Library·Mahābhārata (critical edition)·5·5.114

Mahābhārata (critical edition) 5.114

नारद उवाच हर्यश्वस् त्व् अब्रवीद् राजा विचिन्त्य बहुधा ततः दीर्घम् उष्णं च निःश्वस्य प्रजाहेतोर् नृपोत्तमः

nārada uvāca haryaśvas tv abravīd rājā vicintya bahudhā tataḥ dīrgham uṣṇaṃ ca niḥśvasya prajāhetor nṛpottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्नतेषून्नता षट्सु सूक्ष्मा सूक्ष्मेषु सप्तसु गम्भीरा त्रिषु गम्भीरेष्व् इयं रक्ता च पञ्चसु

unnateṣūnnatā ṣaṭsu sūkṣmā sūkṣmeṣu saptasu gambhīrā triṣu gambhīreṣv iyaṃ raktā ca pañcasu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुदेवासुरालोका बहुगन्धर्वदर्शना बहुलक्षणसंपन्ना बहुप्रसवधारिणी

bahudevāsurālokā bahugandharvadarśanā bahulakṣaṇasaṃpannā bahuprasavadhāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समर्थेयं जनयितुं चक्रवर्तिनम् आत्मजम् ब्रूहि शुल्कं द्विजश्रेष्ठ समीक्ष्य विभवं मम

samartheyaṃ janayituṃ cakravartinam ātmajam brūhi śulkaṃ dvijaśreṣṭha samīkṣya vibhavaṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गालव उवाच एकतःश्यामकर्णानां शतान्य् अष्टौ ददस्व मे हयानां चन्द्रशुभ्राणां देशजानां वपुष्मताम्

gālava uvāca ekataḥśyāmakarṇānāṃ śatāny aṣṭau dadasva me hayānāṃ candraśubhrāṇāṃ deśajānāṃ vapuṣmatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तव भवित्रीयं पुत्राणां जननी शुभा अरणीव हुताशानां योनिर् आयतलोचना

tatas tava bhavitrīyaṃ putrāṇāṃ jananī śubhā araṇīva hutāśānāṃ yonir āyatalocanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारद उवाच एतच् छ्रुत्वा वचो राजा हर्यश्वः काममोहितः उवाच गालवं दीनो राजर्षिर् ऋषिसत्तमम्

nārada uvāca etac chrutvā vaco rājā haryaśvaḥ kāmamohitaḥ uvāca gālavaṃ dīno rājarṣir ṛṣisattamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वे मे शते संनिहिते हयानां यद् विधास् तव एष्टव्याः शतशस् त्व् अन्ये चरन्ति मम वाजिनः

dve me śate saṃnihite hayānāṃ yad vidhās tava eṣṭavyāḥ śataśas tv anye caranti mama vājinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽहम् एकम् अपत्यं वै जनयिष्यामि गालव अस्याम् एतं भवान् कामं संपादयतु मे वरम्

so 'ham ekam apatyaṃ vai janayiṣyāmi gālava asyām etaṃ bhavān kāmaṃ saṃpādayatu me varam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा तु सा कन्या गालवं वाक्यम् अब्रवीत् मम दत्तो वरः कश् चित् केन चिद् ब्रह्मवादिना

etac chrutvā tu sā kanyā gālavaṃ vākyam abravīt mama datto varaḥ kaś cit kena cid brahmavādinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसूत्यन्ते प्रसूत्यन्ते कन्यैव त्वं भविष्यसि स त्वं ददस्व मां राज्ञे प्रतिगृह्य हयोत्तमान्

prasūtyante prasūtyante kanyaiva tvaṃ bhaviṣyasi sa tvaṃ dadasva māṃ rājñe pratigṛhya hayottamān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपेभ्यो हि चतुर्भ्यस् ते पूर्णान्य् अष्टौ शतानि वै भविष्यन्ति तथा पुत्रा मम चत्वार एव च

nṛpebhyo hi caturbhyas te pūrṇāny aṣṭau śatāni vai bhaviṣyanti tathā putrā mama catvāra eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियतां मम संहारो गुर्वर्थं द्विजसत्तम एषा तावन् मम प्रज्ञा यथा वा मन्यसे द्विज

kriyatāṃ mama saṃhāro gurvarthaṃ dvijasattama eṣā tāvan mama prajñā yathā vā manyase dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तस् तु स मुनिः कन्यया गालवस् तदा हर्यश्वं पृथिवीपालम् इदं वचनम् अब्रवीत्

evam uktas tu sa muniḥ kanyayā gālavas tadā haryaśvaṃ pṛthivīpālam idaṃ vacanam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयं कन्या नरश्रेष्ठ हर्यश्व प्रतिगृह्यताम् चतुर्भागेन शुल्कस्य जनयस्वैकम् आत्मजम्

iyaṃ kanyā naraśreṣṭha haryaśva pratigṛhyatām caturbhāgena śulkasya janayasvaikam ātmajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिगृह्य स तां कन्यां गालवं प्रतिनन्द्य च समये देशकाले च लब्धवान् सुतम् ईप्सितम्

pratigṛhya sa tāṃ kanyāṃ gālavaṃ pratinandya ca samaye deśakāle ca labdhavān sutam īpsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वसुमना नाम वसुभ्यो वसुमत्तरः वसुप्रख्यो नरपतिः स बभूव वसुप्रदः

tato vasumanā nāma vasubhyo vasumattaraḥ vasuprakhyo narapatiḥ sa babhūva vasupradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ काले पुनर् धीमान् गालवः प्रत्युपस्थितः उपसंगम्य चोवाच हर्यश्वं प्रीतिमानसम्

atha kāle punar dhīmān gālavaḥ pratyupasthitaḥ upasaṃgamya covāca haryaśvaṃ prītimānasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातो नृप सुतस् ते ऽयं बालभास्करसंनिभः कालो गन्तुं नरश्रेष्ठ भिक्षार्थम् अपरं नृपम्

jāto nṛpa sutas te 'yaṃ bālabhāskarasaṃnibhaḥ kālo gantuṃ naraśreṣṭha bhikṣārtham aparaṃ nṛpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हर्यश्वः सत्यवचने स्थितः स्थित्वा च पौरुषे दुर्लभत्वाद् धयानां च प्रददौ माधवीं पुनः

haryaśvaḥ satyavacane sthitaḥ sthitvā ca pauruṣe durlabhatvād dhayānāṃ ca pradadau mādhavīṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माधवी च पुनर् दीप्तां परित्यज्य नृपश्रियम् कुमारी कामतो भूत्वा गालवं पृष्ठतो ऽन्वगात्

mādhavī ca punar dīptāṃ parityajya nṛpaśriyam kumārī kāmato bhūtvā gālavaṃ pṛṣṭhato 'nvagāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वय्य् एव तावत् तिष्ठन्तु हया इत्य् उक्तवान् द्विजः प्रययौ कन्यया सार्धं दिवोदासं प्रजेश्वरम्

tvayy eva tāvat tiṣṭhantu hayā ity uktavān dvijaḥ prayayau kanyayā sārdhaṃ divodāsaṃ prajeśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.