संजय उवाच अर्जुनस् तु नरव्याघ्र सुशर्मप्रमुखान् नृपान् अनयत् प्रेतराजस्य भवनं सायकैः शितैः
saṃjaya uvāca arjunas tu naravyāghra suśarmapramukhān nṛpān anayat pretarājasya bhavanaṃ sāyakaiḥ śitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुशर्मापि ततो बाणैः पार्थं विव्याध संयुगे वासुदेवं च सप्तत्या पार्थं च नवभिः पुनः
suśarmāpi tato bāṇaiḥ pārthaṃ vivyādha saṃyuge vāsudevaṃ ca saptatyā pārthaṃ ca navabhiḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान् निवार्य शरौघेण शक्रसूनुर् महारथः सुशर्मणो रणे योधान् प्राहिणोद् यमसादनम्
tān nivārya śaraugheṇa śakrasūnur mahārathaḥ suśarmaṇo raṇe yodhān prāhiṇod yamasādanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वध्यमानाः पार्थेन कालेनेव युगक्षये व्यद्रवन्त रणे राजन् भये जाते महारथाः
te vadhyamānāḥ pārthena kāleneva yugakṣaye vyadravanta raṇe rājan bhaye jāte mahārathāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सृज्य तुरगान् के चिद् रथान् के चिच् च मारिष गजान् अन्ये समुत्सृज्य प्राद्रवन्त दिशो दश
utsṛjya turagān ke cid rathān ke cic ca māriṣa gajān anye samutsṛjya prādravanta diśo daśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरे तुद्यमानास् तु वाजिनागरथा रणात् त्वरया परया युक्ताः प्राद्रवन्त विशां पते
apare tudyamānās tu vājināgarathā raṇāt tvarayā parayā yuktāḥ prādravanta viśāṃ pate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादाताश् चापि शस्त्राणि समुत्सृज्य महारणे निरपेक्षा व्यधावन्त तेन तेन स्म भारत
pādātāś cāpi śastrāṇi samutsṛjya mahāraṇe nirapekṣā vyadhāvanta tena tena sma bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वार्यमाणाः स्म बहुशस् त्रैगर्तेन सुशर्मणा तथान्यैः पार्थिवश्रेष्ठैर् न व्यतिष्ठन्त संयुगे
vāryamāṇāḥ sma bahuśas traigartena suśarmaṇā tathānyaiḥ pārthivaśreṣṭhair na vyatiṣṭhanta saṃyuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् बलं प्रद्रुतं दृष्ट्वा पुत्रो दुर्योधनस् तव पुरस्कृत्य रणे भीष्मं सर्वसैन्यपुरस्कृतम्
tad balaṃ pradrutaṃ dṛṣṭvā putro duryodhanas tava puraskṛtya raṇe bhīṣmaṃ sarvasainyapuraskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वोद्योगेन महता धनंजयम् उपाद्रवत् त्रिगर्ताधिपतेर् अर्थे जीवितस्य विशां पते
sarvodyogena mahatā dhanaṃjayam upādravat trigartādhipater arthe jīvitasya viśāṃ pate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एकः समरे तस्थौ किरन् बहुविधाञ् शरान् भ्रातृभिः सहितः सर्वैः शेषा विप्रद्रुता नराः
sa ekaḥ samare tasthau kiran bahuvidhāñ śarān bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvaiḥ śeṣā vipradrutā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव पण्डवा राजन् सर्वोद्योगेन दंशिताः प्रययुः फल्गुनार्थाय यत्र भीष्मो व्यवस्थितः
tathaiva paṇḍavā rājan sarvodyogena daṃśitāḥ prayayuḥ phalgunārthāya yatra bhīṣmo vyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानन्तो ऽपि रणे शौर्यं घोरं गाण्डीवधन्वनः हाहाकारकृतोत्साहा भीष्मं जग्मुः समन्ततः
