Library·Mahābhārata (critical edition)·7·7.121

Mahābhārata (critical edition) 7.121

संजय उवाच स रणे व्यचरत् पार्थः प्रेक्षणीयो धनंजयः युगपद् दिक्षु सर्वासु चित्राण्य् अस्त्राणि दर्शयन्

saṃjaya uvāca sa raṇe vyacarat pārthaḥ prekṣaṇīyo dhanaṃjayaḥ yugapad dikṣu sarvāsu citrāṇy astrāṇi darśayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यंदिनगतं सूर्यं प्रतपन्तम् इवाम्बरे न शेकुः सर्वभूतानि पाण्डवं प्रतिवीक्षितुम्

madhyaṃdinagataṃ sūryaṃ pratapantam ivāmbare na śekuḥ sarvabhūtāni pāṇḍavaṃ prativīkṣitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसृतांस् तस्य गाण्डीवाच् छरव्रातान् महात्मनः संग्रामे समपश्याम हंसपङ्क्तीर् इवाम्बरे

prasṛtāṃs tasya gāṇḍīvāc charavrātān mahātmanaḥ saṃgrāme samapaśyāma haṃsapaṅktīr ivāmbare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनिवार्य स वीराणाम् अस्त्रैर् अस्त्राणि सर्वशः दर्शयन् रौद्रम् आत्मानम् उग्रे कर्मणि धिष्ठितः

vinivārya sa vīrāṇām astrair astrāṇi sarvaśaḥ darśayan raudram ātmānam ugre karmaṇi dhiṣṭhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तान् रथवरान् राजन्न् अभ्यतिक्रामद् अर्जुनः मोहयन्न् इव नाराचैर् जयद्रथवधेप्सया

sa tān rathavarān rājann abhyatikrāmad arjunaḥ mohayann iva nārācair jayadrathavadhepsayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विसृजन् दिक्षु सर्वासु शरान् असितसारथिः स रणे व्यचरत् तूर्णं प्रेक्षणीयो धनंजयः

visṛjan dikṣu sarvāsu śarān asitasārathiḥ sa raṇe vyacarat tūrṇaṃ prekṣaṇīyo dhanaṃjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमन्त इव शूरस्य शरव्राता महात्मनः अदृश्यन्तान्तरिक्षस्थाः शतशो ऽथ सहस्रशः

bhramanta iva śūrasya śaravrātā mahātmanaḥ adṛśyantāntarikṣasthāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आददानं महेष्वासं संदधानं च पाण्डवम् विसृजन्तं च कौन्तेयं नानुपश्यामहे तदा

ādadānaṃ maheṣvāsaṃ saṃdadhānaṃ ca pāṇḍavam visṛjantaṃ ca kaunteyaṃ nānupaśyāmahe tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा सर्वा दिशो राजन् सर्वांश् च रथिनो रणे आकुलीकृत्य कौन्तेयो जयद्रथम् उपाद्रवत् विव्याध च चतुःषष्ट्या शराणां नतपर्वणाम्

tathā sarvā diśo rājan sarvāṃś ca rathino raṇe ākulīkṛtya kaunteyo jayadratham upādravat vivyādha ca catuḥṣaṣṭyā śarāṇāṃ nataparvaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैन्धवस् तु तथा विद्धः शरैर् गाण्डीवधन्वना न चक्षमे सुसंक्रुद्धस् तोत्त्रार्दित इव द्विपः

saindhavas tu tathā viddhaḥ śarair gāṇḍīvadhanvanā na cakṣame susaṃkruddhas tottrārdita iva dvipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वराहध्वजस् तूर्णं गार्ध्रपत्रान् अजिह्मगान् आशीविषसमप्रख्यान् कर्मारपरिमार्जितान् मुमोच निशितान् संख्ये सायकान् सव्यसाचिनि

sa varāhadhvajas tūrṇaṃ gārdhrapatrān ajihmagān āśīviṣasamaprakhyān karmāraparimārjitān mumoca niśitān saṃkhye sāyakān savyasācini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभिस् तु विद्ध्वा गाण्डीवं नाराचैः षड्भिर् अर्जुनम् अष्टाभिर् वाजिनो ऽविध्यद् ध्वजं चैकेन पत्रिणा

