Library·Mahābhārata (critical edition)·5·5.190
भीष्म उवाच चकार यत्नं द्रुपदः सर्वस्मिन् स्वजने महत् ततो लेख्यादिषु तथा शिल्पेषु च परं गता इष्वस्त्रे चैव राजेन्द्र द्रोणशिष्यो बभूव ह
bhīṣma uvāca cakāra yatnaṃ drupadaḥ sarvasmin svajane mahat tato lekhyādiṣu tathā śilpeṣu ca paraṃ gatā iṣvastre caiva rājendra droṇaśiṣyo babhūva ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य माता महाराज राजानं वरवर्णिनी चोदयाम् आस भार्यार्थं कन्यायाः पुत्रवत् तदा
tasya mātā mahārāja rājānaṃ varavarṇinī codayām āsa bhāryārthaṃ kanyāyāḥ putravat tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तां पार्षतो दृष्ट्वा कन्यां संप्राप्तयौवनाम् स्त्रियं मत्वा तदा चिन्तां प्रपेदे सह भार्यया
tatas tāṃ pārṣato dṛṣṭvā kanyāṃ saṃprāptayauvanām striyaṃ matvā tadā cintāṃ prapede saha bhāryayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुपद उवाच कन्या ममेयं संप्राप्ता यौवनं शोकवर्धिनी मया प्रच्छादिता चेयं वचनाच् छूलपाणिनः
drupada uvāca kanyā mameyaṃ saṃprāptā yauvanaṃ śokavardhinī mayā pracchāditā ceyaṃ vacanāc chūlapāṇinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तन् मिथ्या महाराज्ञि भविष्यति कथं चन त्रैलोक्यकर्ता कस्माद् धि तन् मृषा कर्तुम् अर्हति
na tan mithyā mahārājñi bhaviṣyati kathaṃ cana trailokyakartā kasmād dhi tan mṛṣā kartum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्योवाच यदि ते रोचते राजन् वक्ष्यामि शृणु मे वचः श्रुत्वेदानीं प्रपद्येथाः स्वकार्यं पृषतात्मज
bhāryovāca yadi te rocate rājan vakṣyāmi śṛṇu me vacaḥ śrutvedānīṃ prapadyethāḥ svakāryaṃ pṛṣatātmaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियताम् अस्य नृपते विधिवद् दारसंग्रहः सत्यं भवति तद् वाक्यम् इति मे निश्चिता मतिः
kriyatām asya nṛpate vidhivad dārasaṃgrahaḥ satyaṃ bhavati tad vākyam iti me niścitā matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म उवाच ततस् तौ निश्चयं कृत्वा तस्मिन् कार्ये ऽथ दम्पती वरयां चक्रतुः कन्यां दशार्णाधिपतेः सुताम्
bhīṣma uvāca tatas tau niścayaṃ kṛtvā tasmin kārye 'tha dampatī varayāṃ cakratuḥ kanyāṃ daśārṇādhipateḥ sutām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राजा द्रुपदो राजसिंहः; सर्वान् राज्ञः कुलतः संनिशाम्य दाशार्णकस्य नृपतेस् तनूजां; शिखण्डिने वरयाम् आस दारान्
tato rājā drupado rājasiṃhaḥ; sarvān rājñaḥ kulataḥ saṃniśāmya dāśārṇakasya nṛpates tanūjāṃ; śikhaṇḍine varayām āsa dārān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यवर्मेति नृपो यो ऽसौ दाशार्णकः स्मृतः स च प्रादान् महीपालः कन्यां तस्मै शिखण्डिने
hiraṇyavarmeti nṛpo yo 'sau dāśārṇakaḥ smṛtaḥ sa ca prādān mahīpālaḥ kanyāṃ tasmai śikhaṇḍine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च राजा दशार्णेषु महान् आसीन् महीपतिः हिरण्यवर्मा दुर्धर्षो महासेनो महामनाः
sa ca rājā daśārṇeṣu mahān āsīn mahīpatiḥ hiraṇyavarmā durdharṣo mahāseno mahāmanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृते विवाहे तु तदा सा कन्या राजसत्तम यौवनं समनुप्राप्ता सा च कन्या शिखण्डिनी
