Library·Mahābhārata (critical edition)·4·4.52
वैशंपायन उवाच एतस्मिन्न् अन्तरे तत्र महावीर्यपराक्रमः आजगाम महासत्त्वः कृपः शस्त्रभृतां वरः अर्जुनं प्रति संयोद्धुं युद्धार्थी स महारथः
vaiśaṃpāyana uvāca etasminn antare tatra mahāvīryaparākramaḥ ājagāma mahāsattvaḥ kṛpaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ arjunaṃ prati saṃyoddhuṃ yuddhārthī sa mahārathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ रथौ सूर्यसंकाशौ योत्स्यमानौ महाबलौ शारदाव् इव जीमूतौ व्यरोचेतां व्यवस्थितौ
tau rathau sūryasaṃkāśau yotsyamānau mahābalau śāradāv iva jīmūtau vyarocetāṃ vyavasthitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्थो ऽपि विश्रुतं लोके गाण्डीवं परमायुधम् विकृष्य चिक्षेप बहून् नाराचान् मर्मभेदिनः
pārtho 'pi viśrutaṃ loke gāṇḍīvaṃ paramāyudham vikṛṣya cikṣepa bahūn nārācān marmabhedinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् अप्राप्ताञ् शितैर् बाणैर् नाराचान् रक्तभोजनान् कृपश् चिच्छेद पार्थस्य शतशो ऽथ सहस्रशः
tān aprāptāñ śitair bāṇair nārācān raktabhojanān kṛpaś ciccheda pārthasya śataśo 'tha sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पार्थश् च संक्रुद्धश् चित्रान् मार्गान् प्रदर्शयन् दिशः संछादयन् बाणैः प्रदिशश् च महारथः
tataḥ pārthaś ca saṃkruddhaś citrān mārgān pradarśayan diśaḥ saṃchādayan bāṇaiḥ pradiśaś ca mahārathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकच्छायम् इवाकाशं प्रकुर्वन् सर्वतः प्रभुः प्रच्छादयद् अमेयात्मा पार्थः शरशतैः कृपम्
ekacchāyam ivākāśaṃ prakurvan sarvataḥ prabhuḥ pracchādayad ameyātmā pārthaḥ śaraśataiḥ kṛpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स शरैर् अर्पितः क्रुद्धः शितैर् अग्निशिखोपमैः तूर्णं शरसहस्रेण पार्थम् अप्रतिमौजसम् अर्पयित्वा महात्मानं ननाद समरे कृपः
sa śarair arpitaḥ kruddhaḥ śitair agniśikhopamaiḥ tūrṇaṃ śarasahasreṇa pārtham apratimaujasam arpayitvā mahātmānaṃ nanāda samare kṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कनकपुङ्खाग्रैर् वीरः संनतपर्वभिः त्वरन् गाण्डीवनिर्मुक्तैर् अर्जुनस् तस्य वाजिनः चतुर्भिश् चतुरस् तीक्ष्णैर् अविध्यत् परमेषुभिः
tataḥ kanakapuṅkhāgrair vīraḥ saṃnataparvabhiḥ tvaran gāṇḍīvanirmuktair arjunas tasya vājinaḥ caturbhiś caturas tīkṣṇair avidhyat parameṣubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते हया निशितैर् विद्धा ज्वलद्भिर् इव पन्नगैः उत्पेतुः सहसा सर्वे कृपः स्थानाद् अथाच्यवत्
te hayā niśitair viddhā jvaladbhir iva pannagaiḥ utpetuḥ sahasā sarve kṛpaḥ sthānād athācyavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
च्युतं तु गौतमं स्थानात् समीक्ष्य कुरुनन्दनः नाविध्यत् परवीरघ्नो रक्षमाणो ऽस्य गौरवम्
cyutaṃ tu gautamaṃ sthānāt samīkṣya kurunandanaḥ nāvidhyat paravīraghno rakṣamāṇo 'sya gauravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु लब्ध्वा पुनः स्थानं गौतमः सव्यसाचिनम् विव्याध दशभिर् बाणैस् त्वरितः कङ्कपत्रिभिः
sa tu labdhvā punaḥ sthānaṃ gautamaḥ savyasācinam vivyādha daśabhir bāṇais tvaritaḥ kaṅkapatribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पार्थो धनुस् तस्य भल्लेन निशितेन च चिच्छेदैकेन भूयश् च हस्ताच् चापम् अथाहरत्
tataḥ pārtho dhanus tasya bhallena niśitena ca cicchedaikena bhūyaś ca hastāc cāpam athāharat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्य कवचं बाणैर् निशितैर् मर्मभेदिभिः व्यधमन् न च पार्थो ऽस्य शरीरम् अवपीडयत्
athāsya kavacaṃ bāṇair niśitair marmabhedibhiḥ vyadhaman na ca pārtho 'sya śarīram avapīḍayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य निर्मुच्यमानस्य कवचात् काय आबभौ समये मुच्यमानस्य सर्पस्येव तनुर् यथा