tribhis tu viddhvā gāṇḍīvaṃ nārācaiḥ ṣaḍbhir arjunam aṣṭābhir vājino 'vidhyad dhvajaṃ caikena patriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स विक्षिप्यार्जुनस् तीक्ष्णान् सैन्धवप्रेषिताञ् शरान् युगपत् तस्य चिच्छेद शराभ्यां सैन्धवस्य ह सारथेश् च शिरः कायाद् ध्वजं च समलंकृतम्

sa vikṣipyārjunas tīkṣṇān saindhavapreṣitāñ śarān yugapat tasya ciccheda śarābhyāṃ saindhavasya ha sāratheś ca śiraḥ kāyād dhvajaṃ ca samalaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स छिन्नयष्टिः सुमहाञ् शीर्यमाणः शराहतः वराहः सिन्धुराजस्य पपाताग्निशिखोपमः

sa chinnayaṣṭiḥ sumahāñ śīryamāṇaḥ śarāhataḥ varāhaḥ sindhurājasya papātāgniśikhopamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्न् एव काले तु द्रुतं गच्छति भास्करे अब्रवीत् पाण्डवं तत्र त्वरमाणो जनार्दनः

etasminn eva kāle tu drutaṃ gacchati bhāskare abravīt pāṇḍavaṃ tatra tvaramāṇo janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनंजय शिरश् छिन्धि सैन्धवस्य दुरात्मनः अस्तं महीधरश्रेष्ठं यियासति दिवाकरः शृणुष्वैव च मे वाक्यं जयद्रथवधं प्रति

dhanaṃjaya śiraś chindhi saindhavasya durātmanaḥ astaṃ mahīdharaśreṣṭhaṃ yiyāsati divākaraḥ śṛṇuṣvaiva ca me vākyaṃ jayadrathavadhaṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धक्षत्रः सैन्धवस्य पिता जगति विश्रुतः स कालेनेह महता सैन्धवं प्राप्तवान् सुतम्

vṛddhakṣatraḥ saindhavasya pitā jagati viśrutaḥ sa kāleneha mahatā saindhavaṃ prāptavān sutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयद्रथम् अमित्रघ्नं तं चोवाच ततो नृपम् अन्तर्हिता तदा वाणी मेघदुन्दुभिनिस्वना

jayadratham amitraghnaṃ taṃ covāca tato nṛpam antarhitā tadā vāṇī meghadundubhinisvanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवात्मजो ऽयं मर्त्येषु कुलशीलदमादिभिः गुणैर् भविष्यति विभो सदृशो वंशयोर् द्वयोः क्षत्रियप्रवरो लोके नित्यं शूराभिसत्कृतः

tavātmajo 'yaṃ martyeṣu kulaśīladamādibhiḥ guṇair bhaviṣyati vibho sadṛśo vaṃśayor dvayoḥ kṣatriyapravaro loke nityaṃ śūrābhisatkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शत्रुभिर् युध्यमानस्य संग्रामे त्व् अस्य धन्विनः शिरश् छेत्स्यति संक्रुद्धः शत्रुर् नालक्षितो भुवि

śatrubhir yudhyamānasya saṃgrāme tv asya dhanvinaḥ śiraś chetsyati saṃkruddhaḥ śatrur nālakṣito bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा सिन्धुराजो ध्यात्वा चिरम् अरिंदम ज्ञातीन् सर्वान् उवाचेदं पुत्रस्नेहाभिपीडितः

etac chrutvā sindhurājo dhyātvā ciram ariṃdama jñātīn sarvān uvācedaṃ putrasnehābhipīḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संग्रामे युध्यमानस्य वहतो महतीं धुरम् धरण्यां मम पुत्रस्य पातयिष्यति यः शिरः तस्यापि शतधा मूर्धा फलिष्यति न संशयः

saṃgrāme yudhyamānasya vahato mahatīṃ dhuram dharaṇyāṃ mama putrasya pātayiṣyati yaḥ śiraḥ tasyāpi śatadhā mūrdhā phaliṣyati na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्त्वा ततो राज्ये स्थापयित्वा जयद्रथम् वृद्धक्षत्रो वनं यातस् तपश्चेष्टं समास्थितः

