Library·Mahābhārata (critical edition)·6·6.117
संजय उवाच ततस् ते पार्थिवाः सर्वे जग्मुः स्वान् आलयान् पुनः तूष्णींभूते महाराज भीष्मे शंतनुनन्दने
saṃjaya uvāca tatas te pārthivāḥ sarve jagmuḥ svān ālayān punaḥ tūṣṇīṃbhūte mahārāja bhīṣme śaṃtanunandane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा तु निहतं भीष्मं राधेयः पुरुषर्षभः ईषद् आगतसंत्रासः त्वरयोपजगाम ह
śrutvā tu nihataṃ bhīṣmaṃ rādheyaḥ puruṣarṣabhaḥ īṣad āgatasaṃtrāsaḥ tvarayopajagāma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ददर्श महात्मानं शरतल्पगतं तदा जन्मशय्यागतं देवं कार्त्तिकेयम् इव प्रभुम्
sa dadarśa mahātmānaṃ śaratalpagataṃ tadā janmaśayyāgataṃ devaṃ kārttikeyam iva prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमीलिताक्षं तं वीरं साश्रुकण्ठस् तदा वृषः अभ्येत्य पादयोस् तस्य निपपात महाद्युतिः
nimīlitākṣaṃ taṃ vīraṃ sāśrukaṇṭhas tadā vṛṣaḥ abhyetya pādayos tasya nipapāta mahādyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राधेयो ऽहं कुरुश्रेष्ठ नित्यं चाष्किगतस् तव द्वेष्यो ऽत्यन्तम् अनागाः सन्न् इति चैनम् उवाच ह
rādheyo 'haṃ kuruśreṣṭha nityaṃ cāṣkigatas tava dveṣyo 'tyantam anāgāḥ sann iti cainam uvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा कुरुवृद्धः स बलात् संवृत्तलोचनः शनैर् उद्वीक्ष्य सस्नेहम् इदं वचनम् अब्रवीत्
tac chrutvā kuruvṛddhaḥ sa balāt saṃvṛttalocanaḥ śanair udvīkṣya sasneham idaṃ vacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रहितं धिष्ण्यम् आलोक्य समुत्सार्य च रक्षिणः पितेव पुत्रं गाङ्गेयः परिष्वज्यैकबाहुना
rahitaṃ dhiṣṇyam ālokya samutsārya ca rakṣiṇaḥ piteva putraṃ gāṅgeyaḥ pariṣvajyaikabāhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एह्य् एहि मे विप्रतीप स्पर्धसे त्वं मया सह यदि मां नाभिगच्छेथा न ते श्रेयो भवेद् ध्रुवम्
ehy ehi me vipratīpa spardhase tvaṃ mayā saha yadi māṃ nābhigacchethā na te śreyo bhaved dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौन्तेयस् त्वं न राधेयो विदितो नारदान् मम कृष्णद्वैपायनाच् चैव केशवाच् च न संशयः
kaunteyas tvaṃ na rādheyo vidito nāradān mama kṛṣṇadvaipāyanāc caiva keśavāc ca na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च द्वेषो ऽस्ति मे तात त्वयि सत्यं ब्रवीमि ते तेजोवधनिमित्तं तु परुषाण्य् अहम् उक्तवान्
na ca dveṣo 'sti me tāta tvayi satyaṃ bravīmi te tejovadhanimittaṃ tu paruṣāṇy aham uktavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकस्मात् पाण्डवान् हि त्वं द्विषसीति मतिर् मम येनासि बहुशो रूक्षं चोदितः सूर्यनन्दन
akasmāt pāṇḍavān hi tvaṃ dviṣasīti matir mama yenāsi bahuśo rūkṣaṃ coditaḥ sūryanandana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानामि समरे वीर्यं शत्रुभिर् दुःसहं तव ब्रह्मण्यतां च शौर्यं च दाने च परमां गतिम्
jānāmi samare vīryaṃ śatrubhir duḥsahaṃ tava brahmaṇyatāṃ ca śauryaṃ ca dāne ca paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न त्वया सदृशः कश् चित् पुरुषेष्व् अमरोपम कुलभेदं च मत्वाहं सदा परुषम् उक्तवान्
na tvayā sadṛśaḥ kaś cit puruṣeṣv amaropama kulabhedaṃ ca matvāhaṃ sadā paruṣam uktavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्वस्त्रे भारसंधाने लाघवे ऽस्त्रबले तथा सदृशः फल्गुनेनासि कृष्णेन च महात्मना
iṣvastre bhārasaṃdhāne lāghave 'strabale tathā sadṛśaḥ phalgunenāsi kṛṣṇena ca mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्ण राजपुरं गत्वा त्वयैकेन धनुष्मता तस्यार्थे कुरुराजस्य राजानो मृदिता युधि
karṇa rājapuraṃ gatvā tvayaikena dhanuṣmatā tasyārthe kururājasya rājāno mṛditā yudhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च बलवान् राजा जरासंधो दुरासदः समरे समरश्लाघी त्वया न सदृशो ऽभवत्
tathā ca balavān rājā jarāsaṃdho durāsadaḥ samare samaraślāghī tvayā na sadṛśo 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मण्यः सत्यवादी च तेजसार्क इवापरः देवगर्भो ऽजितः संख्ये मनुष्यैर् अधिको भुवि
brahmaṇyaḥ satyavādī ca tejasārka ivāparaḥ devagarbho 'jitaḥ saṃkhye manuṣyair adhiko bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यपनीतो ऽद्य मन्युर् मे यस् त्वां प्रति पुरा कृतः दैवं पुरुषकारेण न शक्यम् अतिवर्तितुम्
