Library·Mahābhārata (critical edition)·5·5.129
वैशंपायन उवाच विदुरेणैवम् उक्ते तु केशवः शत्रुपूगहा दुर्योधनं धार्तराष्ट्रम् अभ्यभाषत वीर्यवान्
vaiśaṃpāyana uvāca vidureṇaivam ukte tu keśavaḥ śatrupūgahā duryodhanaṃ dhārtarāṣṭram abhyabhāṣata vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको ऽहम् इति यन् मोहान् मन्यसे मां सुयोधन परिभूय च दुर्बुद्धे ग्रहीतुं मां चिकीर्षसि
eko 'ham iti yan mohān manyase māṃ suyodhana paribhūya ca durbuddhe grahītuṃ māṃ cikīrṣasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इहैव पाण्डवाः सर्वे तथैवान्धकवृष्णयः इहादित्याश् च रुद्राश् च वसवश् च महर्षिभिः
ihaiva pāṇḍavāḥ sarve tathaivāndhakavṛṣṇayaḥ ihādityāś ca rudrāś ca vasavaś ca maharṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् उक्त्वा जहासोच्चैः केशवः परवीरहा तस्य संस्मयतः शौरेर् विद्युद्रूपा महात्मनः अङ्गुष्ठमात्रास् त्रिदशा मुमुचुः पावकार्चिषः
evam uktvā jahāsoccaiḥ keśavaḥ paravīrahā tasya saṃsmayataḥ śaurer vidyudrūpā mahātmanaḥ aṅguṣṭhamātrās tridaśā mumucuḥ pāvakārciṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ब्रह्मा ललाटस्थो रुद्रो वक्षसि चाभवत् लोकपाला भुजेष्व् आसन्न् अग्निर् आस्याद् अजायत
tasya brahmā lalāṭastho rudro vakṣasi cābhavat lokapālā bhujeṣv āsann agnir āsyād ajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदित्याश् चैव साध्याश् च वसवो ऽथाश्विनाव् अपि मरुतश् च सहेन्द्रेण विश्वेदेवास् तथैव च बभूवुश् चैव रूपाणि यक्षगन्धर्वरक्षसाम्
ādityāś caiva sādhyāś ca vasavo 'thāśvināv api marutaś ca sahendreṇa viśvedevās tathaiva ca babhūvuś caiva rūpāṇi yakṣagandharvarakṣasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रादुरास्तां तथा दोर्भ्यां संकर्षणधनंजयौ दक्षिणे ऽथार्जुनो धन्वी हली रामश् च सव्यतः
prādurāstāṃ tathā dorbhyāṃ saṃkarṣaṇadhanaṃjayau dakṣiṇe 'thārjuno dhanvī halī rāmaś ca savyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमो युधिष्ठिरश् चैव माद्रीपुत्रौ च पृष्ठतः अन्धका वृष्णयश् चैव प्रद्युम्नप्रमुखास् ततः
bhīmo yudhiṣṭhiraś caiva mādrīputrau ca pṛṣṭhataḥ andhakā vṛṣṇayaś caiva pradyumnapramukhās tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्रे बभूवुः कृष्णस्य समुद्यतमहायुधाः शङ्खचक्रगदाशक्तिशार्ङ्गलाङ्गलनन्दकाः
agre babhūvuḥ kṛṣṇasya samudyatamahāyudhāḥ śaṅkhacakragadāśaktiśārṅgalāṅgalanandakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदृश्यन्तोद्यतान्य् एव सर्वप्रहरणानि च नानाबाहुषु कृष्णस्य दीप्यमानानि सर्वशः
adṛśyantodyatāny eva sarvapraharaṇāni ca nānābāhuṣu kṛṣṇasya dīpyamānāni sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्राभ्यां नस् ततश् चैव श्रोत्राभ्यां च समन्ततः प्रादुरासन् महारौद्राः सधूमाः पावकार्चिषः रोमकूपेषु च तथा सूर्यस्येव मरीचयः
