Library·Mahābhārata (critical edition)·4·4.40
उत्तर उवाच आस्थाय विपुलं वीर रथं सारथिना मया कतमं यास्यसे ऽनीकम् उक्तो यास्याम्य् अहं त्वया
uttara uvāca āsthāya vipulaṃ vīra rathaṃ sārathinā mayā katamaṃ yāsyase 'nīkam ukto yāsyāmy ahaṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्जुन उवाच प्रीतो ऽस्मि पुरुषव्याघ्र न भयं विद्यते तव सर्वान् नुदामि ते शत्रून् रणे रणविशारद
arjuna uvāca prīto 'smi puruṣavyāghra na bhayaṃ vidyate tava sarvān nudāmi te śatrūn raṇe raṇaviśārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्थो भव महाबुद्धे पश्य मां शत्रुभिः सह युध्यमानं विमर्दे ऽस्मिन् कुर्वाणं भैरवं महत्
svastho bhava mahābuddhe paśya māṃ śatrubhiḥ saha yudhyamānaṃ vimarde 'smin kurvāṇaṃ bhairavaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान् सर्वान् उपासङ्गान् क्षिप्रं बध्नीहि मे रथे एतं चाहर निस्त्रिंशं जातरूपपरिष्कृतम् अहं वै कुरुभिर् योत्स्याम्य् अवजेष्यामि ते पशून्
etān sarvān upāsaṅgān kṣipraṃ badhnīhi me rathe etaṃ cāhara nistriṃśaṃ jātarūpapariṣkṛtam ahaṃ vai kurubhir yotsyāmy avajeṣyāmi te paśūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकल्पपक्षविक्षेपं बाहुप्राकारतोरणम् त्रिदण्डतूणसंबाधम् अनेकध्वजसंकुलम्
saṃkalpapakṣavikṣepaṃ bāhuprākāratoraṇam tridaṇḍatūṇasaṃbādham anekadhvajasaṃkulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्याक्षेपणं क्रोधकृतं नेमीनिनददुन्दुभि नगरं ते मया गुप्तं रथोपस्थं भविष्यति
jyākṣepaṇaṃ krodhakṛtaṃ nemīninadadundubhi nagaraṃ te mayā guptaṃ rathopasthaṃ bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिष्ठितो मया संख्ये रथो गाण्डीवधन्वना अजेयः शत्रुसैन्यानां वैराटे व्येतु ते भयम्
adhiṣṭhito mayā saṃkhye ratho gāṇḍīvadhanvanā ajeyaḥ śatrusainyānāṃ vairāṭe vyetu te bhayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तर उवाच बिभेमि नाहम् एतेषां जानामि त्वां स्थिरं युधि केशवेनापि संग्रामे साक्षाद् इन्द्रेण वा समम्
uttara uvāca bibhemi nāham eteṣāṃ jānāmi tvāṃ sthiraṃ yudhi keśavenāpi saṃgrāme sākṣād indreṇa vā samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं तु चिन्तयन्न् एव परिमुह्यामि केवलम् निश्चयं चापि दुर्मेधा न गच्छामि कथं चन
idaṃ tu cintayann eva parimuhyāmi kevalam niścayaṃ cāpi durmedhā na gacchāmi kathaṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वीराङ्गरूपस्य लक्षणैर् उचितस्य च केन कर्मविपाकेन क्लीबत्वम् इदम् आगतम्
evaṃ vīrāṅgarūpasya lakṣaṇair ucitasya ca kena karmavipākena klībatvam idam āgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्ये त्वां क्लीबवेषेण चरन्तं शूलपाणिनम् गन्धर्वराजप्रतिमं देवं वापि शतक्रतुम्
manye tvāṃ klībaveṣeṇa carantaṃ śūlapāṇinam gandharvarājapratimaṃ devaṃ vāpi śatakratum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्जुन उवाच भ्रातुर् नियोगाज् ज्येष्ठस्य संवत्सरम् इदं व्रतम् चरामि ब्रह्मचर्यं वै सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते
arjuna uvāca bhrātur niyogāj jyeṣṭhasya saṃvatsaram idaṃ vratam carāmi brahmacaryaṃ vai satyam etad bravīmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्मि क्लीबो महाबाहो परवान् धर्मसंयुतः समाप्तव्रतम् उत्तीर्णं विद्धि मां त्वं नृपात्मज
nāsmi klībo mahābāho paravān dharmasaṃyutaḥ samāptavratam uttīrṇaṃ viddhi māṃ tvaṃ nṛpātmaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तर उवाच परमो ऽनुग्रहो मे ऽद्य यत् प्रतर्को न मे वृथा न हीदृशाः क्लीबरूपा भवन्तीह नरोत्तमाः
