Mahābhārata (critical edition) 7.115

धृतराष्ट्र उवाच अहन्य् अहनि मे दीप्तं यशः पतति संजय हता मे बहवो योधा मन्ये कालस्य पर्ययम्

dhṛtarāṣṭra uvāca ahany ahani me dīptaṃ yaśaḥ patati saṃjaya hatā me bahavo yodhā manye kālasya paryayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनंजयस् तु संक्रुद्धः प्रविष्टो मामकं बलम् रक्षितं द्रोणकर्णाभ्याम् अप्रवेश्यं सुरैर् अपि

dhanaṃjayas tu saṃkruddhaḥ praviṣṭo māmakaṃ balam rakṣitaṃ droṇakarṇābhyām apraveśyaṃ surair api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभ्याम् ऊर्जितवीर्याभ्याम् आप्यायितपराक्रमः सहितः कृष्णभीमाभ्यां शिनीनाम् ऋषभेण च

tābhyām ūrjitavīryābhyām āpyāyitaparākramaḥ sahitaḥ kṛṣṇabhīmābhyāṃ śinīnām ṛṣabheṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा प्रभृति मा शोको दहत्य् अग्निर् इवाशयम् ग्रस्तान् हि प्रतिपश्यामि भूमिपालान् ससैन्धवान्

tadā prabhṛti mā śoko dahaty agnir ivāśayam grastān hi pratipaśyāmi bhūmipālān sasaindhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रियं सुमहत् कृत्वा सिन्धुराजः किरीटिनः चक्षुर्विषयम् आपन्नः कथं मुच्येत जीवितः

apriyaṃ sumahat kṛtvā sindhurājaḥ kirīṭinaḥ cakṣurviṣayam āpannaḥ kathaṃ mucyeta jīvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुमानाच् च पश्यामि नास्ति संजय सैन्धवः युद्धं तु तद् यथा वृत्तं तन् ममाचक्ष्व पृच्छतः

anumānāc ca paśyāmi nāsti saṃjaya saindhavaḥ yuddhaṃ tu tad yathā vṛttaṃ tan mamācakṣva pṛcchataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच् च विक्षोभ्य महतीं सेनां संलोड्य चासकृत् एकः प्रविष्टः संक्रुद्धो नलिनीम् इव कुञ्जरः

yac ca vikṣobhya mahatīṃ senāṃ saṃloḍya cāsakṛt ekaḥ praviṣṭaḥ saṃkruddho nalinīm iva kuñjaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य वृष्णिप्रवीरस्य ब्रूहि युद्धं यथातथम् धनंजयार्थे यत् तस्य कुशलो ह्य् असि संजय

tasya vṛṣṇipravīrasya brūhi yuddhaṃ yathātatham dhanaṃjayārthe yat tasya kuśalo hy asi saṃjaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संजय उवाच तथा तु वैकर्तनपीडितं तं; भीमं प्रयान्तं पुरुषप्रवीरम् समीक्ष्य राजन् नरवीरमध्ये; शिनिप्रवीरो ऽनुययौ रथेन

saṃjaya uvāca tathā tu vaikartanapīḍitaṃ taṃ; bhīmaṃ prayāntaṃ puruṣapravīram samīkṣya rājan naravīramadhye; śinipravīro 'nuyayau rathena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदन् यथा वज्रधरस् तपान्ते; ज्वलन् यथा जलदान्ते च सूर्यः निघ्नन्न् अमित्रान् धनुषा दृढेन; संकम्पयंस् तव पुत्रस्य सेनाम्

nadan yathā vajradharas tapānte; jvalan yathā jaladānte ca sūryaḥ nighnann amitrān dhanuṣā dṛḍhena; saṃkampayaṃs tava putrasya senām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं यान्तम् अश्वै रजतप्रकाशैर्; आयोधने नरवीरं चरन्तम् नाशक्नुवन् वारयितुं त्वदीयाः; सर्वे रथा भारत माधवाग्र्यम्

taṃ yāntam aśvai rajataprakāśair; āyodhane naravīraṃ carantam nāśaknuvan vārayituṃ tvadīyāḥ; sarve rathā bhārata mādhavāgryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमर्षपूर्णस् त्व् अनिवृत्तयोधी; शरासनी काञ्चनवर्मधारी अलम्बुसः सात्यकिं माधवाग्र्यम्; अवारयद् राजवरो ऽभिपत्य

amarṣapūrṇas tv anivṛttayodhī; śarāsanī kāñcanavarmadhārī alambusaḥ sātyakiṃ mādhavāgryam; avārayad rājavaro 'bhipatya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर् अभूद् भारत संप्रहारस्; तथागतो नैव बभूव कश् चित् प्रैक्षन्त एवाहवशोभिनौ तौ; योधास् त्वदीयाश् च परे च सर्वे

tayor abhūd bhārata saṃprahāras; tathāgato naiva babhūva kaś cit praikṣanta evāhavaśobhinau tau; yodhās tvadīyāś ca pare ca sarve

