Library·Mahābhārata (critical edition)·5·5.39
धृतराष्ट्र उवाच अनीश्वरो ऽयं पुरुषो भवाभवे; सूत्रप्रोता दारुमयीव योषा धात्रा तु दिष्टस्य वशे किलायं; तस्माद् वद त्वं श्रवणे धृतो ऽहम्
dhṛtarāṣṭra uvāca anīśvaro 'yaṃ puruṣo bhavābhave; sūtraprotā dārumayīva yoṣā dhātrā tu diṣṭasya vaśe kilāyaṃ; tasmād vada tvaṃ śravaṇe dhṛto 'ham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदुर उवाच अप्राप्तकालं वचनं बृहस्पतिर् अपि ब्रुवन् लभते बुद्ध्यवज्ञानम् अवमानं च भारत
vidura uvāca aprāptakālaṃ vacanaṃ bṛhaspatir api bruvan labhate buddhyavajñānam avamānaṃ ca bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रियो भवति दानेन प्रियवादेन चापरः मन्त्रं मूलबलेनान्यो यः प्रियः प्रिय एव सः
priyo bhavati dānena priyavādena cāparaḥ mantraṃ mūlabalenānyo yaḥ priyaḥ priya eva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वेष्यो न साधुर् भवति न मेधावी न पण्डितः प्रिये शुभानि कर्माणि द्वेष्ये पापानि भारत
dveṣyo na sādhur bhavati na medhāvī na paṇḍitaḥ priye śubhāni karmāṇi dveṣye pāpāni bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स क्षयो महाराज यः क्षयो वृद्धिम् आवहेत् क्षयः स त्व् इह मन्तव्यो यं लब्ध्वा बहु नाशयेत्
na sa kṣayo mahārāja yaḥ kṣayo vṛddhim āvahet kṣayaḥ sa tv iha mantavyo yaṃ labdhvā bahu nāśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समृद्धा गुणतः के चिद् भवन्ति धनतो ऽपरे धनवृद्धान् गुणैर् हीनान् धृतराष्ट्र विवर्जयेत्
samṛddhā guṇataḥ ke cid bhavanti dhanato 'pare dhanavṛddhān guṇair hīnān dhṛtarāṣṭra vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धृतराष्ट्र उवाच सर्वं त्वम् आयतीयुक्तं भाषसे प्राज्ञसंमतम् न चोत्सहे सुतं त्यक्तुं यतो धर्मस् ततो जयः
dhṛtarāṣṭra uvāca sarvaṃ tvam āyatīyuktaṃ bhāṣase prājñasaṃmatam na cotsahe sutaṃ tyaktuṃ yato dharmas tato jayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदुर उवाच स्वभावगुणसंपन्नो न जातु विनयान्वितः सुसूक्ष्मम् अपि भूतानाम् उपमर्दं प्रयोक्ष्यते
vidura uvāca svabhāvaguṇasaṃpanno na jātu vinayānvitaḥ susūkṣmam api bhūtānām upamardaṃ prayokṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परापवादनिरताः परदुःखोदयेषु च परस्परविरोधे च यतन्ते सततोत्थिताः
parāpavādaniratāḥ paraduḥkhodayeṣu ca parasparavirodhe ca yatante satatotthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदोषं दर्शनं येषां संवासे सुमहद् भयम् अर्थादाने महान् दोषः प्रदाने च महद् भयम्
sadoṣaṃ darśanaṃ yeṣāṃ saṃvāse sumahad bhayam arthādāne mahān doṣaḥ pradāne ca mahad bhayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये पापा इति विख्याताः संवासे परिगर्हिताः युक्ताश् चान्यैर् महादोषैर् ये नरास् तान् विवर्जयेत्
ye pāpā iti vikhyātāḥ saṃvāse parigarhitāḥ yuktāś cānyair mahādoṣair ye narās tān vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवर्तमाने सौहार्दे प्रीतिर् नीचे प्रणश्यति या चैव फलनिर्वृत्तिः सौहृदे चैव यत् सुखम्
nivartamāne sauhārde prītir nīce praṇaśyati yā caiva phalanirvṛttiḥ sauhṛde caiva yat sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतते चापवादाय यत्नम् आरभते क्षये अल्पे ऽप्य् अपकृते मोहान् न शान्तिम् उपगच्छति
yatate cāpavādāya yatnam ārabhate kṣaye alpe 'py apakṛte mohān na śāntim upagacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तादृशैः संगतं नीचैर् नृशंसैर् अकृतात्मभिः निशाम्य निपुणं बुद्ध्या विद्वान् दूराद् विवर्जयेत्