uttara uvāca paramo 'nugraho me 'dya yat pratarko na me vṛthā na hīdṛśāḥ klībarūpā bhavantīha narottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहायवान् अस्मि रणे युध्येयम् अमरैर् अपि साध्वसं तत् प्रनष्टं मे किं करोमि ब्रवीहि मे
sahāyavān asmi raṇe yudhyeyam amarair api sādhvasaṃ tat pranaṣṭaṃ me kiṃ karomi bravīhi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं ते संग्रहीष्यामि हयाञ् शत्रुरथारुजः शिक्षितो ह्य् अस्मि सारथ्ये तीर्थतः पुरुषर्षभ
ahaṃ te saṃgrahīṣyāmi hayāñ śatrurathārujaḥ śikṣito hy asmi sārathye tīrthataḥ puruṣarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारुको वासुदेवस्य यथा शक्रस्य मातलिः तथा मां विद्धि सारथ्ये शिक्षितं नरपुंगव
dāruko vāsudevasya yathā śakrasya mātaliḥ tathā māṃ viddhi sārathye śikṣitaṃ narapuṃgava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य याते न पश्यन्ति भूमौ प्राप्तं पदं पदम् दक्षिणं यो धुरं युक्तः सुग्रीवसदृशो हयः
yasya yāte na paśyanti bhūmau prāptaṃ padaṃ padam dakṣiṇaṃ yo dhuraṃ yuktaḥ sugrīvasadṛśo hayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽयं धुरं धुर्यवरो वामं वहति शोभनः तं मन्ये मेघपुष्पस्य जवेन सदृशं हयम्
yo 'yaṃ dhuraṃ dhuryavaro vāmaṃ vahati śobhanaḥ taṃ manye meghapuṣpasya javena sadṛśaṃ hayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽयं काञ्चनसंनाहः पार्ष्णिं वहति शोभनः वामं सैन्यस्य मन्ये तं जवेन बलवत्तरम्
yo 'yaṃ kāñcanasaṃnāhaḥ pārṣṇiṃ vahati śobhanaḥ vāmaṃ sainyasya manye taṃ javena balavattaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽयं वहति ते पार्ष्णिं दक्षिणाम् अञ्चितोद्यतः बलाहकाद् अपि मतः स जवे वीर्यवत्तरः
yo 'yaṃ vahati te pārṣṇiṃ dakṣiṇām añcitodyataḥ balāhakād api mataḥ sa jave vīryavattaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वाम् एवायं रथो वोढुं संग्रामे ऽर्हति धन्विनम् त्वं चेमं रथम् आस्थाय योद्धुम् अर्हो मतो मम
tvām evāyaṃ ratho voḍhuṃ saṃgrāme 'rhati dhanvinam tvaṃ cemaṃ ratham āsthāya yoddhum arho mato mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशंपायन उवाच ततो निर्मुच्य बाहुभ्यां वलयानि स वीर्यवान् चित्रे दुन्दुभिसंनादे प्रत्यमुञ्चत् तले शुभे
vaiśaṃpāyana uvāca tato nirmucya bāhubhyāṃ valayāni sa vīryavān citre dundubhisaṃnāde pratyamuñcat tale śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णान् भङ्गीमतः केशाञ् श्वेतेनोद्ग्रथ्य वाससा अधिज्यं तरसा कृत्वा गाण्डीवं व्याक्षिपद् धनुः
kṛṣṇān bhaṅgīmataḥ keśāñ śvetenodgrathya vāsasā adhijyaṃ tarasā kṛtvā gāṇḍīvaṃ vyākṣipad dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य विक्षिप्यमाणस्य धनुषो ऽभून् महास्वनः यथा शैलस्य महतः शैलेनैवाभिजघ्नुषः
tasya vikṣipyamāṇasya dhanuṣo 'bhūn mahāsvanaḥ yathā śailasya mahataḥ śailenaivābhijaghnuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनिर्घाताभवद् भूमिर् दिक्षु वायुर् ववौ भृशम् भ्रान्तद्विजं खं तदासीत् प्रकम्पितमहाद्रुमम्
sanirghātābhavad bhūmir dikṣu vāyur vavau bhṛśam bhrāntadvijaṃ khaṃ tadāsīt prakampitamahādrumam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं शब्दं कुरवो ऽजानन् विस्फोटम् अशनेर् इव यद् अर्जुनो धनुःश्रेष्ठं बाहुभ्याम् आक्षिपद् रथे
taṃ śabdaṃ kuravo 'jānan visphoṭam aśaner iva yad arjuno dhanuḥśreṣṭhaṃ bāhubhyām ākṣipad rathe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.