Library·Mahābhārata (critical edition)·6·6.102
संजय उवाच ततः पिता तव क्रुद्धो निशितैः सायकोत्तमैः आजघान रणे पार्थान् सहसेनान् समन्ततः
saṃjaya uvāca tataḥ pitā tava kruddho niśitaiḥ sāyakottamaiḥ ājaghāna raṇe pārthān sahasenān samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमं द्वादशभिर् विद्ध्वा सात्यकिं नवभिः शरैः नकुलं च त्रिभिर् बाणैः सहदेवं च सप्तभिः
bhīmaṃ dvādaśabhir viddhvā sātyakiṃ navabhiḥ śaraiḥ nakulaṃ ca tribhir bāṇaiḥ sahadevaṃ ca saptabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युधिष्ठिरं द्वादशभिर् बाह्वोर् उरसि चार्पयत् धृष्टद्युम्नं ततो विद्ध्वा विननाद महाबलः
yudhiṣṭhiraṃ dvādaśabhir bāhvor urasi cārpayat dhṛṣṭadyumnaṃ tato viddhvā vinanāda mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं द्वादशार्धैर् नकुलो माधवश् च त्रिभिः शरैः धृष्टद्युम्नश् च सप्तत्या भीमसेनश् च पञ्चभिः युधिष्ठिरो द्वादशभिः प्रत्यविध्यत् पितामहम्
taṃ dvādaśārdhair nakulo mādhavaś ca tribhiḥ śaraiḥ dhṛṣṭadyumnaś ca saptatyā bhīmasenaś ca pañcabhiḥ yudhiṣṭhiro dvādaśabhiḥ pratyavidhyat pitāmaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रोणस् तु सात्यकिं विद्ध्वा भीमसेनम् अविध्यत एकैकं पञ्चभिर् बाणैर् यमदण्डोपमैः शितैः
droṇas tu sātyakiṃ viddhvā bhīmasenam avidhyata ekaikaṃ pañcabhir bāṇair yamadaṇḍopamaiḥ śitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ च तं प्रत्यविध्येतां त्रिभिस् त्रिभिर् अजिह्मगैः तोत्त्रैर् इव महानागं द्रोणं ब्राह्मणपुंगवम्
tau ca taṃ pratyavidhyetāṃ tribhis tribhir ajihmagaiḥ tottrair iva mahānāgaṃ droṇaṃ brāhmaṇapuṃgavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवीराः कितवाः प्राच्याः प्रतीच्योदीच्यमालवाः अभीषाहाः शूरसेनाः शिबयो ऽथ वसातयः संग्रामे नाजहुर् भीष्मं वध्यमानाः शितैः शरैः
sauvīrāḥ kitavāḥ prācyāḥ pratīcyodīcyamālavāḥ abhīṣāhāḥ śūrasenāḥ śibayo 'tha vasātayaḥ saṃgrāme nājahur bhīṣmaṃ vadhyamānāḥ śitaiḥ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवान्ये वध्यमानाः पाण्डवेयैर् महात्मभिः पाण्डवान् अभ्यवर्तन्त विविधायुधपाणयः तथैव पाण्डवा राजन् परिवव्रुः पितामहम्
tathaivānye vadhyamānāḥ pāṇḍaveyair mahātmabhiḥ pāṇḍavān abhyavartanta vividhāyudhapāṇayaḥ tathaiva pāṇḍavā rājan parivavruḥ pitāmaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स समन्तात् परिवृतो रथौघैर् अपराजितः गहने ऽग्निर् इवोत्सृष्टः प्रजज्वाल दहन् परान्
sa samantāt parivṛto rathaughair aparājitaḥ gahane 'gnir ivotsṛṣṭaḥ prajajvāla dahan parān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथाग्न्यगारश् चापार्चिर् असिशक्तिगदेन्धनः शरस्फुलिङ्गो भीष्माग्निर् ददाह क्षत्रियर्षभान्
rathāgnyagāraś cāpārcir asiśaktigadendhanaḥ śarasphuliṅgo bhīṣmāgnir dadāha kṣatriyarṣabhān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णपुङ्खैर् इषुभिर् गार्ध्रपक्षैः सुतेजनैः कर्णिनालीकनाराचैश् छादयाम् आस तद् बलम्
suvarṇapuṅkhair iṣubhir gārdhrapakṣaiḥ sutejanaiḥ karṇinālīkanārācaiś chādayām āsa tad balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपातयद् ध्वजांश् चैव रथिनश् च शितैः शरैः मुण्डतालवनानीव चकार स रथव्रजान्
apātayad dhvajāṃś caiva rathinaś ca śitaiḥ śaraiḥ muṇḍatālavanānīva cakāra sa rathavrajān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मनुष्यान् रथान् राजन् गजान् अश्वांश् च संयुगे अकरोत् स महाबाहुः सर्वशस्त्रभृतां वरः