jānanto 'pi raṇe śauryaṃ ghoraṃ gāṇḍīvadhanvanaḥ hāhākārakṛtotsāhā bhīṣmaṃ jagmuḥ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तालध्वजः शूरः पाण्डवानाम् अनीकिनीम् छादयाम् आस समरे शरैः संनतपर्वभिः
tatas tāladhvajaḥ śūraḥ pāṇḍavānām anīkinīm chādayām āsa samare śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकीभूतास् ततः सर्वे कुरवः पाण्डवैः सह अयुध्यन्त महाराज मध्यं प्राप्ते दिवाकरे
ekībhūtās tataḥ sarve kuravaḥ pāṇḍavaiḥ saha ayudhyanta mahārāja madhyaṃ prāpte divākare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सात्यकिः कृतवर्माणं विद्ध्वा पञ्चभिर् आयसैः अतिष्ठद् आहवे शूरः किरन् बाणान् सहस्रशः
sātyakiḥ kṛtavarmāṇaṃ viddhvā pañcabhir āyasaiḥ atiṣṭhad āhave śūraḥ kiran bāṇān sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव द्रुपदो राजा द्रोणं विद्ध्वा शितैः शरैः पुनर् विव्याध सप्तत्या सारथिं चास्य सप्तभिः
tathaiva drupado rājā droṇaṃ viddhvā śitaiḥ śaraiḥ punar vivyādha saptatyā sārathiṃ cāsya saptabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमसेनस् तु राजानं बाह्लिकं प्रपितामहम् विद्ध्वानदन् महानादं शार्दूल इव कानने
bhīmasenas tu rājānaṃ bāhlikaṃ prapitāmaham viddhvānadan mahānādaṃ śārdūla iva kānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्जुनिश् चित्रसेनेन विद्धो बहुभिर् आशुगैः चित्रसेनं त्रिभिर् बाणैर् विव्याध हृदये भृशम्
ārjuniś citrasenena viddho bahubhir āśugaiḥ citrasenaṃ tribhir bāṇair vivyādha hṛdaye bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागतौ तौ तु रणे महामात्रौ व्यरोचताम् यथा दिवि महाघोरौ राजन् बुधशनैश्चरौ
samāgatau tau tu raṇe mahāmātrau vyarocatām yathā divi mahāghorau rājan budhaśanaiścarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याश्वांश् चतुरो हत्वा सूतं च नवभिः शरैः ननाद बलवन् नादं सौभद्रः परवीरहा
tasyāśvāṃś caturo hatvā sūtaṃ ca navabhiḥ śaraiḥ nanāda balavan nādaṃ saubhadraḥ paravīrahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हताश्वात् तु रथात् तूर्णम् अवप्लुत्य महारथः आरुरोह रथं तूर्णं दुर्मुखस्य विशां पते
hatāśvāt tu rathāt tūrṇam avaplutya mahārathaḥ āruroha rathaṃ tūrṇaṃ durmukhasya viśāṃ pate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रोणश् च द्रुपदं विद्ध्वा शरैः संनतपर्वभिः सारथिं चास्य विव्याध त्वरमाणः पराक्रमी
droṇaś ca drupadaṃ viddhvā śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ sārathiṃ cāsya vivyādha tvaramāṇaḥ parākramī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीड्यमानस् ततो राजा द्रुपदो वाहिनीमुखे अपायाज् जवनैर् अश्वैः पूर्ववैरम् अनुस्मरन्
pīḍyamānas tato rājā drupado vāhinīmukhe apāyāj javanair aśvaiḥ pūrvavairam anusmaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमसेनस् तु राजानं मुहूर्ताद् इव बाह्लिकम् व्यश्वसूतरथं चक्रे सर्वसैन्यस्य पश्यतः