tādṛśaiḥ saṃgataṃ nīcair nṛśaṃsair akṛtātmabhiḥ niśāmya nipuṇaṃ buddhyā vidvān dūrād vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ज्ञातिम् अनुगृह्णाति दरिद्रं दीनम् आतुरम् स पुत्रपशुभिर् वृद्धिं यशश् चाव्ययम् अश्नुते
yo jñātim anugṛhṇāti daridraṃ dīnam āturam sa putrapaśubhir vṛddhiṃ yaśaś cāvyayam aśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञातयो वर्धनीयास् तैर् य इच्छन्त्य् आत्मनः शुभम् कुलवृद्धिं च राजेन्द्र तस्मात् साधु समाचर
jñātayo vardhanīyās tair ya icchanty ātmanaḥ śubham kulavṛddhiṃ ca rājendra tasmāt sādhu samācara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रेयसा योक्ष्यसे राजन् कुर्वाणो ज्ञातिसत्क्रियाम् विगुणा ह्य् अपि संरक्ष्या ज्ञातयो भरतर्षभ
śreyasā yokṣyase rājan kurvāṇo jñātisatkriyām viguṇā hy api saṃrakṣyā jñātayo bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं पुनर् गुणवन्तस् ते त्वत्प्रसादाभिकाङ्क्षिणः प्रसादं कुरु दीनानां पाण्डवानां विशां पते
kiṃ punar guṇavantas te tvatprasādābhikāṅkṣiṇaḥ prasādaṃ kuru dīnānāṃ pāṇḍavānāṃ viśāṃ pate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीयन्तां ग्रामकाः के चित् तेषां वृत्त्यर्थम् ईश्वर एवं लोके यशःप्राप्तो भविष्यसि नराधिप
dīyantāṃ grāmakāḥ ke cit teṣāṃ vṛttyartham īśvara evaṃ loke yaśaḥprāpto bhaviṣyasi narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्धेन हि त्वया कार्यं पुत्राणां तात रक्षणम् मया चापि हितं वाच्यं विद्धि मां त्वद्धितैषिणम्
vṛddhena hi tvayā kāryaṃ putrāṇāṃ tāta rakṣaṇam mayā cāpi hitaṃ vācyaṃ viddhi māṃ tvaddhitaiṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञातिभिर् विग्रहस् तात न कर्तव्यो भवार्थिना सुखानि सह भोज्यानि ज्ञातिभिर् भरतर्षभ
jñātibhir vigrahas tāta na kartavyo bhavārthinā sukhāni saha bhojyāni jñātibhir bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संभोजनं संकथनं संप्रीतिश् च परस्परम् ज्ञातिभिः सह कार्याणि न विरोधः कथं चन
saṃbhojanaṃ saṃkathanaṃ saṃprītiś ca parasparam jñātibhiḥ saha kāryāṇi na virodhaḥ kathaṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञातयस् तारयन्तीह ज्ञातयो मज्जयन्ति च सुवृत्तास् तारयन्तीह दुर्वृत्ता मज्जयन्ति च
jñātayas tārayantīha jñātayo majjayanti ca suvṛttās tārayantīha durvṛttā majjayanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवृत्तो भव राजेन्द्र पाण्डवान् प्रति मानद अधर्षणीयः शत्रूणां तैर् वृतस् त्वं भविष्यसि
suvṛtto bhava rājendra pāṇḍavān prati mānada adharṣaṇīyaḥ śatrūṇāṃ tair vṛtas tvaṃ bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमन्तं ज्ञातिम् आसाद्य यो ज्ञातिर् अवसीदति दिग्धहस्तं मृग इव स एनस् तस्य विन्दति
śrīmantaṃ jñātim āsādya yo jñātir avasīdati digdhahastaṃ mṛga iva sa enas tasya vindati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाद् अपि नरश्रेष्ठ तव तापो भविष्यति तान् वा हतान् सुतान् वापि श्रुत्वा तद् अनुचिन्तय
paścād api naraśreṣṭha tava tāpo bhaviṣyati tān vā hatān sutān vāpi śrutvā tad anucintaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन खट्वां समारूढः परितप्येत कर्मणा आदाव् एव न तत् कुर्याद् अध्रुवे जीविते सति
yena khaṭvāṃ samārūḍhaḥ paritapyeta karmaṇā ādāv eva na tat kuryād adhruve jīvite sati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कश् चिन् नापनयते पुमान् अन्यत्र भार्गवात् शेषसंप्रतिपत्तिस् तु बुद्धिमत्स्व् एव तिष्ठति
