Library·Mahābhārata (critical edition)·5·5.62
दुर्योधन उवाच सदृशानां मनुष्येषु सर्वेषां तुल्यजन्मनाम् कथम् एकान्ततस् तेषां पार्थानां मन्यसे जयम्
duryodhana uvāca sadṛśānāṃ manuṣyeṣu sarveṣāṃ tulyajanmanām katham ekāntatas teṣāṃ pārthānāṃ manyase jayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे स्म समजातीयाः सर्वे मानुषयोनयः पितामह विजानीषे पार्थेषु विजयं कथम्
sarve sma samajātīyāḥ sarve mānuṣayonayaḥ pitāmaha vijānīṣe pārtheṣu vijayaṃ katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहं भवति न द्रोणे न कृपे न च बाह्लिके अन्येषु च नरेन्द्रेषु पराक्रम्य समारभे
nāhaṃ bhavati na droṇe na kṛpe na ca bāhlike anyeṣu ca narendreṣu parākramya samārabhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं वैकर्तनः कर्णो भ्राता दुःशासनश् च मे पाण्डवान् समरे पञ्च हनिष्यामः शितैः शरैः
ahaṃ vaikartanaḥ karṇo bhrātā duḥśāsanaś ca me pāṇḍavān samare pañca haniṣyāmaḥ śitaiḥ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राजन् महायज्ञैर् विविधैर् भूरिदक्षिणैः ब्राह्मणांस् तर्पयिष्यामि गोभिर् अश्वैर् धनेन च
tato rājan mahāyajñair vividhair bhūridakṣiṇaiḥ brāhmaṇāṃs tarpayiṣyāmi gobhir aśvair dhanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदुर उवाच शकुनीनाम् इहार्थाय पाशं भूमाव् अयोजयत् कश् चिच् छाकुनिकस् तात पूर्वेषाम् इति शुश्रुम
vidura uvāca śakunīnām ihārthāya pāśaṃ bhūmāv ayojayat kaś cic chākunikas tāta pūrveṣām iti śuśruma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् द्वौ शकुनौ बद्धौ युगपत् समपौरुषौ ताव् उपादाय तं पाशं जग्मतुः खचराव् उभौ
tasmin dvau śakunau baddhau yugapat samapauruṣau tāv upādāya taṃ pāśaṃ jagmatuḥ khacarāv ubhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ विहायसम् आक्रान्तौ दृष्ट्वा शाकुनिकस् तदा अन्वधावद् अनिर्विण्णो येन येन स्म गच्छतः
tau vihāyasam ākrāntau dṛṣṭvā śākunikas tadā anvadhāvad anirviṇṇo yena yena sma gacchataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तम् अनुधावन्तं मृगयुं शकुनार्थिनम् आश्रमस्थो मुनिः कश् चिद् ददर्शाथ कृताह्निकः
tathā tam anudhāvantaṃ mṛgayuṃ śakunārthinam āśramastho muniḥ kaś cid dadarśātha kṛtāhnikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताव् अन्तरिक्षगौ शीघ्रम् अनुयान्तं महीचरम् श्लोकेनानेन कौरव्य पप्रच्छ स मुनिस् तदा
tāv antarikṣagau śīghram anuyāntaṃ mahīcaram ślokenānena kauravya papraccha sa munis tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचित्रम् इदम् आश्चर्यं मृगहन् प्रतिभाति मे प्लवमानौ हि खचरौ पदातिर् अनुधावसि
vicitram idam āścaryaṃ mṛgahan pratibhāti me plavamānau hi khacarau padātir anudhāvasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाकुनिक उवाच पाशम् एकम् उभाव् एतौ सहितौ हरतो मम यत्र वै विवदिष्येते तत्र मे वशम् एष्यतः
śākunika uvāca pāśam ekam ubhāv etau sahitau harato mama yatra vai vivadiṣyete tatra me vaśam eṣyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदुर उवाच तौ विवादम् अनुप्राप्तौ शकुनौ मृत्युसंधितौ विगृह्य च सुदुर्बुद्धी पृथिव्यां संनिपेततुः
vidura uvāca tau vivādam anuprāptau śakunau mṛtyusaṃdhitau vigṛhya ca sudurbuddhī pṛthivyāṃ saṃnipetatuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ युध्यमानौ संरब्धौ मृत्युपाशवशानुगौ उपसृत्यापरिज्ञातो जग्राह मृगयुस् तदा
tau yudhyamānau saṃrabdhau mṛtyupāśavaśānugau upasṛtyāparijñāto jagrāha mṛgayus tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ये ज्ञातयो ऽर्थेषु मिथो गच्छन्ति विग्रहम् ते ऽमित्रवशम् आयान्ति शकुनाव् इव विग्रहात्
evaṃ ye jñātayo 'rtheṣu mitho gacchanti vigraham te 'mitravaśam āyānti śakunāv iva vigrahāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संभोजनं संकथनं संप्रश्नो ऽथ समागमः एतानि ज्ञातिकार्याणि न विरोधः कदा चन