tasya nirmucyamānasya kavacāt kāya ābabhau samaye mucyamānasya sarpasyeva tanur yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिन्ने धनुषि पार्थेन सो ऽन्यद् आदाय कार्मुकम् चकार गौतमः सज्यं तद् अद्भुतम् इवाभवत्
chinne dhanuṣi pārthena so 'nyad ādāya kārmukam cakāra gautamaḥ sajyaṃ tad adbhutam ivābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तद् अप्य् अस्य कौन्तेयश् चिच्छेद नतपर्वणा एवम् अन्यानि चापानि बहूनि कृतहस्तवत् शारद्वतस्य चिच्छेद पाण्डवः परवीरहा
sa tad apy asya kaunteyaś ciccheda nataparvaṇā evam anyāni cāpāni bahūni kṛtahastavat śāradvatasya ciccheda pāṇḍavaḥ paravīrahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स छिन्नधनुर् आदाय अथ शक्तिं प्रतापवान् प्राहिणोत् पाण्डुपुत्राय प्रदीप्ताम् अशनीम् इव
sa chinnadhanur ādāya atha śaktiṃ pratāpavān prāhiṇot pāṇḍuputrāya pradīptām aśanīm iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् अर्जुनस् तदायान्तीं शक्तिं हेमविभूषिताम् वियद्गतां महोल्काभां चिच्छेद दशभिः शरैः सापतद् दशधा छिन्ना भूमौ पार्थेन धीमता
tām arjunas tadāyāntīṃ śaktiṃ hemavibhūṣitām viyadgatāṃ maholkābhāṃ ciccheda daśabhiḥ śaraiḥ sāpatad daśadhā chinnā bhūmau pārthena dhīmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगमध्ये तु भल्लैस् तु ततः स सधनुः कृपः तम् आशु निशितैः पार्थं बिभेद दशभिः शरैः
yugamadhye tu bhallais tu tataḥ sa sadhanuḥ kṛpaḥ tam āśu niśitaiḥ pārthaṃ bibheda daśabhiḥ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पार्थो महातेजा विशिखान् अग्नितेजसः चिक्षेप समरे क्रुद्धस् त्रयोदश शिलाशितान्
tataḥ pārtho mahātejā viśikhān agnitejasaḥ cikṣepa samare kruddhas trayodaśa śilāśitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्य युगम् एकेन चतुर्भिश् चतुरो हयान् षष्ठेन च शिरः कायाच् छरेण रथसारथेः
athāsya yugam ekena caturbhiś caturo hayān ṣaṣṭhena ca śiraḥ kāyāc chareṇa rathasāratheḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिभिस् त्रिवेणुं समरे द्वाभ्याम् अक्षौ महाबलः द्वादशेन तु भल्लेन चकर्तास्य ध्वजं तथा
tribhis triveṇuṃ samare dvābhyām akṣau mahābalaḥ dvādaśena tu bhallena cakartāsya dhvajaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वज्रनिकाशेन फल्गुनः प्रहसन्न् इव त्रयोदशेनेन्द्रसमः कृपं वक्षस्य् अताडयत्
tato vajranikāśena phalgunaḥ prahasann iva trayodaśenendrasamaḥ kṛpaṃ vakṣasy atāḍayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः गदापाणिर् अवप्लुत्य तूर्णं चिक्षेप तां गदाम्
sa chinnadhanvā viratho hatāśvo hatasārathiḥ gadāpāṇir avaplutya tūrṇaṃ cikṣepa tāṃ gadām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तु मुक्ता गदा गुर्वी कृपेण सुपरिष्कृता अर्जुनेन शरैर् नुन्ना प्रतिमार्गम् अथागमत्
sā tu muktā gadā gurvī kṛpeṇa supariṣkṛtā arjunena śarair nunnā pratimārgam athāgamat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो योधाः परीप्सन्तः शारद्वतम् अमर्षणम् सर्वतः समरे पार्थं शरवर्षैर् अवाकिरन्
tato yodhāḥ parīpsantaḥ śāradvatam amarṣaṇam sarvataḥ samare pārthaṃ śaravarṣair avākiran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विराटस्य सुतः सव्यम् आवृत्य वाजिनः यमकं मण्डलं कृत्वा तान् योधान् प्रत्यवारयत्
tato virāṭasya sutaḥ savyam āvṛtya vājinaḥ yamakaṃ maṇḍalaṃ kṛtvā tān yodhān pratyavārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कृपम् उपादाय विरथं ते नरर्षभाः अपाजह्रुर् महावेगाः कुन्तीपुत्राद् धनंजयात्
tataḥ kṛpam upādāya virathaṃ te nararṣabhāḥ apājahrur mahāvegāḥ kuntīputrād dhanaṃjayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.