na kaś cin nāpanayate pumān anyatra bhārgavāt śeṣasaṃpratipattis tu buddhimatsv eva tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्योधनेन यद्य् एतत् पापं तेषु पुरा कृतम् त्वया तत् कुलवृद्धेन प्रत्यानेयं नरेश्वर
duryodhanena yady etat pāpaṃ teṣu purā kṛtam tvayā tat kulavṛddhena pratyāneyaṃ nareśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तांस् त्वं पदे प्रतिष्ठाप्य लोके विगतकल्मषः भविष्यसि नरश्रेष्ठ पूजनीयो मनीषिणाम्
tāṃs tvaṃ pade pratiṣṭhāpya loke vigatakalmaṣaḥ bhaviṣyasi naraśreṣṭha pūjanīyo manīṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुव्याहृतानि धीराणां फलतः प्रविचिन्त्य यः अध्यवस्यति कार्येषु चिरं यशसि तिष्ठति
suvyāhṛtāni dhīrāṇāṃ phalataḥ pravicintya yaḥ adhyavasyati kāryeṣu ciraṃ yaśasi tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवृत्तिं विनयो हन्ति हन्त्य् अनर्थं पराक्रमः हन्ति नित्यं क्षमा क्रोधम् आचारो हन्त्य् अलक्षणम्
avṛttiṃ vinayo hanti hanty anarthaṃ parākramaḥ hanti nityaṃ kṣamā krodham ācāro hanty alakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिच्छदेन क्षेत्रेण वेश्मना परिचर्यया परीक्षेत कुलं राजन् भोजनाच्छादनेन च
paricchadena kṣetreṇa veśmanā paricaryayā parīkṣeta kulaṃ rājan bhojanācchādanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ययोश् चित्तेन वा चित्तं नैभृतं नैभृतेन वा समेति प्रज्ञया प्रज्ञा तयोर् मैत्री न जीर्यते
yayoś cittena vā cittaṃ naibhṛtaṃ naibhṛtena vā sameti prajñayā prajñā tayor maitrī na jīryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्बुद्धिम् अकृतप्रज्ञं छन्नं कूपं तृणैर् इव विवर्जयीत मेधावी तस्मिन् मैत्री प्रणश्यति
durbuddhim akṛtaprajñaṃ channaṃ kūpaṃ tṛṇair iva vivarjayīta medhāvī tasmin maitrī praṇaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवलिप्तेषु मूर्खेषु रौद्रसाहसिकेषु च तथैवापेतधर्मेषु न मैत्रीम् आचरेद् बुधः
avalipteṣu mūrkheṣu raudrasāhasikeṣu ca tathaivāpetadharmeṣu na maitrīm ācared budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतज्ञं धार्मिकं सत्यम् अक्षुद्रं दृढभक्तिकम् जितेन्द्रियं स्थितं स्थित्यां मित्रम् अत्यागि चेष्यते
kṛtajñaṃ dhārmikaṃ satyam akṣudraṃ dṛḍhabhaktikam jitendriyaṃ sthitaṃ sthityāṃ mitram atyāgi ceṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रियाणाम् अनुत्सर्गो मृत्युना न विशिष्यते अत्यर्थं पुनर् उत्सर्गः सादयेद् दैवतान्य् अपि
indriyāṇām anutsargo mṛtyunā na viśiṣyate atyarthaṃ punar utsargaḥ sādayed daivatāny api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्दवं सर्वभूतानाम् अनसूया क्षमा धृतिः आयुष्याणि बुधाः प्राहुर् मित्राणां चाविमानना
mārdavaṃ sarvabhūtānām anasūyā kṣamā dhṛtiḥ āyuṣyāṇi budhāḥ prāhur mitrāṇāṃ cāvimānanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपनीतं सुनीतेन यो ऽर्थं प्रत्यानिनीषते मतिम् आस्थाय सुदृढां तद् अकापुरुषव्रतम्
apanītaṃ sunītena yo 'rthaṃ pratyāninīṣate matim āsthāya sudṛḍhāṃ tad akāpuruṣavratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयत्यां प्रतिकारज्ञस् तदात्वे दृढनिश्चयः अतीते कार्यशेषज्ञो नरो ऽर्थैर् न प्रहीयते
āyatyāṃ pratikārajñas tadātve dṛḍhaniścayaḥ atīte kāryaśeṣajño naro 'rthair na prahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणा मनसा वाचा यद् अभीक्ष्णं निषेवते तद् एवापहरत्य् एनं तस्मात् कल्याणम् आचरेत्