evam uktvā tato rājye sthāpayitvā jayadratham vṛddhakṣatro vanaṃ yātas tapaśceṣṭaṃ samāsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽयं तप्यति तेजस्वी तपो घोरं दुरासदम् समन्तपञ्चकाद् अस्माद् बहिर् वानरकेतन

so 'yaṃ tapyati tejasvī tapo ghoraṃ durāsadam samantapañcakād asmād bahir vānaraketana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माज् जयद्रथस्य त्वं शिरश् छित्त्वा महामृधे दिव्येनास्त्रेण रिपुहन् घोरेणाद्भुतकर्मणा

tasmāj jayadrathasya tvaṃ śiraś chittvā mahāmṛdhe divyenāstreṇa ripuhan ghoreṇādbhutakarmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकुण्डलं सिन्धुपतेः प्रभञ्जनसुतानुज उत्सङ्गे पातयस्वाशु वृद्धक्षत्रस्य भारत

sakuṇḍalaṃ sindhupateḥ prabhañjanasutānuja utsaṅge pātayasvāśu vṛddhakṣatrasya bhārata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ त्वम् अस्य मूर्धानं पातयिष्यसि भूतले तवापि शतधा मूर्धा फलिष्यति न संशयः

atha tvam asya mūrdhānaṃ pātayiṣyasi bhūtale tavāpi śatadhā mūrdhā phaliṣyati na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा चैतन् न जानीयात् स राजा पृथिवीपतिः तथा कुरु कुरुश्रेष्ठ दिव्यम् अस्त्रम् उपाश्रितः

yathā caitan na jānīyāt sa rājā pṛthivīpatiḥ tathā kuru kuruśreṣṭha divyam astram upāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्य् असाध्यम् अकार्यं वा विद्यते तव किं चन समस्तेष्व् अपि लोकेषु त्रिषु वासवनन्दन

na hy asādhyam akāryaṃ vā vidyate tava kiṃ cana samasteṣv api lokeṣu triṣu vāsavanandana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच् छ्रुत्वा तु वचनं सृक्किणी परिसंलिहन् इन्द्राशनिसमस्पर्शं दिव्यमन्त्राभिमन्त्रितम्

etac chrutvā tu vacanaṃ sṛkkiṇī parisaṃlihan indrāśanisamasparśaṃ divyamantrābhimantritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वभारसहं शश्वद्गन्धमाल्यार्चितं शरम् विससर्जार्जुनस् तूर्णं सैन्धवस्य वधे वृतः

sarvabhārasahaṃ śaśvadgandhamālyārcitaṃ śaram visasarjārjunas tūrṇaṃ saindhavasya vadhe vṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तु गाण्डीवनिर्मुक्तः शरः श्येन इवाशुगः शकुन्तम् इव वृक्षाग्रात् सैन्धवस्य शिरो ऽहरत्

sa tu gāṇḍīvanirmuktaḥ śaraḥ śyena ivāśugaḥ śakuntam iva vṛkṣāgrāt saindhavasya śiro 'harat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहरत् तत् पुनश् चैव शरैर् ऊर्ध्वं धनंजयः दुर्हृदाम् अप्रहर्षाय सुहृदां हर्षणाय च

aharat tat punaś caiva śarair ūrdhvaṃ dhanaṃjayaḥ durhṛdām apraharṣāya suhṛdāṃ harṣaṇāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरैः कदम्बकीकृत्य काले तस्मिंश् च पाण्डवः समन्तपञ्चकाद् बाह्यं शिरस् तद् व्यहरत् ततः

śaraiḥ kadambakīkṛtya kāle tasmiṃś ca pāṇḍavaḥ samantapañcakād bāhyaṃ śiras tad vyaharat tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्मिन्न् एव काले तु वृद्धक्षत्रो महीपतिः संध्याम् उपास्ते तेजस्वी संबन्धी तव मारिष

etasminn eva kāle tu vṛddhakṣatro mahīpatiḥ saṃdhyām upāste tejasvī saṃbandhī tava māriṣa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपासीनस्य तस्याथ कृष्णकेशं सकुण्डलम् सिन्धुराजस्य मूर्धानम् उत्सङ्गे समपातयत्

