Library·Mahābhārata (critical edition)·5·5.87
वैशंपायन उवाच प्रातर् उत्थाय कृष्णस् तु कृतवान् सर्वम् आह्निकम् ब्राह्मणैर् अभ्यनुज्ञातः प्रययौ नगरं प्रति
vaiśaṃpāyana uvāca prātar utthāya kṛṣṇas tu kṛtavān sarvam āhnikam brāhmaṇair abhyanujñātaḥ prayayau nagaraṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं प्रयान्तं महाबाहुम् अनुज्ञाप्य ततो नृप पर्यवर्तन्त ते सर्वे वृकस्थलनिवासिनः
taṃ prayāntaṃ mahābāhum anujñāpya tato nṛpa paryavartanta te sarve vṛkasthalanivāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धार्तराष्ट्रास् तम् आयान्तं प्रत्युज्जग्मुः स्वलंकृताः दुर्योधनम् ऋते सर्वे भीष्मद्रोणकृपादयः
dhārtarāṣṭrās tam āyāntaṃ pratyujjagmuḥ svalaṃkṛtāḥ duryodhanam ṛte sarve bhīṣmadroṇakṛpādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौराश् च बहुला राजन् हृषीकेशं दिदृक्षवः यानैर् बहुविधैर् अन्ये पद्भिर् एव तथापरे
paurāś ca bahulā rājan hṛṣīkeśaṃ didṛkṣavaḥ yānair bahuvidhair anye padbhir eva tathāpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै पथि समागम्य भीष्मेणाक्लिष्टकर्मणा द्रोणेन धार्तराष्ट्रैश् च तैर् वृतो नगरं ययौ
sa vai pathi samāgamya bhīṣmeṇākliṣṭakarmaṇā droṇena dhārtarāṣṭraiś ca tair vṛto nagaraṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णसंमाननार्थं च नगरं समलंकृतम् बभूवू राजमार्गाश् च बहुरत्नसमाचिताः
kṛṣṇasaṃmānanārthaṃ ca nagaraṃ samalaṃkṛtam babhūvū rājamārgāś ca bahuratnasamācitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्म कश् चिद् गृहे राजंस् तद् आसीद् भरतर्षभ न स्त्री न वृद्धो न शिशुर् वासुदेवदिदृक्षया
na sma kaś cid gṛhe rājaṃs tad āsīd bharatarṣabha na strī na vṛddho na śiśur vāsudevadidṛkṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजमार्गे नरा न स्म संभवन्त्य् अवनिं गताः तथा हि सुमहद् राजन् हृषीकेशप्रवेशने
rājamārge narā na sma saṃbhavanty avaniṃ gatāḥ tathā hi sumahad rājan hṛṣīkeśapraveśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवृतानि वरस्त्रीभिर् गृहाणि सुमहान्त्य् अपि प्रचलन्तीव भारेण दृश्यन्ते स्म महीतले
āvṛtāni varastrībhir gṛhāṇi sumahānty api pracalantīva bhāreṇa dṛśyante sma mahītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च गतिमन्तस् ते वासुदेवस्य वाजिनः प्रनष्टगतयो ऽभूवन् राजमार्गे नरैर् वृते
tathā ca gatimantas te vāsudevasya vājinaḥ pranaṣṭagatayo 'bhūvan rājamārge narair vṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गृहं धृतराष्ट्रस्य प्राविशच् छत्रुकर्शनः पाण्डुरं पुण्डरीकाक्षः प्रासादैर् उपशोभितम्
sa gṛhaṃ dhṛtarāṣṭrasya prāviśac chatrukarśanaḥ pāṇḍuraṃ puṇḍarīkākṣaḥ prāsādair upaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिस्रः कक्ष्या व्यतिक्रम्य केशवो राजवेश्मनः वैचित्रवीर्यं राजानम् अभ्यगच्छद् अरिंदमः
tisraḥ kakṣyā vyatikramya keśavo rājaveśmanaḥ vaicitravīryaṃ rājānam abhyagacchad ariṃdamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यागच्छति दाशार्हे प्रज्ञाचक्षुर् नरेश्वरः सहैव द्रोणभीष्माभ्याम् उदतिष्ठन् महायशाः