karmaṇā manasā vācā yad abhīkṣṇaṃ niṣevate tad evāpaharaty enaṃ tasmāt kalyāṇam ācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मङ्गलालम्भनं योगः श्रुतम् उत्थानम् आर्जवम् भूतिम् एतानि कुर्वन्ति सतां चाभीक्ष्णदर्शनम्
maṅgalālambhanaṃ yogaḥ śrutam utthānam ārjavam bhūtim etāni kurvanti satāṃ cābhīkṣṇadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिर्वेदः श्रियो मूलं दुःखनाशे सुखस्य च महान् भवत्य् अनिर्विण्णः सुखं चात्यन्तम् अश्नुते
anirvedaḥ śriyo mūlaṃ duḥkhanāśe sukhasya ca mahān bhavaty anirviṇṇaḥ sukhaṃ cātyantam aśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नातः श्रीमत्तरं किं चिद् अन्यत् पथ्यतमं तथा प्रभविष्णोर् यथा तात क्षमा सर्वत्र सर्वदा
nātaḥ śrīmattaraṃ kiṃ cid anyat pathyatamaṃ tathā prabhaviṣṇor yathā tāta kṣamā sarvatra sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षमेद् अशक्तः सर्वस्य शक्तिमान् धर्मकारणात् अर्थानर्थौ समौ यस्य तस्य नित्यं क्षमा हिता
kṣamed aśaktaḥ sarvasya śaktimān dharmakāraṇāt arthānarthau samau yasya tasya nityaṃ kṣamā hitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् सुखं सेवमानो ऽपि धर्मार्थाभ्यां न हीयते कामं तद् उपसेवेत न मूढव्रतम् आचरेत्
yat sukhaṃ sevamāno 'pi dharmārthābhyāṃ na hīyate kāmaṃ tad upaseveta na mūḍhavratam ācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखार्तेषु प्रमत्तेषु नास्तिकेष्व् अलसेषु च न श्रीर् वसत्य् अदान्तेषु ये चोत्साहविवर्जिताः
duḥkhārteṣu pramatteṣu nāstikeṣv alaseṣu ca na śrīr vasaty adānteṣu ye cotsāhavivarjitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्जवेन नरं युक्तम् आर्जवात् सव्यपत्रपम् अशक्तिमन्तं मन्यन्तो धर्षयन्ति कुबुद्धयः
ārjavena naraṃ yuktam ārjavāt savyapatrapam aśaktimantaṃ manyanto dharṣayanti kubuddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यार्यम् अतिदातारम् अतिशूरम् अतिव्रतम् प्रज्ञाभिमानिनं चैव श्रीर् भयान् नोपसर्पति
atyāryam atidātāram atiśūram ativratam prajñābhimāninaṃ caiva śrīr bhayān nopasarpati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निहोत्रफला वेदाः शीलवृत्तफलं श्रुतम् रतिपुत्रफला दारा दत्तभुक्तफलं धनम्
agnihotraphalā vedāḥ śīlavṛttaphalaṃ śrutam ratiputraphalā dārā dattabhuktaphalaṃ dhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधर्मोपार्जितैर् अर्थैर् यः करोत्य् और्ध्वदेहिकम् न स तस्य फलं प्रेत्य भुङ्क्ते ऽर्थस्य दुरागमात्
adharmopārjitair arthair yaḥ karoty aurdhvadehikam na sa tasya phalaṃ pretya bhuṅkte 'rthasya durāgamāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कान्तारवनदुर्गेषु कृच्छ्रास्व् आपत्सु संभ्रमे उद्यतेषु च शस्त्रेषु नास्ति शेषवतां भयम्
kāntāravanadurgeṣu kṛcchrāsv āpatsu saṃbhrame udyateṣu ca śastreṣu nāsti śeṣavatāṃ bhayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थानं संयमो दाक्ष्यम् अप्रमादो धृतिः स्मृतिः समीक्ष्य च समारम्भो विद्धि मूलं भवस्य तत्
utthānaṃ saṃyamo dākṣyam apramādo dhṛtiḥ smṛtiḥ samīkṣya ca samārambho viddhi mūlaṃ bhavasya tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपो बलं तापसानां ब्रह्म ब्रह्मविदां बलम् हिंसा बलम् असाधूनां क्षमा गुणवतां बलम्
tapo balaṃ tāpasānāṃ brahma brahmavidāṃ balam hiṃsā balam asādhūnāṃ kṣamā guṇavatāṃ balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टौ तान्य् अव्रतघ्नानि आपो मूलं फलं पयः हविर् ब्राह्मणकाम्या च गुरोर् वचनम् औषधम्