netrābhyāṃ nas tataś caiva śrotrābhyāṃ ca samantataḥ prādurāsan mahāraudrāḥ sadhūmāḥ pāvakārciṣaḥ romakūpeṣu ca tathā sūryasyeva marīcayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा घोरम् आत्मानं केशवस्य महात्मनः न्यमीलयन्त नेत्राणि राजानस् त्रस्तचेतसः
taṃ dṛṣṭvā ghoram ātmānaṃ keśavasya mahātmanaḥ nyamīlayanta netrāṇi rājānas trastacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋते द्रोणं च भीष्मं च विदुरं च महामतिम् संजयं च महाभागम् ऋषींश् चैव तपोधनान् प्रादात् तेषां स भगवान् दिव्यं चक्षुर् जनार्दनः
ṛte droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca viduraṃ ca mahāmatim saṃjayaṃ ca mahābhāgam ṛṣīṃś caiva tapodhanān prādāt teṣāṃ sa bhagavān divyaṃ cakṣur janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा महद् आश्चर्यं माधवस्य सभातले देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवर्षं पपात च
tad dṛṣṭvā mahad āścaryaṃ mādhavasya sabhātale devadundubhayo neduḥ puṣpavarṣaṃ papāta ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चचाल च मही कृत्स्ना सागरश् चापि चुक्षुभे विस्मयं परमं जग्मुः पार्थिवा भरतर्षभ
cacāla ca mahī kṛtsnā sāgaraś cāpi cukṣubhe vismayaṃ paramaṃ jagmuḥ pārthivā bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स पुरुषव्याघ्रः संजहार वपुः स्वकम् तां दिव्याम् अद्भुतां चित्राम् ऋद्धिमत्ताम् अरिंदमः
tataḥ sa puruṣavyāghraḥ saṃjahāra vapuḥ svakam tāṃ divyām adbhutāṃ citrām ṛddhimattām ariṃdamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सात्यकिम् आदाय पाणौ हार्दिक्यम् एव च ऋषिभिस् तैर् अनुज्ञातो निर्ययौ मधुसूदनः
tataḥ sātyakim ādāya pāṇau hārdikyam eva ca ṛṣibhis tair anujñāto niryayau madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयो ऽन्तर्हिता जग्मुस् ततस् ते नारदादयः तस्मिन् कोलाहले वृत्ते तद् अद्भुतम् अभूत् तदा
ṛṣayo 'ntarhitā jagmus tatas te nāradādayaḥ tasmin kolāhale vṛtte tad adbhutam abhūt tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं प्रस्थितम् अभिप्रेक्ष्य कौरवाः सह राजभिः अनुजग्मुर् नरव्याघ्रं देवा इव शतक्रतुम्
taṃ prasthitam abhiprekṣya kauravāḥ saha rājabhiḥ anujagmur naravyāghraṃ devā iva śatakratum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिन्तयन्न् अमेयात्मा सर्वं तद् राजमण्डलम् निश्चक्राम ततः शौरिः सधूम इव पावकः
acintayann ameyātmā sarvaṃ tad rājamaṇḍalam niścakrāma tataḥ śauriḥ sadhūma iva pāvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिना हेमजालविचित्रेण लघुना मेघनादिना
tato rathena śubhreṇa mahatā kiṅkiṇīkinā hemajālavicitreṇa laghunā meghanādinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूपस्करेण शुभ्रेण वैयाघ्रेण वरूथिना सैन्यसुग्रीवयुक्तेन प्रत्यदृश्यत दारुकः
sūpaskareṇa śubhreṇa vaiyāghreṇa varūthinā sainyasugrīvayuktena pratyadṛśyata dārukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव रथम् आस्थाय कृतवर्मा महारथः वृष्णीनां संमतो वीरो हार्दिक्यः प्रत्यदृश्यत