nirmanuṣyān rathān rājan gajān aśvāṃś ca saṃyuge akarot sa mahābāhuḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितम् इवाशनेः निशम्य सर्वभूतानि समकम्पन्त भारत
tasya jyātalanirghoṣaṃ visphūrjitam ivāśaneḥ niśamya sarvabhūtāni samakampanta bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमोघा ह्य् अपतन् बाणाः पितुस् ते भरतर्षभ नासज्जन्त तनुत्रेषु भीष्मचापच्युताः शराः
amoghā hy apatan bāṇāḥ pitus te bharatarṣabha nāsajjanta tanutreṣu bhīṣmacāpacyutāḥ śarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतवीरान् रथान् राजन् संयुक्ताञ् जवनैर् हयैः अपश्याम महाराज ह्रियमाणान् रणाजिरे
hatavīrān rathān rājan saṃyuktāñ javanair hayaiḥ apaśyāma mahārāja hriyamāṇān raṇājire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चेदिकाशिकरूषाणां सहस्राणि चतुर्दश महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास् तनुत्यजः अपरावर्तिनः सर्वे सुवर्णविकृतध्वजाः
cedikāśikarūṣāṇāṃ sahasrāṇi caturdaśa mahārathāḥ samākhyātāḥ kulaputrās tanutyajaḥ aparāvartinaḥ sarve suvarṇavikṛtadhvajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संग्रामे भीष्मम् आसाद्य व्यादितास्यम् इवान्तकम् निमग्नाः परलोकाय सवाजिरथकुञ्जराः
saṃgrāme bhīṣmam āsādya vyāditāsyam ivāntakam nimagnāḥ paralokāya savājirathakuñjarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भग्नाक्षोपस्करान् कांश् चिद् भग्नचक्रांश् च सर्वशः अपश्याम रथान् राजञ् शतशो ऽथ सहस्रशः
bhagnākṣopaskarān kāṃś cid bhagnacakrāṃś ca sarvaśaḥ apaśyāma rathān rājañ śataśo 'tha sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवरूथै रथैर् भग्नै रथिभिश् च निपातितैः शरैः सुकवचैश् छिन्नैः पट्टिशैश् च विशां पते
savarūthai rathair bhagnai rathibhiś ca nipātitaiḥ śaraiḥ sukavacaiś chinnaiḥ paṭṭiśaiś ca viśāṃ pate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गदाभिर् मुसलैश् चैव निस्त्रिंशैश् च शिलीमुखैः अनुकर्षैर् उपासङ्गैश् चक्रैर् भग्नैश् च मारिष
gadābhir musalaiś caiva nistriṃśaiś ca śilīmukhaiḥ anukarṣair upāsaṅgaiś cakrair bhagnaiś ca māriṣa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाहुभिः कार्मुकैः खड्गैः शिरोभिश् च सकुण्डलैः तलत्रैर् अङ्गुलित्रैश् च ध्वजैश् च विनिपातितैः चापैश् च बहुधा छिन्नैः समास्तीर्यत मेदिनी
bāhubhiḥ kārmukaiḥ khaḍgaiḥ śirobhiś ca sakuṇḍalaiḥ talatrair aṅgulitraiś ca dhvajaiś ca vinipātitaiḥ cāpaiś ca bahudhā chinnaiḥ samāstīryata medinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतारोहा गजा राजन् हयाश् च हतसादिनः परिपेतुर् द्रुतं तत्र शतशो ऽथ सहस्रशः
hatārohā gajā rājan hayāś ca hatasādinaḥ paripetur drutaṃ tatra śataśo 'tha sahasraśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतमानाश् च ते वीरा द्रवमाणान् महारथान् नाशक्नुवन् वारयितुं भीष्मबाणप्रपीडितान्
yatamānāś ca te vīrā dravamāṇān mahārathān nāśaknuvan vārayituṃ bhīṣmabāṇaprapīḍitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेन्द्रसमवीर्येण वध्यमाना महाचमूः अभज्यत महाराज न च द्वौ सह धावतः
mahendrasamavīryeṇa vadhyamānā mahācamūḥ abhajyata mahārāja na ca dvau saha dhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आविद्धरथनागाश्वं पतितध्वजकूबरम् अनीकं पाण्डुपुत्राणां हाहाभूतम् अचेतनम्