aṣṭau tāny avrataghnāni āpo mūlaṃ phalaṃ payaḥ havir brāhmaṇakāmyā ca guror vacanam auṣadham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तत्परस्य संदध्यात् प्रतिकूलं यदात्मनः संग्रहेणैष धर्मः स्यात् कामाद् अन्यः प्रवर्तते
na tatparasya saṃdadhyāt pratikūlaṃ yadātmanaḥ saṃgraheṇaiṣa dharmaḥ syāt kāmād anyaḥ pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्रोधेन जयेत् क्रोधम् असाधुं साधुना जयेत् जयेत् कदर्यं दानेन जयेत् सत्येन चानृतम्
akrodhena jayet krodham asādhuṃ sādhunā jayet jayet kadaryaṃ dānena jayet satyena cānṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीधूर्तके ऽलसे भीरौ चण्डे पुरुषमानिनि चौरे कृतघ्ने विश्वासो न कार्यो न च नास्तिके
strīdhūrtake 'lase bhīrau caṇḍe puruṣamānini caure kṛtaghne viśvāso na kāryo na ca nāstike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिवादनशीलस्य नित्यं वृद्धोपसेविनः चत्वारि संप्रवर्धन्ते कीर्तिर् आयुर् यशोबलम्
abhivādanaśīlasya nityaṃ vṛddhopasevinaḥ catvāri saṃpravardhante kīrtir āyur yaśobalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिक्लेशेन ये ऽर्थाः स्युर् धर्मस्यातिक्रमेण च अरेर् वा प्रणिपातेन मा स्म तेषु मनः कृथाः
atikleśena ye 'rthāḥ syur dharmasyātikrameṇa ca arer vā praṇipātena mā sma teṣu manaḥ kṛthāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अविद्यः पुरुषः शोच्यः शोच्यं मिथुनम् अप्रजम् निराहाराः प्रजाः शोच्याः शोच्यं राष्ट्रम् अराजकम्
avidyaḥ puruṣaḥ śocyaḥ śocyaṃ mithunam aprajam nirāhārāḥ prajāḥ śocyāḥ śocyaṃ rāṣṭram arājakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध्वा जरा देहवतां पर्वतानां जलं जरा असंभोगो जरा स्त्रीणां वाक्शल्यं मनसो जरा
adhvā jarā dehavatāṃ parvatānāṃ jalaṃ jarā asaṃbhogo jarā strīṇāṃ vākśalyaṃ manaso jarā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाम्नायमला वेदा ब्राह्मणस्याव्रतं मलम् कौतूहलमला साध्वी विप्रवासमलाः स्त्रियः
anāmnāyamalā vedā brāhmaṇasyāvrataṃ malam kautūhalamalā sādhvī vipravāsamalāḥ striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णस्य मलं रूप्यं रूप्यस्यापि मलं त्रपु ज्ञेयं त्रपुमलं सीसं सीसस्यापि मलं मलम्
suvarṇasya malaṃ rūpyaṃ rūpyasyāpi malaṃ trapu jñeyaṃ trapumalaṃ sīsaṃ sīsasyāpi malaṃ malam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्वप्नेन जयेन् निद्रां न कामेन स्त्रियं जयेत् नेन्धनेन जयेद् अग्निं न पानेन सुरां जयेत्
na svapnena jayen nidrāṃ na kāmena striyaṃ jayet nendhanena jayed agniṃ na pānena surāṃ jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य दानजितं मित्रम् अमित्रा युधि निर्जिताः अन्नपानजिता दाराः सफलं तस्य जीवितम्
yasya dānajitaṃ mitram amitrā yudhi nirjitāḥ annapānajitā dārāḥ saphalaṃ tasya jīvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रिणो ऽपि जीवन्ति जीवन्ति शतिनस् तथा धृतराष्ट्रं विमुञ्चेच्छां न कथं चिन् न जीव्यते
sahasriṇo 'pi jīvanti jīvanti śatinas tathā dhṛtarāṣṭraṃ vimuñcecchāṃ na kathaṃ cin na jīvyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः नालम् एकस्य तत् सर्वम् इति पश्यन् न मुह्यति
yat pṛthivyāṃ vrīhiyavaṃ hiraṇyaṃ paśavaḥ striyaḥ nālam ekasya tat sarvam iti paśyan na muhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजन् भूयो ब्रवीमि त्वां पुत्रेषु समम् आचर समता यदि ते राजन् स्वेषु पाण्डुसुतेषु च
rājan bhūyo bravīmi tvāṃ putreṣu samam ācara samatā yadi te rājan sveṣu pāṇḍusuteṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.