bhīmasenas tu rājānaṃ muhūrtād iva bāhlikam vyaśvasūtarathaṃ cakre sarvasainyasya paśyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससंभ्रमो महाराज संशयं परमं गतः अवप्लुत्य ततो वाहाद् बाह्लिकः पुरुषोत्तमः आरुरोह रथं तूर्णं लक्ष्मणस्य महारथः
sasaṃbhramo mahārāja saṃśayaṃ paramaṃ gataḥ avaplutya tato vāhād bāhlikaḥ puruṣottamaḥ āruroha rathaṃ tūrṇaṃ lakṣmaṇasya mahārathaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सात्यकिः कृतवर्माणं वारयित्वा महारथः शरैर् बहुविधै राजन्न् आससाद पितामहम्
sātyakiḥ kṛtavarmāṇaṃ vārayitvā mahārathaḥ śarair bahuvidhai rājann āsasāda pitāmaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स विद्ध्वा भारतं षष्ट्या निशितैर् लोमवाहिभिः ननर्तेव रथोपस्थे विधुन्वानो महद् धनुः
sa viddhvā bhārataṃ ṣaṣṭyā niśitair lomavāhibhiḥ nanarteva rathopasthe vidhunvāno mahad dhanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यायसीं महाशक्तिं चिक्षेपाथ पितामहः हेमचित्रां महावेगां नागकन्योपमां शुभाम्
tasyāyasīṃ mahāśaktiṃ cikṣepātha pitāmahaḥ hemacitrāṃ mahāvegāṃ nāgakanyopamāṃ śubhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् आपतन्तीं सहसा मृत्युकल्पां सुतेजनाम् ध्वंसयाम् आस वार्ष्णेयो लाघवेन महायशाः
tām āpatantīṃ sahasā mṛtyukalpāṃ sutejanām dhvaṃsayām āsa vārṣṇeyo lāghavena mahāyaśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनासाद्य तु वार्ष्णेयं शक्तिः परमदारुणा न्यपतद् धरणीपृष्ठे महोल्केव गतप्रभा
anāsādya tu vārṣṇeyaṃ śaktiḥ paramadāruṇā nyapatad dharaṇīpṛṣṭhe maholkeva gataprabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वार्ष्णेयस् तु ततो राजन् स्वां शक्तिं घोरदर्शनाम् वेगवद् गृह्य चिक्षेप पितामहरथं प्रति
vārṣṇeyas tu tato rājan svāṃ śaktiṃ ghoradarśanām vegavad gṛhya cikṣepa pitāmaharathaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वार्ष्णेयभुजवेगेन प्रणुन्ना सा महाहवे अभिदुद्राव वेगेन कालरात्रिर् यथा नरम्
vārṣṇeyabhujavegena praṇunnā sā mahāhave abhidudrāva vegena kālarātrir yathā naram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम् आपतन्तीं सहसा द्विधा चिच्छेद भारत क्षुरप्राभ्यां सुतीक्ष्णाभ्यां सान्वकीर्यत भूतले
tām āpatantīṃ sahasā dvidhā ciccheda bhārata kṣuraprābhyāṃ sutīkṣṇābhyāṃ sānvakīryata bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छित्त्वा तु शक्तिं गाङ्गेयः सात्यकिं नवभिः शरैः आजघानोरसि क्रुद्धः प्रहसञ् शत्रुकर्शनः
chittvā tu śaktiṃ gāṅgeyaḥ sātyakiṃ navabhiḥ śaraiḥ ājaghānorasi kruddhaḥ prahasañ śatrukarśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सरथनागाश्वाः पाण्डवाः पाण्डुपूर्वज परिवव्रू रणे भीष्मं माधवत्राणकारणात्
tataḥ sarathanāgāśvāḥ pāṇḍavāḥ pāṇḍupūrvaja parivavrū raṇe bhīṣmaṃ mādhavatrāṇakāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् पाण्डवानां कुरूणां च समरे विजयैषिणाम्
tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam pāṇḍavānāṃ kurūṇāṃ ca samare vijayaiṣiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.