āviddharathanāgāśvaṃ patitadhvajakūbaram anīkaṃ pāṇḍuputrāṇāṃ hāhābhūtam acetanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जघानात्र पिता पुत्रं पुत्रश् च पितरं तथा प्रियं सखायं चाक्रन्दे सखा दैवबलात्कृतः
jaghānātra pitā putraṃ putraś ca pitaraṃ tathā priyaṃ sakhāyaṃ cākrande sakhā daivabalātkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुच्य कवचान् अन्ये पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः प्रकीर्य केशान् धावन्तः प्रत्यदृश्यन्त भारत
vimucya kavacān anye pāṇḍuputrasya sainikāḥ prakīrya keśān dhāvantaḥ pratyadṛśyanta bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् गोकुलम् इवोद्भ्रान्तम् उद्भ्रान्तरथकुञ्जरम् ददृशे पाण्डुपुत्रस्य सैन्यम् आर्तस्वरं तदा
tad gokulam ivodbhrāntam udbhrāntarathakuñjaram dadṛśe pāṇḍuputrasya sainyam ārtasvaraṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभज्यमानं सैन्यं तु दृष्ट्वा यादवनन्दनः उवाच पार्थं बीभत्सुं निगृह्य रथम् उत्तमम्
prabhajyamānaṃ sainyaṃ tu dṛṣṭvā yādavanandanaḥ uvāca pārthaṃ bībhatsuṃ nigṛhya ratham uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयं स कालः संप्राप्तः पार्थ यः काङ्क्षितस् तव प्रहरास्मै नरव्याघ्र न चेन् मोहात् प्रमुह्यसे
ayaṃ sa kālaḥ saṃprāptaḥ pārtha yaḥ kāṅkṣitas tava praharāsmai naravyāghra na cen mohāt pramuhyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् पुरा कथितं वीर त्वया राज्ञां समागमे विराटनगरे पार्थ संजयस्य समीपतः
yat purā kathitaṃ vīra tvayā rājñāṃ samāgame virāṭanagare pārtha saṃjayasya samīpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्मद्रोणमुखान् सर्वान् धार्तराष्ट्रस्य सैनिकान् सानुबन्धान् हनिष्यामि ये मां योत्स्यन्ति संयुगे
bhīṣmadroṇamukhān sarvān dhārtarāṣṭrasya sainikān sānubandhān haniṣyāmi ye māṃ yotsyanti saṃyuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तत् कुरु कौन्तेय सत्यं वाक्यम् अरिंदम क्षत्रधर्मम् अनुस्मृत्य युध्यस्व भरतर्षभ
iti tat kuru kaunteya satyaṃ vākyam ariṃdama kṣatradharmam anusmṛtya yudhyasva bharatarṣabha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्तो वासुदेवेन तिर्यग्दृष्टिर् अधोमुखः अकाम इव बीभत्सुर् इदं वचनम् अब्रवीत्
ity ukto vāsudevena tiryagdṛṣṭir adhomukhaḥ akāma iva bībhatsur idaṃ vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवध्यानां वधं कृत्वा राज्यं वा नरकोत्तरम् दुःखानि वनवासे वा किं नु मे सुकृतं भवेत्
avadhyānāṃ vadhaṃ kṛtvā rājyaṃ vā narakottaram duḥkhāni vanavāse vā kiṃ nu me sukṛtaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चोदयाश्वान् यतो भीष्मः करिष्ये वचनं तव पातयिष्यामि दुर्धर्षं वृद्धं कुरुपितामहम्
codayāśvān yato bhīṣmaḥ kariṣye vacanaṃ tava pātayiṣyāmi durdharṣaṃ vṛddhaṃ kurupitāmaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽश्वान् रजतप्रख्यांश् चोदयाम् आस माधवः यतो भीष्मस् ततो राजन् दुष्प्रेक्ष्यो रश्मिवान् इव
tato 'śvān rajataprakhyāṃś codayām āsa mādhavaḥ yato bhīṣmas tato rājan duṣprekṣyo raśmivān iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तत् पुनर् आवृत्तं युधिष्ठिरबलं महत् दृष्ट्वा पार्थं महाबाहुं भीष्मायोद्यन्तम् आहवे
tatas tat punar āvṛttaṃ yudhiṣṭhirabalaṃ mahat dṛṣṭvā pārthaṃ mahābāhuṃ bhīṣmāyodyantam āhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भीष्मः कुरुश्रेष्ठः सिंहवद् विनदन् मुहुः धनंजयरथं शीघ्रं शरवर्षैर् अवाकिरत्
