Library·Mahābhārata (critical edition)·4·4.45
अश्वत्थामोवाच न च तावज् जिता गावो न च सीमान्तरं गताः न हास्तिनपुरं प्राप्तास् त्वं च कर्ण विकत्थसे
aśvatthāmovāca na ca tāvaj jitā gāvo na ca sīmāntaraṃ gatāḥ na hāstinapuraṃ prāptās tvaṃ ca karṇa vikatthase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संग्रामान् सुबहूञ् जित्वा लब्ध्वा च विपुलं धनम् विजित्य च परां भूमिं नाहुः किं चन पौरुषम्
saṃgrāmān subahūñ jitvā labdhvā ca vipulaṃ dhanam vijitya ca parāṃ bhūmiṃ nāhuḥ kiṃ cana pauruṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचत्य् अग्निर् अवाक्यस् तु तूष्णीं भाति दिवाकरः तूष्णीं धारयते लोकान् वसुधा सचराचरान्
pacaty agnir avākyas tu tūṣṇīṃ bhāti divākaraḥ tūṣṇīṃ dhārayate lokān vasudhā sacarācarān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चातुर्वर्ण्यस्य कर्माणि विहितानि मनीषिभिः धनं यैर् अधिगन्तव्यं यच् च कुर्वन् न दुष्यति
cāturvarṇyasya karmāṇi vihitāni manīṣibhiḥ dhanaṃ yair adhigantavyaṃ yac ca kurvan na duṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधीत्य ब्राह्मणो वेदान् याजयेत यजेत च क्षत्रियो धनुर् आश्रित्य यजेतैव न याजयेत् वैश्यो ऽधिगम्य द्रव्याणि ब्रह्मकर्माणि कारयेत्
adhītya brāhmaṇo vedān yājayeta yajeta ca kṣatriyo dhanur āśritya yajetaiva na yājayet vaiśyo 'dhigamya dravyāṇi brahmakarmāṇi kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्तमाना यथाशास्त्रं प्राप्य चापि महीम् इमाम् सत् कुर्वन्ति महाभागा गुरून् सुविगुणान् अपि
vartamānā yathāśāstraṃ prāpya cāpi mahīm imām sat kurvanti mahābhāgā gurūn suviguṇān api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्य द्यूतेन को राज्यं क्षत्रियस् तोष्टुम् अर्हति तथा नृशंसरूपेण यथान्यः प्राकृतो जनः
prāpya dyūtena ko rājyaṃ kṣatriyas toṣṭum arhati tathā nṛśaṃsarūpeṇa yathānyaḥ prākṛto janaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथावाप्तेषु वित्तेषु को विकत्थेद् विचक्षणः निकृत्या वञ्चनायोगैश् चरन् वैतंसिको यथा
tathāvāpteṣu vitteṣu ko vikatthed vicakṣaṇaḥ nikṛtyā vañcanāyogaiś caran vaitaṃsiko yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कतमद् द्वैरथं युद्धं यत्राजैषीर् धनंजयम् नकुलं सहदेवं च धनं येषां त्वया हृतम्
katamad dvairathaṃ yuddhaṃ yatrājaiṣīr dhanaṃjayam nakulaṃ sahadevaṃ ca dhanaṃ yeṣāṃ tvayā hṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिरो जितः कस्मिन् भीमश् च बलिनां वरः इन्द्रप्रस्थं त्वया कस्मिन् संग्रामे निर्जितं पुरा
yudhiṣṭhiro jitaḥ kasmin bhīmaś ca balināṃ varaḥ indraprasthaṃ tvayā kasmin saṃgrāme nirjitaṃ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव कतमं युद्धं यस्मिन् कृष्णा जिता त्वया एकवस्त्रा सभां नीता दुष्टकर्मन् रजस्वला
tathaiva katamaṃ yuddhaṃ yasmin kṛṣṇā jitā tvayā ekavastrā sabhāṃ nītā duṣṭakarman rajasvalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलम् एषां महत् कृत्तं सारार्थी चन्दनं यथा कर्म कारयिथाः शूर तत्र किं विदुरो ऽब्रवीत्
mūlam eṣāṃ mahat kṛttaṃ sārārthī candanaṃ yathā karma kārayithāḥ śūra tatra kiṃ viduro 'bravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाशक्ति मनुष्याणां शमम् आलक्षयामहे अन्येषां चैव सत्त्वानाम् अपि कीटपिपीलिके