upāsīnasya tasyātha kṛṣṇakeśaṃ sakuṇḍalam sindhurājasya mūrdhānam utsaṅge samapātayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योत्सङ्गे निपतितं शिरस् तच् चारुकुण्डलम् वृद्धक्षत्रस्य नृपतेर् अलक्षितम् अरिंदम

tasyotsaṅge nipatitaṃ śiras tac cārukuṇḍalam vṛddhakṣatrasya nṛpater alakṣitam ariṃdama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतजप्यस्य तस्याथ वृद्धक्षत्रस्य धीमतः उत्तिष्ठतस् तत् सहसा शिरो ऽगच्छद् धरातलम्

kṛtajapyasya tasyātha vṛddhakṣatrasya dhīmataḥ uttiṣṭhatas tat sahasā śiro 'gacchad dharātalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तस्य नरेन्द्रस्य पुत्रमूर्धनि भूतलम् गते तस्यापि शतधा मूर्धागच्छद् अरिंदम

tatas tasya narendrasya putramūrdhani bhūtalam gate tasyāpi śatadhā mūrdhāgacchad ariṃdama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सर्वाणि भूतानि विस्मयं जग्मुर् उत्तमम् वासुदेवश् च बीभत्सुं प्रशशंस महारथम्

tataḥ sarvāṇi bhūtāni vismayaṃ jagmur uttamam vāsudevaś ca bībhatsuṃ praśaśaṃsa mahāratham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो दृष्ट्वा विनिहतं सिन्धुराजं जयद्रथम् पुत्राणां तव नेत्रेभ्यो दुःखाद् बह्व् अपतज् जलम्

tato dṛṣṭvā vinihataṃ sindhurājaṃ jayadratham putrāṇāṃ tava netrebhyo duḥkhād bahv apataj jalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भीमसेनो ऽपि संग्रामे बोधयन्न् इव पाण्डवम् सिंहनादेन महता पूरयाम् आस रोदसी

bhīmaseno 'pi saṃgrāme bodhayann iva pāṇḍavam siṃhanādena mahatā pūrayām āsa rodasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं श्रुत्वा तु महानादं धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः सैन्धवं निहतं मेने फल्गुनेन महात्मना

taṃ śrutvā tu mahānādaṃ dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ saindhavaṃ nihataṃ mene phalgunena mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो वादित्रघोषेण स्वान् योधान् अभिहर्षयन् अभ्यवर्तत संग्रामे भारद्वाजं युयुत्सया

tato vāditraghoṣeṇa svān yodhān abhiharṣayan abhyavartata saṃgrāme bhāradvājaṃ yuyutsayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रववृते राजन्न् अस्तं गच्छति भास्करे द्रोणस्य सोमकैः सार्धं संग्रामो लोमहर्षणः

tataḥ pravavṛte rājann astaṃ gacchati bhāskare droṇasya somakaiḥ sārdhaṃ saṃgrāmo lomaharṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तु सर्वप्रयत्नेन भारद्वाजं जिघांसवः सैन्धवे निहते राजन्न् अयुध्यन्त महारथाः

te tu sarvaprayatnena bhāradvājaṃ jighāṃsavaḥ saindhave nihate rājann ayudhyanta mahārathāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाण्डवास् तु जयं लब्ध्वा सैन्धवं विनिहत्य च अयोधयंस् ततो द्रोणं जयोन्मत्तास् ततस् ततः

pāṇḍavās tu jayaṃ labdhvā saindhavaṃ vinihatya ca ayodhayaṃs tato droṇaṃ jayonmattās tatas tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जुनो ऽपि रणे योधांस् तावकान् रथसत्तमान् अयोधयन् महाराज हत्वा सैन्धवकं नृपम्

arjuno 'pi raṇe yodhāṃs tāvakān rathasattamān ayodhayan mahārāja hatvā saindhavakaṃ nṛpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स देवशत्रून् इव देवराजः; किरीटमाली व्यधमत् समन्तात् यथा तमांस्य् अभ्युदितस् तमोघ्नः; पूर्वां प्रतिज्ञां समवाप्य वीरः

sa devaśatrūn iva devarājaḥ; kirīṭamālī vyadhamat samantāt yathā tamāṃsy abhyuditas tamoghnaḥ; pūrvāṃ pratijñāṃ samavāpya vīraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.