tato bhīṣmaḥ kuruśreṣṭhaḥ siṃhavad vinadan muhuḥ dhanaṃjayarathaṃ śīghraṃ śaravarṣair avākirat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणेन स रथस् तस्य सहयः सहसारथिः शरवर्षेण महता न प्राज्ञायत किं चन
kṣaṇena sa rathas tasya sahayaḥ sahasārathiḥ śaravarṣeṇa mahatā na prājñāyata kiṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासुदेवस् त्व् असंभ्रान्तो धैर्यम् आस्थाय सात्वतः चोदयाम् आस तान् अश्वान् वितुन्नान् भीष्मसायकैः
vāsudevas tv asaṃbhrānto dhairyam āsthāya sātvataḥ codayām āsa tān aśvān vitunnān bhīṣmasāyakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पार्थो धनुर् गृह्य दिव्यं जलदनिस्वनम् पातयाम् आस भीष्मस्य धनुश् छित्त्वा शितैः शरैः
tataḥ pārtho dhanur gṛhya divyaṃ jaladanisvanam pātayām āsa bhīṣmasya dhanuś chittvā śitaiḥ śaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स च्छिन्नधन्वा कौरव्यः पुनर् अन्यन् महद् धनुः निमेषान्तरमात्रेण सज्यं चक्रे पिता तव
sa cchinnadhanvā kauravyaḥ punar anyan mahad dhanuḥ nimeṣāntaramātreṇa sajyaṃ cakre pitā tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विचकर्ष ततो दोर्भ्यां धनुर् जलदनिस्वनम् अथास्य तद् अपि क्रुद्धश् चिच्छेद धनुर् अर्जुनः
vicakarṣa tato dorbhyāṃ dhanur jaladanisvanam athāsya tad api kruddhaś ciccheda dhanur arjunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तत् पूजयाम् आस लाघवं शंतनोः सुतः साधु पार्थ महाबाहो साधु कुन्तीसुतेति च
tasya tat pūjayām āsa lāghavaṃ śaṃtanoḥ sutaḥ sādhu pārtha mahābāho sādhu kuntīsuteti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाभाष्यैनम् अपरं प्रगृह्य रुचिरं धनुः मुमोच समरे भीष्मः शरान् पार्थरथं प्रति
samābhāṣyainam aparaṃ pragṛhya ruciraṃ dhanuḥ mumoca samare bhīṣmaḥ śarān pārtharathaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदर्शयद् वासुदेवो हययाने परं बलम् मोघान् कुर्वञ् शरांस् तस्य मण्डलानि विदर्शयन्
adarśayad vāsudevo hayayāne paraṃ balam moghān kurvañ śarāṃs tasya maṇḍalāni vidarśayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुशुभाते नरव्याघ्रौ भीष्मपार्थौ शरक्षतौ गोवृषाव् इव संरब्धौ विषाणोल्लिखिताङ्कितौ
śuśubhāte naravyāghrau bhīṣmapārthau śarakṣatau govṛṣāv iva saṃrabdhau viṣāṇollikhitāṅkitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासुदेवस् तु संप्रेक्ष्य पार्थस्य मृदुयुद्धताम् भीष्मं च शरवर्षाणि सृजन्तम् अनिशं युधि
vāsudevas tu saṃprekṣya pārthasya mṛduyuddhatām bhīṣmaṃ ca śaravarṣāṇi sṛjantam aniśaṃ yudhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतपन्तम् इवादित्यं मध्यम् आसाद्य सेनयोः वरान् वरान् विनिघ्नन्तं पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान्
pratapantam ivādityaṃ madhyam āsādya senayoḥ varān varān vinighnantaṃ pāṇḍuputrasya sainikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगान्तम् इव कुर्वाणं भीष्मं यौधिष्ठिरे बले नामृष्यत महाबाहुर् माधवः परवीरहा
yugāntam iva kurvāṇaṃ bhīṣmaṃ yaudhiṣṭhire bale nāmṛṣyata mahābāhur mādhavaḥ paravīrahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्सृज्य रजतप्रख्यान् हयान् पार्थस्य मारिष क्रुद्धो नाम महायोगी प्रचस्कन्द महारथात् अभिदुद्राव भीष्मं स भुजप्रहरणो बली