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविध्यद् एनं दशभिः पृषत्कैर्; अलम्बुसो राजवरः प्रसह्य अनागतान् एव तु तान् पृषत्कांश्; चिच्छेद बाणैः शिनिपुंगवो ऽपि

avidhyad enaṃ daśabhiḥ pṛṣatkair; alambuso rājavaraḥ prasahya anāgatān eva tu tān pṛṣatkāṃś; ciccheda bāṇaiḥ śinipuṃgavo 'pi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः स बाणैस् त्रिभिर् अग्निकल्पैर्; आकर्णपूर्णैर् निशितैः सुपुङ्खैः विव्याध देहावरणं विदार्य; ते सात्यकेर् आविविशुः शरीरम्

punaḥ sa bāṇais tribhir agnikalpair; ākarṇapūrṇair niśitaiḥ supuṅkhaiḥ vivyādha dehāvaraṇaṃ vidārya; te sātyaker āviviśuḥ śarīram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैः कायम् अस्याग्न्यनिलप्रभावैर्; विदार्य बाणैर् अपरैर् ज्वलद्भिः आजघ्निवांस् तान् रजतप्रकाशान्; अश्वांश् चतुर्भिश् चतुरः प्रसह्य

taiḥ kāyam asyāgnyanilaprabhāvair; vidārya bāṇair aparair jvaladbhiḥ ājaghnivāṃs tān rajataprakāśān; aśvāṃś caturbhiś caturaḥ prasahya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा तु तेनाभिहतस् तरस्वी; नप्ता शिनेश् चक्रधरप्रभावः अलम्बुसस्योत्तमवेगवद्भिर्; हयांश् चतुर्भिर् निजघान बाणैः

tathā tu tenābhihatas tarasvī; naptā śineś cakradharaprabhāvaḥ alambusasyottamavegavadbhir; hayāṃś caturbhir nijaghāna bāṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथास्य सूतस्य शिरो निकृत्य; भल्लेन कालानलसंनिभेन सकुण्डलं पूर्णशशिप्रकाशं; भ्राजिष्णु वक्त्रं निचकर्त देहात्

athāsya sūtasya śiro nikṛtya; bhallena kālānalasaṃnibhena sakuṇḍalaṃ pūrṇaśaśiprakāśaṃ; bhrājiṣṇu vaktraṃ nicakarta dehāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निहत्य तं पार्थिवपुत्रपौत्रं; संख्ये मधूनाम् ऋषभः प्रमाथी ततो ऽन्वयाद् अर्जुनम् एव वीरः; सैन्यानि राजंस् तव संनिवार्य

nihatya taṃ pārthivaputrapautraṃ; saṃkhye madhūnām ṛṣabhaḥ pramāthī tato 'nvayād arjunam eva vīraḥ; sainyāni rājaṃs tava saṃnivārya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्वागतं वृष्णिवरं समीक्ष्य; तथारिमध्ये परिवर्तमानम् घ्नन्तं कुरूणाम् इषुभिर् बलानि; पुनः पुनर् वायुर् इवाभ्रपूगान्

anvāgataṃ vṛṣṇivaraṃ samīkṣya; tathārimadhye parivartamānam ghnantaṃ kurūṇām iṣubhir balāni; punaḥ punar vāyur ivābhrapūgān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽवहन् सैन्धवाः साधु दान्ता; गोक्षीरकुन्देन्दुहिमप्रकाशाः सुवर्णजालावतताः सदश्वा; यतो यतः कामयते नृसिंहः

tato 'vahan saindhavāḥ sādhu dāntā; gokṣīrakundenduhimaprakāśāḥ suvarṇajālāvatatāḥ sadaśvā; yato yataḥ kāmayate nṛsiṃhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथात्मजास् ते सहिताभिपेतुर्; अन्ये च योधास् त्वरितास् त्वदीयाः कृत्वा मुखं भारत योधमुख्यं; दुःशासनं त्वत्सुतम् आजमीढ

athātmajās te sahitābhipetur; anye ca yodhās tvaritās tvadīyāḥ kṛtvā mukhaṃ bhārata yodhamukhyaṃ; duḥśāsanaṃ tvatsutam ājamīḍha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सर्वतः संपरिवार्य संख्ये; शैनेयम् आजघ्नुर् अनीकसाहाः स चापि तान् प्रवरः सात्वतानां; न्यवारयद् बाणजालेन वीरः

te sarvataḥ saṃparivārya saṃkhye; śaineyam ājaghnur anīkasāhāḥ sa cāpi tān pravaraḥ sātvatānāṃ; nyavārayad bāṇajālena vīraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवार्य तांस् तूर्णम् अमित्रघाती; नप्ता शिनेः पत्रिभिर् अग्निकल्पैः दुःशासनस्यापि जघान वाहान्; उद्यम्य बाणासनम् आजमीढ

nivārya tāṃs tūrṇam amitraghātī; naptā śineḥ patribhir agnikalpaiḥ duḥśāsanasyāpi jaghāna vāhān; udyamya bāṇāsanam ājamīḍha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.