Library·Mahābhārata (critical edition)·4·4.60
वैशंपायन उवाच भीष्मे तु संग्रामशिरो विहाय; पलायमाने धृतराष्ट्रपुत्रः उच्छ्रित्य केतुं विनदन् महात्मा; स्वयं विगृह्यार्जुनम् आससाद
vaiśaṃpāyana uvāca bhīṣme tu saṃgrāmaśiro vihāya; palāyamāne dhṛtarāṣṭraputraḥ ucchritya ketuṃ vinadan mahātmā; svayaṃ vigṛhyārjunam āsasāda
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स भीमधन्वानम् उदग्रवीर्यं; धनंजयं शत्रुगणे चरन्तम् आकर्णपूर्णायतचोदितेन; भल्लेन विव्याध ललाटमध्ये
sa bhīmadhanvānam udagravīryaṃ; dhanaṃjayaṃ śatrugaṇe carantam ākarṇapūrṇāyatacoditena; bhallena vivyādha lalāṭamadhye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेन बाणेन समर्पितेन; जाम्बूनदाभेन सुसंशितेन रराज राजन् महनीयकर्मा; यथैकपर्वा रुचिरैकशृङ्गः
sa tena bāṇena samarpitena; jāmbūnadābhena susaṃśitena rarāja rājan mahanīyakarmā; yathaikaparvā ruciraikaśṛṅgaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथास्य बाणेन विदारितस्य; प्रादुर्बभूवासृग् अजस्रम् उष्णम् सा तस्य जाम्बूनदपुष्पचित्रा; मालेव चित्राभिविराजते स्म
athāsya bāṇena vidāritasya; prādurbabhūvāsṛg ajasram uṣṇam sā tasya jāmbūnadapuṣpacitrā; māleva citrābhivirājate sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेन बाणाभिहतस् तरस्वी; दुर्योधनेनोद्धतमन्युवेगः शरान् उपादाय विषाग्निकल्पान्; विव्याध राजानम् अदीनसत्त्वः
sa tena bāṇābhihatas tarasvī; duryodhanenoddhatamanyuvegaḥ śarān upādāya viṣāgnikalpān; vivyādha rājānam adīnasattvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्योधनश् चापि तम् उग्रतेजाः; पार्थश् च दुर्योधनम् एकवीरः अन्योन्यम् आजौ पुरुषप्रवीरौ; समं समाजघ्नतुर् आजमीढौ
duryodhanaś cāpi tam ugratejāḥ; pārthaś ca duryodhanam ekavīraḥ anyonyam ājau puruṣapravīrau; samaṃ samājaghnatur ājamīḍhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रभिन्नेन महागजेन; महीधराभेन पुनर् विकर्णः रथैश् चतुर्भिर् गजपादरक्षैः; कुन्तीसुतं जिष्णुम् अथाभ्यधावत्
tataḥ prabhinnena mahāgajena; mahīdharābhena punar vikarṇaḥ rathaiś caturbhir gajapādarakṣaiḥ; kuntīsutaṃ jiṣṇum athābhyadhāvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आपतन्तं त्वरितं गजेन्द्रं; धनंजयः कुम्भविभागमध्ये आकर्णपूर्णेन दृढायसेन; बाणेन विव्याध महाजवेन
tam āpatantaṃ tvaritaṃ gajendraṃ; dhanaṃjayaḥ kumbhavibhāgamadhye ākarṇapūrṇena dṛḍhāyasena; bāṇena vivyādha mahājavena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्थेन सृष्टः स तु गार्ध्रपत्र; आ पुङ्खदेशात् प्रविवेश नागम् विदार्य शैलप्रवरप्रकाशं; यथाशनिः पर्वतम् इन्द्रसृष्टः
pārthena sṛṣṭaḥ sa tu gārdhrapatra; ā puṅkhadeśāt praviveśa nāgam vidārya śailapravaraprakāśaṃ; yathāśaniḥ parvatam indrasṛṣṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरप्रतप्तः स तु नागराजः; प्रवेपिताङ्गो व्यथितान्तरात्मा संसीदमानो निपपात मह्यां; वज्राहतं शृङ्गम् इवाचलस्य