yathāśakti manuṣyāṇāṃ śamam ālakṣayāmahe anyeṣāṃ caiva sattvānām api kīṭapipīlike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रौपद्यास् तं परिक्लेशं न क्षन्तुं पाण्डवो ऽर्हति दुःखाय धार्तराष्ट्राणां प्रादुर्भूतो धनंजयः
draupadyās taṃ parikleśaṃ na kṣantuṃ pāṇḍavo 'rhati duḥkhāya dhārtarāṣṭrāṇāṃ prādurbhūto dhanaṃjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं पुनः पण्डितो भूत्वा वाचं वक्तुम् इहेच्छसि वैरान्तकरणो जिष्णुर् न नः शेषं करिष्यति
tvaṃ punaḥ paṇḍito bhūtvā vācaṃ vaktum ihecchasi vairāntakaraṇo jiṣṇur na naḥ śeṣaṃ kariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैष देवान् न गन्धर्वान् नासुरान् न च राक्षसान् भयाद् इह न युध्येत कुन्तीपुत्रो धनंजयः
naiṣa devān na gandharvān nāsurān na ca rākṣasān bhayād iha na yudhyeta kuntīputro dhanaṃjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं यम् एषो ऽभिसंक्रुद्धः संग्रामे ऽभिपतिष्यति वृक्षं गरुडवेगेन विनिहत्य तम् एष्यति
yaṃ yam eṣo 'bhisaṃkruddhaḥ saṃgrāme 'bhipatiṣyati vṛkṣaṃ garuḍavegena vinihatya tam eṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्तो विशिष्टं वीर्येण धनुष्य् अमरराट्समम् वासुदेवसमं युद्धे तं पार्थं को न पूजयेत्
tvatto viśiṣṭaṃ vīryeṇa dhanuṣy amararāṭsamam vāsudevasamaṃ yuddhe taṃ pārthaṃ ko na pūjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवं दैवेन युध्येत मानुषेण च मानुषम् अस्त्रेणास्त्रं समाहन्यात् को ऽर्जुनेन समः पुमान्
daivaṃ daivena yudhyeta mānuṣeṇa ca mānuṣam astreṇāstraṃ samāhanyāt ko 'rjunena samaḥ pumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्राद् अनन्तरः शिष्य इति धर्मविदो विदुः एतेनापि निमित्तेन प्रियो द्रोणस्य पाण्डवः
putrād anantaraḥ śiṣya iti dharmavido viduḥ etenāpi nimittena priyo droṇasya pāṇḍavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा त्वम् अकरोर् द्यूतम् इन्द्रप्रस्थं यथाहरः यथानैषीः सभां कृष्णां तथा युध्यस्व पाण्डवम्
yathā tvam akaror dyūtam indraprasthaṃ yathāharaḥ yathānaiṣīḥ sabhāṃ kṛṣṇāṃ tathā yudhyasva pāṇḍavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं ते मातुलः प्राज्ञः क्षत्रधर्मस्य कोविदः दुर्द्यूतदेवी गान्धारः शकुनिर् युध्यताम् इह
ayaṃ te mātulaḥ prājñaḥ kṣatradharmasya kovidaḥ durdyūtadevī gāndhāraḥ śakunir yudhyatām iha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाक्षान् क्षिपति गाण्डीवं न कृतं द्वापरं न च ज्वलतो निशितान् बाणांस् तीक्ष्णान् क्षिपति गाण्डिवम्
nākṣān kṣipati gāṇḍīvaṃ na kṛtaṃ dvāparaṃ na ca jvalato niśitān bāṇāṃs tīkṣṇān kṣipati gāṇḍivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि गाण्डीवनिर्मुक्ता गार्ध्रपत्राः सुतेजनाः अन्तरेष्व् अवतिष्ठन्ति गिरीणाम् अपि दारणाः
na hi gāṇḍīvanirmuktā gārdhrapatrāḥ sutejanāḥ antareṣv avatiṣṭhanti girīṇām api dāraṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तकः शमनो मृत्युस् तथाग्निर् वडवामुखः कुर्युर् एते क्व चिच् छेषं न तु क्रुद्धो धनंजयः
antakaḥ śamano mṛtyus tathāgnir vaḍavāmukhaḥ kuryur ete kva cic cheṣaṃ na tu kruddho dhanaṃjayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युध्यतां कामम् आचार्यो नाहं योत्स्ये धनंजयम् मत्स्यो ह्य् अस्माभिर् आयोध्यो यद्य् आगच्छेद् गवां पदम्
yudhyatāṃ kāmam ācāryo nāhaṃ yotsye dhanaṃjayam matsyo hy asmābhir āyodhyo yady āgacched gavāṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.