kṛte vivāhe tu tadā sā kanyā rājasattama yauvanaṃ samanuprāptā sā ca kanyā śikhaṇḍinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतदारः शिखण्डी तु काम्पिल्यं पुनर् आगमत् न च सा वेद तां कन्यां कं चित् कालं स्त्रियं किल
kṛtadāraḥ śikhaṇḍī tu kāmpilyaṃ punar āgamat na ca sā veda tāṃ kanyāṃ kaṃ cit kālaṃ striyaṃ kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यवर्मणः कन्या ज्ञात्वा तां तु शिखण्डिनीम् धात्रीणां च सखीनां च व्रीडमाना न्यवेदयत् कन्यां पञ्चालराजस्य सुतां तां वै शिखण्डिनीम्
hiraṇyavarmaṇaḥ kanyā jñātvā tāṃ tu śikhaṇḍinīm dhātrīṇāṃ ca sakhīnāṃ ca vrīḍamānā nyavedayat kanyāṃ pañcālarājasya sutāṃ tāṃ vai śikhaṇḍinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ता राजशार्दूल धात्र्यो दाशार्णिकास् तदा जग्मुर् आर्तिं परां दुःखात् प्रेषयाम् आसुर् एव च
tatas tā rājaśārdūla dhātryo dāśārṇikās tadā jagmur ārtiṃ parāṃ duḥkhāt preṣayām āsur eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दशार्णाधिपतेः प्रेष्याः सर्वं न्यवेदयन् विप्रलम्भं यथावृत्तं स च चुक्रोध पार्थिवः
tato daśārṇādhipateḥ preṣyāḥ sarvaṃ nyavedayan vipralambhaṃ yathāvṛttaṃ sa ca cukrodha pārthivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखण्ड्य् अपि महाराज पुंवद् राजकुले तदा विजहार मुदा युक्तः स्त्रीत्वं नैवातिरोचयन्
śikhaṇḍy api mahārāja puṃvad rājakule tadā vijahāra mudā yuktaḥ strītvaṃ naivātirocayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कतिपयाहस्य तच् छ्रुत्वा भरतर्षभ हिरण्यवर्मा राजेन्द्र रोषाद् आर्तिं जगाम ह
tataḥ katipayāhasya tac chrutvā bharatarṣabha hiraṇyavarmā rājendra roṣād ārtiṃ jagāma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दाशार्णको राजा तीव्रकोपसमन्वितः दूतं प्रस्थापयाम् आस द्रुपदस्य निवेशने
tato dāśārṇako rājā tīvrakopasamanvitaḥ dūtaṃ prasthāpayām āsa drupadasya niveśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो द्रुपदम् आसाद्य दूतः काञ्चनवर्मणः एक एकान्तम् उत्सार्य रहो वचनम् अब्रवीत्
tato drupadam āsādya dūtaḥ kāñcanavarmaṇaḥ eka ekāntam utsārya raho vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशार्णराजो राजंस् त्वाम् इदं वचनम् अब्रवीत् अभिषङ्गात् प्रकुपितो विप्रलब्धस् त्वयानघ
daśārṇarājo rājaṃs tvām idaṃ vacanam abravīt abhiṣaṅgāt prakupito vipralabdhas tvayānagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवमन्यसे मां नृपते नूनं दुर्मन्त्रितं तव यन् मे कन्यां स्वकन्यार्थे मोहाद् याचितवान् असि
avamanyase māṃ nṛpate nūnaṃ durmantritaṃ tava yan me kanyāṃ svakanyārthe mohād yācitavān asi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याद्य विप्रलम्भस्य फलं प्राप्नुहि दुर्मते एष त्वां सजनामात्यम् उद्धरामि स्थिरो भव
tasyādya vipralambhasya phalaṃ prāpnuhi durmate eṣa tvāṃ sajanāmātyam uddharāmi sthiro bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.