tathaiva ratham āsthāya kṛtavarmā mahārathaḥ vṛṣṇīnāṃ saṃmato vīro hārdikyaḥ pratyadṛśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपस्थितरथं शौरिं प्रयास्यन्तम् अरिंदमम् धृतराष्ट्रो महाराजः पुनर् एवाभ्यभाषत
upasthitarathaṃ śauriṃ prayāsyantam ariṃdamam dhṛtarāṣṭro mahārājaḥ punar evābhyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद् बलं मे पुत्रेषु पश्यस्य् एतज् जनार्दन प्रत्यक्षं ते न ते किं चित् परोक्षं शत्रुकर्शन
yāvad balaṃ me putreṣu paśyasy etaj janārdana pratyakṣaṃ te na te kiṃ cit parokṣaṃ śatrukarśana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरूणां शमम् इच्छन्तं यतमानं च केशव विदित्वैताम् अवस्थां मे नातिशङ्कितुम् अर्हसि
kurūṇāṃ śamam icchantaṃ yatamānaṃ ca keśava viditvaitām avasthāṃ me nātiśaṅkitum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न मे पापो ऽस्त्य् अभिप्रायः पाण्डवान् प्रति केशव ज्ञातम् एव हि ते वाक्यं यन् मयोक्तः सुयोधनः
na me pāpo 'sty abhiprāyaḥ pāṇḍavān prati keśava jñātam eva hi te vākyaṃ yan mayoktaḥ suyodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानन्ति कुरवः सर्वे राजानश् चैव पार्थिवाः शमे प्रयतमानं मां सर्वयत्नेन माधव
jānanti kuravaḥ sarve rājānaś caiva pārthivāḥ śame prayatamānaṃ māṃ sarvayatnena mādhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽब्रवीन् महाबाहुर् धृतराष्ट्रं जनेश्वरम् द्रोणं पितामहं भीष्मं क्षत्तारं बाह्लिकं कृपम्
tato 'bravīn mahābāhur dhṛtarāṣṭraṃ janeśvaram droṇaṃ pitāmahaṃ bhīṣmaṃ kṣattāraṃ bāhlikaṃ kṛpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यक्षम् एतद् भवतां यद् वृत्तं कुरुसंसदि यथा चाशिष्टवन् मन्दो रोषाद् असकृद् उत्थितः
pratyakṣam etad bhavatāṃ yad vṛttaṃ kurusaṃsadi yathā cāśiṣṭavan mando roṣād asakṛd utthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वदत्य् अनीशम् आत्मानं धृतराष्ट्रो महीपतिः आपृच्छे भवतः सर्वान् गमिष्यामि युधिष्ठिरम्
vadaty anīśam ātmānaṃ dhṛtarāṣṭro mahīpatiḥ āpṛcche bhavataḥ sarvān gamiṣyāmi yudhiṣṭhiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमन्त्र्य प्रस्थितं शौरिं रथस्थं पुरुषर्षभम् अनुजग्मुर् महेष्वासाः प्रवीरा भरतर्षभाः
āmantrya prasthitaṃ śauriṃ rathasthaṃ puruṣarṣabham anujagmur maheṣvāsāḥ pravīrā bharatarṣabhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्मो द्रोणः कृपः क्षत्ता धृतराष्ट्रो ऽथ बाह्लिकः अश्वत्थामा विकर्णश् च युयुत्सुश् च महारथः
bhīṣmo droṇaḥ kṛpaḥ kṣattā dhṛtarāṣṭro 'tha bāhlikaḥ aśvatthāmā vikarṇaś ca yuyutsuś ca mahārathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रथेन शुभ्रेण महता किङ्किणीकिना कुरूणां पश्यतां प्रायात् पृथां द्रष्टुं पितृष्वसाम्
tato rathena śubhreṇa mahatā kiṅkiṇīkinā kurūṇāṃ paśyatāṃ prāyāt pṛthāṃ draṣṭuṃ pitṛṣvasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.