानि भारत न गतिर् विद्यते ऽन्यस्य त्वाम् ऋते कुरुनन्दन
rakṣogaṇāvakīrṇāni tīrthāny etāni bhārata na gatir vidyate 'nyasya tvām ṛte kurunandana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं देवर्षिचरितं सर्वतीर्थार्थसंश्रितम् यः पठेत् कल्यम् उत्थाय सर्वपापैः प्रमुच्यते
idaṃ devarṣicaritaṃ sarvatīrthārthasaṃśritam yaḥ paṭhet kalyam utthāya sarvapāpaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिमुख्याः सदा यत्र वाल्मीकिस् त्व् अथ काश्यपः आत्रेयस् त्व् अथ कौण्डिन्यो विश्वामित्रो ऽथ गौतमः
ṛṣimukhyāḥ sadā yatra vālmīkis tv atha kāśyapaḥ ātreyas tv atha kauṇḍinyo viśvāmitro 'tha gautamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असितो देवलश् चैव मार्कण्डेयो ऽथ गालवः भरद्वाजो वसिष्ठश् च मुनिर् उद्दालकस् तथा
asito devalaś caiva mārkaṇḍeyo 'tha gālavaḥ bharadvājo vasiṣṭhaś ca munir uddālakas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शौनकः सह पुत्रेण व्यासश् च जपतां वरः दुर्वासाश् च मुनिश्रेष्ठो गालवश् च महातपाः
śaunakaḥ saha putreṇa vyāsaś ca japatāṃ varaḥ durvāsāś ca muniśreṣṭho gālavaś ca mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते ऋषिवराः सर्वे त्वत्प्रतीक्षास् तपोधनाः एभिः सह महाराज तीर्थान्य् एतान्य् अनुव्रज
ete ṛṣivarāḥ sarve tvatpratīkṣās tapodhanāḥ ebhiḥ saha mahārāja tīrthāny etāny anuvraja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष वै लोमशो नाम देवर्षिर् अमितद्युतिः समेष्यति त्वया चैव तेन सार्धम् अनुव्रज
eṣa vai lomaśo nāma devarṣir amitadyutiḥ sameṣyati tvayā caiva tena sārdham anuvraja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया च सह धर्मज्ञ तीर्थान्य् एतान्य् अनुव्रज प्राप्स्यसे महतीं कीर्तिं यथा राजा महाभिषः
mayā ca saha dharmajña tīrthāny etāny anuvraja prāpsyase mahatīṃ kīrtiṃ yathā rājā mahābhiṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा ययातिर् धर्मात्मा यथा राजा पुरूरवाः तथा त्वं कुरुशार्दूल स्वेन धर्मेण शोभसे
yathā yayātir dharmātmā yathā rājā purūravāḥ tathā tvaṃ kuruśārdūla svena dharmeṇa śobhase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा भगीरथो राजा यथा रामश् च विश्रुतः तथा त्वं सर्वराजभ्यो भ्राजसे रश्मिवान् इव
yathā bhagīratho rājā yathā rāmaś ca viśrutaḥ tathā tvaṃ sarvarājabhyo bhrājase raśmivān iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा मनुर् यथेक्ष्वाकुर् यथा पूरुर् महायशाः यथा वैन्यो महातेजास् तथा त्वम् अपि विश्रुतः
yathā manur yathekṣvākur yathā pūrur mahāyaśāḥ yathā vainyo mahātejās tathā tvam api viśrutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा च वृत्रहा सर्वान् सपत्नान् निर्दहत् पुरा तथा शत्रुक्षयं कृत्वा प्रजास् त्वं पालयिष्यसि
yathā ca vṛtrahā sarvān sapatnān nirdahat purā tathā śatrukṣayaṃ kṛtvā prajās tvaṃ pālayiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वधर्मविजिताम् उर्वीं प्राप्य राजीवलोचन ख्यातिं यास्यसि धर्मेण कार्तवीर्यार्जुनो यथा
svadharmavijitām urvīṃ prāpya rājīvalocana khyātiṃ yāsyasi dharmeṇa kārtavīryārjuno yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच एवम् आश्वास्य राजानं नारदो भगवान् ऋषिः अनुज्ञाप्य महात्मानं तत्रैवान्तरधीयत
vaiśaṃpāyana uvāca evam āśvāsya rājānaṃ nārado bhagavān ṛṣiḥ anujñāpya mahātmānaṃ tatraivāntaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिरो ऽपि धर्मात्मा तम् एवार्थं विचिन्तयन् तीर्थयात्राश्रयं पुण्यम् ऋषीणां प्रत्यवेदयत्
yudhiṣṭhiro 'pi dharmātmā tam evārthaṃ vicintayan tīrthayātrāśrayaṃ puṇyam ṛṣīṇāṃ pratyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.