abhyāgacchati dāśārhe prajñācakṣur nareśvaraḥ sahaiva droṇabhīṣmābhyām udatiṣṭhan mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृपश् च सोमदत्तश् च महाराजश् च बाह्लिकः आसनेभ्यो ऽचलन् सर्वे पूजयन्तो जनार्दनम्
kṛpaś ca somadattaś ca mahārājaś ca bāhlikaḥ āsanebhyo 'calan sarve pūjayanto janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राजानम् आसाद्य धृतराष्ट्रं यशस्विनम् स भीष्मं पूजयाम् आस वार्ष्णेयो वाग्भिर् अञ्जसा
tato rājānam āsādya dhṛtarāṣṭraṃ yaśasvinam sa bhīṣmaṃ pūjayām āsa vārṣṇeyo vāgbhir añjasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषु धर्मानुपूर्वीं तां प्रयुज्य मधुसूदनः यथावयः समीयाय राजभिस् तत्र माधवः
teṣu dharmānupūrvīṃ tāṃ prayujya madhusūdanaḥ yathāvayaḥ samīyāya rājabhis tatra mādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ द्रोणं सपुत्रं स बाह्लीकं च यशस्विनम् कृपं च सोमदत्तं च समीयाय जनार्दनः
atha droṇaṃ saputraṃ sa bāhlīkaṃ ca yaśasvinam kṛpaṃ ca somadattaṃ ca samīyāya janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रासीद् ऊर्जितं मृष्टं काञ्चनं महद् आसनम् शासनाद् धृतराष्ट्रस्य तत्रोपाविशद् अच्युतः
tatrāsīd ūrjitaṃ mṛṣṭaṃ kāñcanaṃ mahad āsanam śāsanād dhṛtarāṣṭrasya tatropāviśad acyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ गां मधुपर्कं चाप्य् उदकं च जनार्दने उपजह्रुर् यथान्यायं धृतराष्ट्रपुरोहिताः
atha gāṃ madhuparkaṃ cāpy udakaṃ ca janārdane upajahrur yathānyāyaṃ dhṛtarāṣṭrapurohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतातिथ्यस् तु गोविन्दः सर्वान् परिहसन् कुरून् आस्ते संबन्धकं कुर्वन् कुरुभिः परिवारितः
kṛtātithyas tu govindaḥ sarvān parihasan kurūn āste saṃbandhakaṃ kurvan kurubhiḥ parivāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽर्चितो धृतराष्ट्रेण पूजितश् च महायशाः राजानं समनुज्ञाप्य निराक्रामद् अरिंदमः
so 'rcito dhṛtarāṣṭreṇa pūjitaś ca mahāyaśāḥ rājānaṃ samanujñāpya nirākrāmad ariṃdamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैः समेत्य यथान्यायं कुरुभिः कुरुसंसदि विदुरावसथं रम्यम् उपातिष्ठत माधवः
taiḥ sametya yathānyāyaṃ kurubhiḥ kurusaṃsadi vidurāvasathaṃ ramyam upātiṣṭhata mādhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदुरः सर्वकल्याणैर् अभिगम्य जनार्दनम् अर्चयाम् आस दाशार्हं सर्वकामैर् उपस्थितम्
viduraḥ sarvakalyāṇair abhigamya janārdanam arcayām āsa dāśārhaṃ sarvakāmair upasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतातिथ्यं तु गोविन्दं विदुरः सर्वधर्मवित् कुशलं पाण्डुपुत्राणाम् अपृच्छन् मधुसूदनम्
kṛtātithyaṃ tu govindaṃ viduraḥ sarvadharmavit kuśalaṃ pāṇḍuputrāṇām apṛcchan madhusūdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रीयमाणस्य सुहृदो विदुषो बुद्धिसत्तमः धर्मनित्यस्य च तदा गतदोषस्य धीमतः
prīyamāṇasya suhṛdo viduṣo buddhisattamaḥ dharmanityasya ca tadā gatadoṣasya dhīmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य सर्वं सविस्तारं पाण्डवानां विचेष्टितम् क्षत्तुर् आचष्ट दाशार्हः सर्वप्रत्यक्षदर्शिवान्
tasya sarvaṃ savistāraṃ pāṇḍavānāṃ viceṣṭitam kṣattur ācaṣṭa dāśārhaḥ sarvapratyakṣadarśivān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.