utsṛjya rajataprakhyān hayān pārthasya māriṣa kruddho nāma mahāyogī pracaskanda mahārathāt abhidudrāva bhīṣmaṃ sa bhujapraharaṇo balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतोदपाणिस् तेजस्वी सिंहवद् विनदन् मुहुः दारयन्न् इव पद्भ्यां स जगतीं जगतीश्वरः
pratodapāṇis tejasvī siṃhavad vinadan muhuḥ dārayann iva padbhyāṃ sa jagatīṃ jagatīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधताम्रेक्षणः कृष्णो जिघांसुर् अमितद्युतिः ग्रसन्न् इव च चेतांसि तावकानां महाहवे
krodhatāmrekṣaṇaḥ kṛṣṇo jighāṃsur amitadyutiḥ grasann iva ca cetāṃsi tāvakānāṃ mahāhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा माधवम् आक्रन्दे भीष्मायोद्यन्तम् आहवे हतो भीष्मो हतो भीष्म इति तत्र स्म सैनिकाः क्रोशन्तः प्राद्रवन् सर्वे वासुदेवभयान् नराः
dṛṣṭvā mādhavam ākrande bhīṣmāyodyantam āhave hato bhīṣmo hato bhīṣma iti tatra sma sainikāḥ krośantaḥ prādravan sarve vāsudevabhayān narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतकौशेयसंवीतो मणिश्यामो जनार्दनः शुशुभे विद्रवन् भीष्मं विद्युन्माली यथाम्बुदः
pītakauśeyasaṃvīto maṇiśyāmo janārdanaḥ śuśubhe vidravan bhīṣmaṃ vidyunmālī yathāmbudaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स सिंह इव मातङ्गं यूथर्षभ इवर्षभम् अभिदुद्राव तेजस्वी विनदन् यादवर्षभः
sa siṃha iva mātaṅgaṃ yūtharṣabha ivarṣabham abhidudrāva tejasvī vinadan yādavarṣabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् आपतन्तं संप्रेक्ष्य पुण्डरीकाक्षम् आहवे असंभ्रमं रणे भीष्मो विचकर्ष महद् धनुः उवाच चैनं गोविन्दम् असंभ्रान्तेन चेतसा
tam āpatantaṃ saṃprekṣya puṇḍarīkākṣam āhave asaṃbhramaṃ raṇe bhīṣmo vicakarṣa mahad dhanuḥ uvāca cainaṃ govindam asaṃbhrāntena cetasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एह्य् एहि पुण्डरीकाक्ष देवदेव नमो ऽस्तु ते माम् अद्य सात्वतश्रेष्ठ पातयस्व महाहवे
ehy ehi puṇḍarīkākṣa devadeva namo 'stu te mām adya sātvataśreṣṭha pātayasva mahāhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया हि देव संग्रामे हतस्यापि ममानघ श्रेय एव परं कृष्ण लोके ऽमुष्मिन्न् इहैव च संभावितो ऽस्मि गोविन्द त्रैलोक्येनाद्य संयुगे
tvayā hi deva saṃgrāme hatasyāpi mamānagha śreya eva paraṃ kṛṣṇa loke 'muṣminn ihaiva ca saṃbhāvito 'smi govinda trailokyenādya saṃyuge
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वग् एव ततः पार्थस् तम् अनुद्रुत्य केशवम् निजग्राह महाबाहुर् बाहुभ्यां परिगृह्य वै
anvag eva tataḥ pārthas tam anudrutya keśavam nijagrāha mahābāhur bāhubhyāṃ parigṛhya vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निगृह्यमाणः पार्थेन कृष्णो राजीवलोचनः जगाम चैनम् आदाय वेगेन पुरुषोत्तमः
nigṛhyamāṇaḥ pārthena kṛṣṇo rājīvalocanaḥ jagāma cainam ādāya vegena puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्थस् तु विष्टभ्य बलाच् चरणौ परवीरहा निजघ्राह हृषीकेशं कथं चिद् दशमे पदे
pārthas tu viṣṭabhya balāc caraṇau paravīrahā nijaghrāha hṛṣīkeśaṃ kathaṃ cid daśame pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत एनम् उवाचार्तः क्रोधपर्याकुलेक्षणम् निःश्वसन्तं यथा नागम् अर्जुनः परवीरहा
tata enam uvācārtaḥ krodhaparyākulekṣaṇam niḥśvasantaṃ yathā nāgam arjunaḥ paravīrahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवर्तस्व महाबाहो नानृतं कर्तुम् अर्हसि यत् त्वया कथितं पूर्वं न योत्स्यामीति केशव
