Library·Mahābhārata (critical edition)·5·5.152
वैशंपायन उवाच व्युषितायां रजन्यां तु राजा दुर्योधनस् ततः व्यभजत् तान्य् अनीकानि दश चैकं च भारत
vaiśaṃpāyana uvāca vyuṣitāyāṃ rajanyāṃ tu rājā duryodhanas tataḥ vyabhajat tāny anīkāni daśa caikaṃ ca bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरहस्तिरथाश्वानां सारं मध्यं च फल्गु च सर्वेष्व् एतेष्व् अनीकेषु संदिदेश महीपतिः
narahastirathāśvānāṃ sāraṃ madhyaṃ ca phalgu ca sarveṣv eteṣv anīkeṣu saṃdideśa mahīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सानुकर्षाः सतूणीराः सवरूथाः सतोमराः सोपासङ्गाः सशक्तीकाः सनिषङ्गाः सपोथिकाः
sānukarṣāḥ satūṇīrāḥ savarūthāḥ satomarāḥ sopāsaṅgāḥ saśaktīkāḥ saniṣaṅgāḥ sapothikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सध्वजाः सपताकाश् च सशरासनतोमराः रज्जुभिश् च विचित्राभिः सपाशाः सपरिस्तराः
sadhvajāḥ sapatākāś ca saśarāsanatomarāḥ rajjubhiś ca vicitrābhiḥ sapāśāḥ saparistarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकचग्रहविक्षेपाः सतैलगुडवालुकाः साशीविषघटाः सर्वे ससर्जरसपांसवः
sakacagrahavikṣepāḥ satailaguḍavālukāḥ sāśīviṣaghaṭāḥ sarve sasarjarasapāṃsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सघण्टाफलकाः सर्वे वासीवृक्षादनान्विताः व्याघ्रचर्मपरीवारा वृताश् च द्वीपिचर्मभिः
saghaṇṭāphalakāḥ sarve vāsīvṛkṣādanānvitāḥ vyāghracarmaparīvārā vṛtāś ca dvīpicarmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवस्तयः सशृङ्गाश् च सप्रासविविधायुधाः सकुठाराः सकुद्दालाः सतैलक्षौमसर्पिषः
savastayaḥ saśṛṅgāś ca saprāsavividhāyudhāḥ sakuṭhārāḥ sakuddālāḥ satailakṣaumasarpiṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रानीकाः सुवपुषो ज्वलिता इव पावकाः तथा कवचिनः शूराः शस्त्रेषु कृतनिश्रमाः
citrānīkāḥ suvapuṣo jvalitā iva pāvakāḥ tathā kavacinaḥ śūrāḥ śastreṣu kṛtaniśramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलीना हययोनिज्ञाः सारथ्ये विनिवेशिताः बद्धारिष्टा बद्धकक्ष्या बद्धध्वजपताकिनः
kulīnā hayayonijñāḥ sārathye viniveśitāḥ baddhāriṣṭā baddhakakṣyā baddhadhvajapatākinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्युजो रथाः सर्वे सर्वे शस्त्रसमायुताः संहृष्टवाहनाः सर्वे सर्वे शतशरासनाः
caturyujo rathāḥ sarve sarve śastrasamāyutāḥ saṃhṛṣṭavāhanāḥ sarve sarve śataśarāsanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धुर्ययोर् हययोर् एकस् तथान्यौ पार्ष्णिसारथी तौ चापि रथिनां श्रेष्ठौ रथी च हयवित् तथा
dhuryayor hayayor ekas tathānyau pārṣṇisārathī tau cāpi rathināṃ śreṣṭhau rathī ca hayavit tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नगराणीव गुप्तानि दुरादेयानि शत्रुभिः आसन् रथसहस्राणि हेममालीनि सर्वशः
nagarāṇīva guptāni durādeyāni śatrubhiḥ āsan rathasahasrāṇi hemamālīni sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा रथास् तथा नागा बद्धकक्ष्याः स्वलंकृताः बभूवुः सप्त पुरुषा रत्नवन्त इवाद्रयः
yathā rathās tathā nāgā baddhakakṣyāḥ svalaṃkṛtāḥ babhūvuḥ sapta puruṣā ratnavanta ivādrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वाव् अङ्कुशधरौ तेषु द्वाव् उत्तमधनुर्धरौ द्वौ वरासिधरौ राजन्न् एकः शक्तिपताकधृक्
dvāv aṅkuśadharau teṣu dvāv uttamadhanurdharau dvau varāsidharau rājann ekaḥ śaktipatākadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गजैर् मत्तैः समाकीर्णं सवर्मायुधकोशकैः तद् बभूव बलं राजन् कौरव्यस्य सहस्रशः
gajair mattaiḥ samākīrṇaṃ savarmāyudhakośakaiḥ tad babhūva balaṃ rājan kauravyasya sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रकवचामुक्तैः सपताकैः स्वलंकृतैः सादिभिश् चोपसंपन्ना आसन्न् अयुतशो हयाः