śaraprataptaḥ sa tu nāgarājaḥ; pravepitāṅgo vyathitāntarātmā saṃsīdamāno nipapāta mahyāṃ; vajrāhataṃ śṛṅgam ivācalasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निपातिते दन्तिवरे पृथिव्यां; त्रासाद् विकर्णः सहसावतीर्य तूर्णं पदान्य् अष्टशतानि गत्वा; विविंशतेः स्यन्दनम् आरुरोह
nipātite dantivare pṛthivyāṃ; trāsād vikarṇaḥ sahasāvatīrya tūrṇaṃ padāny aṣṭaśatāni gatvā; viviṃśateḥ syandanam āruroha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निहत्य नागं तु शरेण तेन; वज्रोपमेनाद्रिवराम्बुदाभम् तथाविधेनैव शरेण पार्थो; दुर्योधनं वक्षसि निर्बिभेद
nihatya nāgaṃ tu śareṇa tena; vajropamenādrivarāmbudābham tathāvidhenaiva śareṇa pārtho; duryodhanaṃ vakṣasi nirbibheda
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गजे राजनि चैव भिन्ने; भग्ने विकर्णे च सपादरक्षे गाण्डीवमुक्तैर् विशिखैः प्रणुन्नास्; ते योधमुख्याः सहसापजग्मुः
tato gaje rājani caiva bhinne; bhagne vikarṇe ca sapādarakṣe gāṇḍīvamuktair viśikhaiḥ praṇunnās; te yodhamukhyāḥ sahasāpajagmuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वैव बाणेन हतं तु नागं; योधांश् च सर्वान् द्रवतो निशम्य रथं समावृत्य कुरुप्रवीरो; रणात् प्रदुद्राव यतो न पार्थः
dṛṣṭvaiva bāṇena hataṃ tu nāgaṃ; yodhāṃś ca sarvān dravato niśamya rathaṃ samāvṛtya kurupravīro; raṇāt pradudrāva yato na pārthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं भीमरूपं त्वरितं द्रवन्तं; दुर्योधनं शत्रुसहो निषङ्गी प्राक्ष्वेडयद् योद्धुमनाः किरीटी; बाणेन विद्धं रुधिरं वमन्तम्
taṃ bhīmarūpaṃ tvaritaṃ dravantaṃ; duryodhanaṃ śatrusaho niṣaṅgī prākṣveḍayad yoddhumanāḥ kirīṭī; bāṇena viddhaṃ rudhiraṃ vamantam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्जुन उवाच विहाय कीर्तिं विपुलं यशश् च; युद्धात् परावृत्य पलायसे किम् न ते ऽद्य तूर्याणि समाहतानि; यथावद् उद्यान्ति गतस्य युद्धे
arjuna uvāca vihāya kīrtiṃ vipulaṃ yaśaś ca; yuddhāt parāvṛtya palāyase kim na te 'dya tūryāṇi samāhatāni; yathāvad udyānti gatasya yuddhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिरस्यास्मि निदेशकारी; पार्थस् तृतीयो युधि च स्थिरो ऽस्मि तदर्थम् आवृत्य मुखं प्रयच्छ; नरेन्द्रवृत्तं स्मर धार्तराष्ट्र
yudhiṣṭhirasyāsmi nideśakārī; pārthas tṛtīyo yudhi ca sthiro 'smi tadartham āvṛtya mukhaṃ prayaccha; narendravṛttaṃ smara dhārtarāṣṭra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोघं तवेदं भुवि नामधेयं; दुर्योधनेतीह कृतं पुरस्तात् न हीह दुर्योधनता तवास्ति; पलायमानस्य रणं विहाय
moghaṃ tavedaṃ bhuvi nāmadheyaṃ; duryodhanetīha kṛtaṃ purastāt na hīha duryodhanatā tavāsti; palāyamānasya raṇaṃ vihāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ते पुरस्ताद् अथ पृष्ठतो वा; पश्यामि दुर्योधन रक्षितारम् परैहि युद्धेन कुरुप्रवीर; प्राणान् प्रियान् पाण्डवतो ऽद्य रक्ष
na te purastād atha pṛṣṭhato vā; paśyāmi duryodhana rakṣitāram paraihi yuddhena kurupravīra; prāṇān priyān pāṇḍavato 'dya rakṣa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.