nivartasva mahābāho nānṛtaṃ kartum arhasi yat tvayā kathitaṃ pūrvaṃ na yotsyāmīti keśava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्यावादीति लोकस् त्वां कथयिष्यति माधव ममैष भारः सर्वो हि हनिष्यामि यतव्रतम्
mithyāvādīti lokas tvāṃ kathayiṣyati mādhava mamaiṣa bhāraḥ sarvo hi haniṣyāmi yatavratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शपे माधव सख्येन सत्येन सुकृतेन च अन्तं यथा गमिष्यामि शत्रूणां शत्रुकर्शन
śape mādhava sakhyena satyena sukṛtena ca antaṃ yathā gamiṣyāmi śatrūṇāṃ śatrukarśana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्यैव पश्य दुर्धर्षं पात्यमानं महाव्रतम् तारापतिम् इवापूर्णम् अन्तकाले यदृच्छया
adyaiva paśya durdharṣaṃ pātyamānaṃ mahāvratam tārāpatim ivāpūrṇam antakāle yadṛcchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधवस् तु वचः श्रुत्वा फल्गुनस्य महात्मनः नकिंचिद् उक्त्वा सक्रोध आरुरोह रथं पुनः
mādhavas tu vacaḥ śrutvā phalgunasya mahātmanaḥ nakiṃcid uktvā sakrodha āruroha rathaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ रथस्थौ नरव्याघ्रौ भीष्मः शांतनवः पुनः ववर्ष शरवर्षेण मेघो वृष्ट्या यथाचलौ
tau rathasthau naravyāghrau bhīṣmaḥ śāṃtanavaḥ punaḥ vavarṣa śaravarṣeṇa megho vṛṣṭyā yathācalau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणांश् चादत्त योधानां पिता देवव्रतस् तव गभस्तिभिर् इवादित्यस् तेजांसि शिशिरात्यये
prāṇāṃś cādatta yodhānāṃ pitā devavratas tava gabhastibhir ivādityas tejāṃsi śiśirātyaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा कुरूणां सैन्यानि बभञ्ज युधि पाण्डवः तथा पाण्डवसैन्यानि बभञ्ज युधि ते पिता
yathā kurūṇāṃ sainyāni babhañja yudhi pāṇḍavaḥ tathā pāṇḍavasainyāni babhañja yudhi te pitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हतविद्रुतसैन्यास् तु निरुत्साहा विचेतसः निरीक्षितुं न शेकुस् ते भीष्मम् अप्रतिमं रणे मध्यं गतम् इवादित्यं प्रतपन्तं स्वतेजसा
hatavidrutasainyās tu nirutsāhā vicetasaḥ nirīkṣituṃ na śekus te bhīṣmam apratimaṃ raṇe madhyaṃ gatam ivādityaṃ pratapantaṃ svatejasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वध्यमाना भीष्मेण कालेनेव युगक्षये वीक्षां चक्रुर् महाराज पाण्डवा भयपीडिताः
te vadhyamānā bhīṣmeṇa kāleneva yugakṣaye vīkṣāṃ cakrur mahārāja pāṇḍavā bhayapīḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रातारं नाध्यगच्छन्त गावः पङ्कगता इव पिपीलिका इव क्षुण्णा दुर्बला बलिना रणे
trātāraṃ nādhyagacchanta gāvaḥ paṅkagatā iva pipīlikā iva kṣuṇṇā durbalā balinā raṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महारथं भारत दुष्प्रधर्षं; शरौघिणं प्रतपन्तं नरेन्द्रान् भीष्मं न शेकुः प्रतिवीक्षितुं ते; शरार्चिषं सूर्यम् इवातपन्तम्
mahārathaṃ bhārata duṣpradharṣaṃ; śaraughiṇaṃ pratapantaṃ narendrān bhīṣmaṃ na śekuḥ prativīkṣituṃ te; śarārciṣaṃ sūryam ivātapantam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमृद्नतस् तस्य तु पाण्डुसेनाम्; अस्तं जगामाथ सहस्ररश्मिः ततो बलानां श्रमकर्शितानां; मनो ऽवहारं प्रति संबभूव
vimṛdnatas tasya tu pāṇḍusenām; astaṃ jagāmātha sahasraraśmiḥ tato balānāṃ śramakarśitānāṃ; mano 'vahāraṃ prati saṃbabhūva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.