vicitrakavacāmuktaiḥ sapatākaiḥ svalaṃkṛtaiḥ sādibhiś copasaṃpannā āsann ayutaśo hayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुसंग्राहाः सुसंतोषा हेमभाण्डपरिच्छदाः अनेकशतसाहस्रास् ते च सादिवशे स्थिताः
susaṃgrāhāḥ susaṃtoṣā hemabhāṇḍaparicchadāḥ anekaśatasāhasrās te ca sādivaśe sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानारूपविकाराश् च नानाकवचशस्त्रिणः पदातिनो नरास् तत्र बभूवुर् हेममालिनः
nānārūpavikārāś ca nānākavacaśastriṇaḥ padātino narās tatra babhūvur hemamālinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथस्यासन् दश गजा गजस्य दश वाजिनः नरा दश हयस्यासन् पादरक्षाः समन्ततः
rathasyāsan daśa gajā gajasya daśa vājinaḥ narā daśa hayasyāsan pādarakṣāḥ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथस्य नागाः पञ्चाशन् नागस्यासञ् शतं हयाः हयस्य पुरुषाः सप्त भिन्नसंधानकारिणः
rathasya nāgāḥ pañcāśan nāgasyāsañ śataṃ hayāḥ hayasya puruṣāḥ sapta bhinnasaṃdhānakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेना पञ्चशतं नागा रथास् तावन्त एव च दशसेना च पृतना पृतना दशवाहिनी
senā pañcaśataṃ nāgā rathās tāvanta eva ca daśasenā ca pṛtanā pṛtanā daśavāhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाहिनी पृतना सेना ध्वजिनी सादिनी चमूः अक्षौहिणीति पर्यायैर् निरुक्ताथ वरूथिनी एवं व्यूढान्य् अनीकानि कौरवेयेण धीमता
vāhinī pṛtanā senā dhvajinī sādinī camūḥ akṣauhiṇīti paryāyair niruktātha varūthinī evaṃ vyūḍhāny anīkāni kauraveyeṇa dhīmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षौहिण्यो दशैका च संख्याताः सप्त चैव ह अक्षौहिण्यस् तु सप्तैव पाण्डवानाम् अभूद् बलम् अक्षौहिण्यो दशैका च कौरवाणाम् अभूद् बलम्
akṣauhiṇyo daśaikā ca saṃkhyātāḥ sapta caiva ha akṣauhiṇyas tu saptaiva pāṇḍavānām abhūd balam akṣauhiṇyo daśaikā ca kauravāṇām abhūd balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नराणां पञ्चपञ्चाशद् एषा पत्तिर् विधीयते सेनामुखं च तिस्रस् ता गुल्म इत्य् अभिसंज्ञितः
narāṇāṃ pañcapañcāśad eṣā pattir vidhīyate senāmukhaṃ ca tisras tā gulma ity abhisaṃjñitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दश गुल्मा गणस् त्व् आसीद् गणास् त्व् अयुतशो ऽभवन् दुर्योधनस्य सेनासु योत्स्यमानाः प्रहारिणः
daśa gulmā gaṇas tv āsīd gaṇās tv ayutaśo 'bhavan duryodhanasya senāsu yotsyamānāḥ prahāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दुर्योधनो राजा शूरान् बुद्धिमतो नरान् प्रसमीक्ष्य महाबाहुश् चक्रे सेनापतींस् तदा
tatra duryodhano rājā śūrān buddhimato narān prasamīkṣya mahābāhuś cakre senāpatīṃs tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथग् अक्षौहिणीनां च प्रणेतॄन् नरसत्तमान् विधिपूर्वं समानीय पार्थिवान् अभ्यषेचयत्
pṛthag akṣauhiṇīnāṃ ca praṇetṝn narasattamān vidhipūrvaṃ samānīya pārthivān abhyaṣecayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृपं द्रोणं च शल्यं च सैन्धवं च महारथम् सुदक्षिणं च काम्बोजं कृतवर्माणम् एव च
kṛpaṃ droṇaṃ ca śalyaṃ ca saindhavaṃ ca mahāratham sudakṣiṇaṃ ca kāmbojaṃ kṛtavarmāṇam eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रोणपुत्रं च कर्णं च भूरिश्रवसम् एव च शकुनिं सौबलं चैव बाह्लीकं च महारथम्
droṇaputraṃ ca karṇaṃ ca bhūriśravasam eva ca śakuniṃ saubalaṃ caiva bāhlīkaṃ ca mahāratham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवसे दिवसे तेषां प्रतिवेलं च भारत चक्रे स विविधाः संज्ञाः प्रत्यक्षं च पुनः पुनः
divase divase teṣāṃ prativelaṃ ca bhārata cakre sa vividhāḥ saṃjñāḥ pratyakṣaṃ ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा विनियताः सर्वे ये च तेषां पदानुगाः बभूवुः सैनिका राजन् राज्ञः प्रियचिकीर्षवः
tathā viniyatāḥ sarve ye ca teṣāṃ padānugāḥ babhūvuḥ sainikā rājan rājñaḥ priyacikīrṣavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.