saṃbhojanaṃ saṃkathanaṃ saṃpraśno 'tha samāgamaḥ etāni jñātikāryāṇi na virodhaḥ kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मिन् काले सुमनसः सर्वे वृद्धान् उपासते सिंहगुप्तम् इवारण्यम् अप्रधृष्या भवन्ति ते
yasmin kāle sumanasaḥ sarve vṛddhān upāsate siṃhaguptam ivāraṇyam apradhṛṣyā bhavanti te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ऽर्थं संततम् आसाद्य दीना इव समासते श्रियं ते संप्रयच्छन्ति द्विषद्भ्यो भरतर्षभ
ye 'rthaṃ saṃtatam āsādya dīnā iva samāsate śriyaṃ te saṃprayacchanti dviṣadbhyo bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूमायन्ते व्यपेतानि ज्वलन्ति सहितानि च धृतराष्ट्रोल्मुकानीव ज्ञातयो भरतर्षभ
dhūmāyante vyapetāni jvalanti sahitāni ca dhṛtarāṣṭrolmukānīva jñātayo bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम् अन्यत् प्रवक्ष्यामि यथा दृष्टं गिरौ मया श्रुत्वा तद् अपि कौरव्य यथा श्रेयस् तथा कुरु
idam anyat pravakṣyāmi yathā dṛṣṭaṃ girau mayā śrutvā tad api kauravya yathā śreyas tathā kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं किरातैः सहिता गच्छामो गिरिम् उत्तरम् ब्राह्मणैर् देवकल्पैश् च विद्याजम्भकवातिकैः
vayaṃ kirātaiḥ sahitā gacchāmo girim uttaram brāhmaṇair devakalpaiś ca vidyājambhakavātikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुञ्जभूतं गिरिं सर्वम् अभितो गन्धमादनम् दीप्यमानौषधिगणं सिद्धगन्धर्वसेवितम्
kuñjabhūtaṃ giriṃ sarvam abhito gandhamādanam dīpyamānauṣadhigaṇaṃ siddhagandharvasevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पश्यामहे सर्वे मधु पीतम् अमाक्षिकम् मरुप्रपाते विषमे निविष्टं कुम्भसंमितम्
tatra paśyāmahe sarve madhu pītam amākṣikam maruprapāte viṣame niviṣṭaṃ kumbhasaṃmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशीविषै रक्ष्यमाणं कुबेरदयितं भृशम् यत् प्राश्य पुरुषो मर्त्यो अमरत्वं निगच्छति
āśīviṣai rakṣyamāṇaṃ kuberadayitaṃ bhṛśam yat prāśya puruṣo martyo amaratvaṃ nigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचक्षुर् लभते चक्षुर् वृद्धो भवति वै युवा इति ते कथयन्ति स्म ब्राह्मणा जम्भसाधकाः
acakṣur labhate cakṣur vṛddho bhavati vai yuvā iti te kathayanti sma brāhmaṇā jambhasādhakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः किरातास् तद् दृष्ट्वा प्रार्थयन्तो महीपते विनेशुर् विषमे तस्मिन् ससर्पे गिरिगह्वरे
tataḥ kirātās tad dṛṣṭvā prārthayanto mahīpate vineśur viṣame tasmin sasarpe girigahvare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव तव पुत्रो ऽयं पृथिवीम् एक इच्छति मधु पश्यति संमोहात् प्रपातं नानुपश्यति
tathaiva tava putro 'yaṃ pṛthivīm eka icchati madhu paśyati saṃmohāt prapātaṃ nānupaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्योधनो योद्धुमनाः समरे सव्यसाचिना न च पश्यामि तेजो ऽस्य विक्रमं वा तथाविधम्
duryodhano yoddhumanāḥ samare savyasācinā na ca paśyāmi tejo 'sya vikramaṃ vā tathāvidham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकेन रथम् आस्थाय पृथिवी येन निर्जिता प्रतीक्षमाणो यो वीरः क्षमते वीक्षितं तव
ekena ratham āsthāya pṛthivī yena nirjitā pratīkṣamāṇo yo vīraḥ kṣamate vīkṣitaṃ tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुपदो मत्स्यराजश् च संक्रुद्धश् च धनंजयः न शेषयेयुः समरे वायुयुक्ता इवाग्नयः
drupado matsyarājaś ca saṃkruddhaś ca dhanaṃjayaḥ na śeṣayeyuḥ samare vāyuyuktā ivāgnayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्के कुरुष्व राजानं धृतराष्ट्र युधिष्ठिरम् युध्यतोर् हि द्वयोर् युद्धे नैकान्तेन भवेज् जयः
aṅke kuruṣva rājānaṃ dhṛtarāṣṭra yudhiṣṭhiram yudhyator hi dvayor yuddhe naikāntena bhavej jayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.