vyapanīto 'dya manyur me yas tvāṃ prati purā kṛtaḥ daivaṃ puruṣakāreṇa na śakyam ativartitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोदर्याः पाण्डवा वीरा भ्रातरस् ते ऽरिसूदन संगच्छ तैर् महाबाहो मम चेद् इच्छसि प्रियम्
sodaryāḥ pāṇḍavā vīrā bhrātaras te 'risūdana saṃgaccha tair mahābāho mama ced icchasi priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया भवतु निर्वृत्तं वैरम् आदित्यनन्दन पृथिव्यां सर्वराजानो भवन्त्व् अद्य निरामयाः
mayā bhavatu nirvṛttaṃ vairam ādityanandana pṛthivyāṃ sarvarājāno bhavantv adya nirāmayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्ण उवाच जानाम्य् अहं महाप्राज्ञ सर्वम् एतन् न संशयः यथा वदसि दुर्धर्ष कौन्तेयो ऽहं न सूतजः
karṇa uvāca jānāmy ahaṃ mahāprājña sarvam etan na saṃśayaḥ yathā vadasi durdharṣa kaunteyo 'haṃ na sūtajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवकीर्णस् त्व् अहं कुन्त्या सूतेन च विवर्धितः भुक्त्वा दुर्योधनैश्वर्यं न मिथ्या कर्तुम् उत्सहे
avakīrṇas tv ahaṃ kuntyā sūtena ca vivardhitaḥ bhuktvā duryodhanaiśvaryaṃ na mithyā kartum utsahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसु चैव शरीरं च यद् उदारं तथा यशः सर्वं दुर्योधनस्यार्थे त्यक्तं मे भूरिदक्षिण कोपिताः पाण्डवा नित्यं मयाश्रित्य सुयोधनम्
vasu caiva śarīraṃ ca yad udāraṃ tathā yaśaḥ sarvaṃ duryodhanasyārthe tyaktaṃ me bhūridakṣiṇa kopitāḥ pāṇḍavā nityaṃ mayāśritya suyodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यभावी वै यो ऽर्थो न स शक्यो निवर्तितुम् दैवं पुरुषकारेण को निवर्तितुम् उत्सहेत्
avaśyabhāvī vai yo 'rtho na sa śakyo nivartitum daivaṃ puruṣakāreṇa ko nivartitum utsahet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिवीक्षयशंसीनि निमित्तानि पितामह भवद्भिर् उपलब्धानि कथितानि च संसदि
pṛthivīkṣayaśaṃsīni nimittāni pitāmaha bhavadbhir upalabdhāni kathitāni ca saṃsadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाण्डवा वासुदेवश् च विदिता मम सर्वशः अजेयाः पुरुषैर् अन्यैर् इति तांश् चोत्सहामहे
pāṇḍavā vāsudevaś ca viditā mama sarvaśaḥ ajeyāḥ puruṣair anyair iti tāṃś cotsahāmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुजानीष्व मां तात युद्धे प्रीतमनाः सदा अनुज्ञातस् त्वया वीर युध्येयम् इति मे मतिः
anujānīṣva māṃ tāta yuddhe prītamanāḥ sadā anujñātas tvayā vīra yudhyeyam iti me matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुरुक्तं विप्रतीपं वा संरम्भाच् चापलात् तथा यन् मयापकृतं किं चित् तद् अनुक्षन्तुम् अर्हसि
duruktaṃ vipratīpaṃ vā saṃrambhāc cāpalāt tathā yan mayāpakṛtaṃ kiṃ cit tad anukṣantum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीष्म उवाच न चेच् छक्यम् अथोत्स्रष्टुं वैरम् एतत् सुदारुणम् अनुजानामि कर्ण त्वां युध्यस्व स्वर्गकाम्यया
bhīṣma uvāca na cec chakyam athotsraṣṭuṃ vairam etat sudāruṇam anujānāmi karṇa tvāṃ yudhyasva svargakāmyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमन्युर् गतसंरम्भः कुरु कर्म नृपस्य हि यथाशक्ति यथोत्साहं सतां वृत्तेषु वृत्तवान्
vimanyur gatasaṃrambhaḥ kuru karma nṛpasya hi yathāśakti yathotsāhaṃ satāṃ vṛtteṣu vṛttavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं त्वाम् अनुजानामि यद् इच्छसि तद् आप्नुहि क्षत्रधर्मजितांल् लोकान् संप्राप्स्यसि न संशयः
ahaṃ tvām anujānāmi yad icchasi tad āpnuhi kṣatradharmajitāṃl lokān saṃprāpsyasi na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युध्यस्व निरहंकारो बलवीर्यव्यपाश्रयः धर्मो हि युद्धाच् छ्रेयो ऽन्यत् क्षत्रियस्य न विद्यते
yudhyasva nirahaṃkāro balavīryavyapāśrayaḥ dharmo hi yuddhāc chreyo 'nyat kṣatriyasya na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशमे हि कृतो यत्नः सुचिरात् सुचिरं मया न चैव शकितः कर्तुं यतो धर्मस् ततो जयः
praśame hi kṛto yatnaḥ sucirāt suciraṃ mayā na caiva śakitaḥ kartuṃ yato dharmas tato jayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संजय उवाच एवं ब्रुवन्तं गाङ्गेयम् अभिवाद्य प्रसाद्य च राधेयो रथम् आरुह्य प्रायात् तव सुतं प्रति
saṃjaya uvāca evaṃ bruvantaṃ gāṅgeyam abhivādya prasādya ca rādheyo ratham āruhya prāyāt tava sutaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.